ماده۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا واختلاس و کلاهبرداری بیان می‌دارد:هرکس از راه حیله و تقلب مردم را به وجود شرکت‌ها یا تجارتخانه هایی یا کارخانه ها یا مؤسسات موهوم یا به داشتن اموال و اختیارات واهی فریب دهد یا به امور غیر واقع امیدوار نماید یا از حوادث و پیش آمدهای غیر واقع بترساند و یا اسم و یا عنونا مجعول اختیار کند و به یکی از وسایل مذکور و یا وسایل تقلبی دیگر وجوه و یا اموال یا اسناد یا حوالجات یا قبوض یا مفاصا حساب و امثال آن ها تحصیل کرده و از این راه مال دیگری را ببرد کلاهبردار محسوب و علاوه بر رد اصل مال به صاحبش به حبس از یک تا ۷ سال و پرداخت جزای نقدی معادل مالی که اخذ ‌کرده‌است محکوم می شود^[۴].

۱-۸ ساختار تحقیق:

به علت اینکه دامنه تحقیق گسترده است و با توجه به تلاش در راستای مقایسه وتجزیه وتحلیل نتایج مربوطه به صورت دقیق این تحقیق ‌در پنج فصل انجام گرفته است.

در فصل نخست به بحث و بررسی کلیات موضوع می پردازیم و با بیان یک دید کلی ذهن خوانده را نسبت ‌به این موضوع باز می‌کنیم و شامل مقدمه، بیان مسئله، اهداف و فرضیات تحقیق، اهمیت موضوع، تعریف مفاهیم و اصطلاحات می‌باشد.

در فصل دوم به ادبیات نظری و چهارچوب این پژوهش می پردازیم. ابتدا با بحث و بررسی در باب کلیات اسناد و جعل، نقش و تاثیر جرم جعل اسناد را در جرم کلاهبرداری را تشریح خواهیم کرد.

فصل سوم بیان روش شناسی تحقیق می‌باشد که جامعه آماری و نحوی نمونه گیری را بیان می‌کند.

در فصل چهارم به تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق می پردازیم و در نهایت در فصل پنجم نتایج مباحث بیان شده را متذکر خواهیم شد تا با اتخاذ راهکارهای مناسب بتوان از جرم جعل پیشگیری نمود.

۱-۹موانع و مشکلات تحقیق

یکی از محدودیت های این تحقیق که می‌تواند محدودیت هر تحقیق دیگر نیز باشد، فرهنگ حاکم بر تحقیق و پژوهش کشور بوده که دسترسی به نتایج تحقیقات قبلی به سهولت امکان پذیر نمی‌باشد و این ناشی از رقابت منفی در کل جامعه است که سبب خودخواهی و خودنمایی و در نتیجه عدم یادگیری و یاددهی و بازآموزی گردیده است.

محدودیت دیگر تحقیق ، کمبود منابع و ماخذ در رابطه با موضوع پژوهش بود که پیدا کردن منابع وقت بیشتری را لازم داشت و دستیابی به منبع مورد نظر نیز پس از طی مراحل گوناگونی محقق می‌شد.

محدودیت سوم در تحقیق حاضر ، پراکندگی سوابق مربوط به جعل اسناد هویتی در مراجع مختلف انتظامی‌و قضایی می‌باشد که برخی از سوابق در اداره آگاهی و بعضی دیگر در اداراتی که مسئولیت صدور سند را داشته اند موجود بوده و بعضاً به لحاظ اهمیت موضوع جعل و یا نحوه به کارگیری آن ، سوابق در یگان‌های اطلاعاتی و امنیتی نیز مطرح و رسیدگی قرار داشته اند که در مواقع ضروری بهره برداری از آمار و ارقام سازمان های موصوف به لحاظ مقاومتی که از سوی این ارگان ها به عمل می‌آمد با مشکل مواجه می‌شد که البته به علت ارتباط و اقتضای شغلی اینجانب با موضوع و ارگان های مربوطه تا حدودی این مشکل مرتفع گردید

فصل دوم:

مروری بر ادبیات و

پیشینه تحقیق

۲-۱ پیشینه تحقیق

با تحقیق و استعلام از سایت های اینترنت ایران داک و سایت های معتبر هیچ گونه تحقیق و پژوهشی با عنوان جعل اسناد هویتی و نقش آن در جرم کلاهبرداری یافت نشد. اما تحقیقاتی با موضوعات مرتبط به شرح ذیل انجام شده است.

جوزقی در سال ۱۳۹۰ در پایان نامه کارشناسی ارشد خودکه تحت عنوان بررسی مصادیق جعل در اسناد رسمی ارائه شد، ضمن بیان اهمیت روز افزون سند و به ویژه سند رسمی در تثبیت و تنظیم و حفظ حقوق عامه در جامعه، ‌به این نکته اشاره می کند که تامین و حفظ و صیانت از اعتبار اسناد و مخصوصا اسناد رسمی از ضروریات حتمی و فوری هر جامعه می‌باشد بنحوی که آحاد جامعه در سایه اعتبار و استحکام اسناد و نوشتجاتی که در مقام تثبیت و اثبات حقوق خود در ابعاد مختلف زندگی اجتماعی تنظیم می‌کنند ، احساس امنیت و آسایش کنند و مطمئن باشند، که این اسناد از دستبرد مجرمان و متجاوزین به حقوق مردم و جامعه مصون خواهد بود و ‌به این نتیجه می‌رسد که با پیشرفت علم و فناوری در جوامع مختلف جرم جعل که تهدید شدیدی برای اسناد می‌باشد در اشکال متنوع و جدید ارتکاب می‌یابد و ایجاد و اتخاذ یک سیاست جنایی متناسب در خصوص برخورد با جعل را پیشنهاد می‌کند (جوزقی، غلامرضا، ۱۳۹۰، بررسی مصادیق جعل در اسناد رسمی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران).

صادقیان ‌در سال‌ ۱۳۸۸ پژوهشی تحت عنوان نگاهی به جعل اسناد در ایران و راه های مقابله با آن انجام داد. وی در مقاله خود سعی نمود به بررسی اجمالی جعل اسناد و مدارک در سوابق، قوانین و حقوق کشور بپردازد. وی ابتدا این نکته را بیان کرد که جعل اسناد و مدارک، از جرایم اصلی سلب اعتماد عمومى و اخلال در نظام اقتصادی کشور، و یکی از عوامل مهم ناکارآمدی های اجتماعی در جامعه به شمار می رود. با توجه به توسعه شبکه ارتباطات و مبادلات داخلی و بین ا لمللی، و ضرورت سرعت و سهولت در انجام قراردادها و معاملات، و حفظ اعتبار اسناد و نقش حیاتی آن ها در کلیه شئون زندگی انسان ها، لازم است که مسئولان ذیربط با تدوین ضوابط و مقررات خاصی، اطمینان و امنیت خاطر اشخاص، شرکت ها و سازمان ها را فراهم سازند. وی نیز برای پیشگیری و کاهش جرم جعل راهکارهایی را بیان می‌کند. استفاده از اوراق جعل ناپذیر، به کارگیرى فناورى هاى نوین رقمى و استفاده از تجهیزات و امکاناتى که موجب افزایش سطح نظارت ها مى شود، از جمله راهکارهائى است که از طریق آن ها مى توان از جعل اسناد ممانعت به عمل آورد. بررسی های انجام شده، نشان می‌دهد که جعل اسناد، به دلیل نقشی که در ناکارآمدی و ممانعت از توسعه، برهم زدن نظم اخلاقی و از بین بردن مشروعیت روابط اجتماعی و اقتصادی دارد، می باید کانون توجه سیاستگذاران و دولتمردان قرار گیرد. براین اساس، لازم است از طریق شناسائی مراکز اصلی جعل، بشدت و با قاطعیت با آنان برخورد کرد. مدیران، باید طورى برنامه بریزند که امکان جعل و تقلب در اسناد و مدارک وجود نداشته باشد و این امر، نیازمند اصلاح قوانین و کوتاه کردن مسیر دادرسی به دست قانونگذاران می‌باشد. استفاده از اوراق غیرقابل جعل، به کارگیرى فناوری هاى نوین رقمى و بهره گیری از تجهیزات و امکاناتى که موجب افزایش سطح نظارت ها مى شود، از جمله راهکارهائى است که از طریق آن ها مى توان از جعل اسناد پیشگیری کرد. تبادل اسناد میان سازمان ها و مؤسسات داخلی و خارجی، باید به صورت رقمى انجام پذیرد تا امکان جعل اسناد و تخلفات دیگر از بین برود. به طور جدى و اصولی می باید به دنبال اجراى طرح هاى مبتنى بر فناورى رقمى براى برچیدن بستر جعل اسناد باشیم(صادقیان، نادعلی، ۱۳۸۸، نگاهی به جعل اسناد در ایران و راه های مقابله با آن، ‌فصل‌نامه گنجینه اسناد،شماره۷۵)

دلبستگی یک الگو رفتاری خاصی است که دراکثر جوامع برای رشد شخصیت سالم اهمیت حیاتی دارد و زمانی دلبستگی ایمن به وجود می‌آید که متقابل و خوشایند بین افراد شکل گرفته و رضایت بخش و مایه خوشی باشد (برک ، ۲۰۰۷،ترجمه، سید محمدی، ۱۳۹۰).

بالبی^[۴۵] (۱۹۸۸) مدعی شد که نظام دلبستگی در سرتاسر چرخه زندگی فعال بوده و به شکل افکار و رفتارهای مرتبط با صمیمیت جویی در زمان‌های مورد نیاز ظاهر می شود.

(بالبی، ۱۹۸۸ به نقل از کافنتسیوس^[۴۶]، ۲۰۰۴) برجسته کردن ریشه‌های ارتباط بین فردی در بزرگسالی ، بر این نکته تأکید دارد که دفاع های عاطفی مرتبط با دلبستگی نا ایمن، موانعی را در راه پردازش اطلاعات هیجانی و عاطفی ، مهار و آگاهی فرد از احساس ها و خواسته های خود و دیگران به تعبیر دقیق تر به وجود می‌آیند. نظریه دلبستگی تنها نظریه تحولی کودک نیست بلکه نظریه تحول در گستره حیات نیز هست (بالبی،۱۹۶۷،۱۹۸۰، ویس^[۴۷]،۱۹۹۴). وست^[۴۸] و شلدون- کلر^[۴۹](۱۹۹۴) دلبستگی بزرگسالان را به عنوان روابط دو به دویی می دانند که در کنار یک شخص ویژه دست یافتن به احساس ایمنی رادر پی دارد. دلبستگی ایمنی با ویژگی های ارتباطی مثبت مانند صمیمیت و خرسندی، دلبستگی اجتنابی با سطوح پایین تری از صمیمیت و تعهد، و دلبستگی دوسوگرا با شور و هیجان و دل مشغولی در زمینه روابط توام با خرسندی کم مرتبط است(فینی و نولر^[۵۰]، ۱۹۹۰).

۲-۳ طرحواره های ناسازگار اولیه

طرحواره ها سازه هایی هستند که ‌بر اساس واقعیت یا تجربه شکل می گیرند و به عنوان واسطه پاسخ های رفتاری افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهند در حوزه شناخت درمانی بک در اولین نوشته هایش به مفهوم طرحواره اشاره ‌کرده‌است. طرحواره های اولیه باورهایی هستند که افراد درباره خود، دیگران و محیط دارند و به طور معمول از ارضا نشدن نیازهای عاطفی دوران کودکی سرچشمه می گیرند(زانگ^[۵۱] و هه^[۵۲]،۲۰۱۰). در واقع طرحواره های ناسازگار در طول زندگی ثابت و پا برجا هستند و اساس ساخت های شناختی فرد را تشکیل می‌دهند. این طرحواره ها به شخص کمک می‌کنند تا تجارب خود را راجع به جهان پیرامون سازمان دهند و اطلاعات دریافتی را پردازش کنند. برخی از طرحواره ها به ویژه آن ها که عمدتاً در نتیجه تجارب ناگوار دوران کودکی شکل می گیرند ممکن است هسته اصلی اختلالات شخصیتی و مشکلات بین فردی باشند. طرحواره های ناسازگار را الگوی هیجانی و شناختی خود آسیب رسانی تعریف می‌کنند که در ابتدای رشد و تحول در ذهن شکل گرفته اند و در مسیر زندگی تکرار شده و بر نحوه تعبیر و تفسیر تجارب و رابطه با دیگران تاثیر می‌گذارند. از آن جا که طرحواره ها همانند چهارچوبی برای پردازش اطلاعات به کار می‌روند و تعیین کننده واکنش های عاطفی افراد نسبت به موقعیت های زندگی و روابط بین فردی می‌باشد، گفته شده که با رضایت از زندگی رابطه دارند. به عنوان مثال کسانی که از زندگی خود رضایت دارند اطلاعات مربوط به زندگی شان را به شکلی طبقه بندی می‌کنند که منتهی به نتایج لذت بخش شود. اما کسانی که از زندگی خود ناراضی هستند به جنبه‌های منفی زندگی گرایش بیشتری دارند(یانگ، گلوسو و یشار،۲۰۰۳). طرحواره های ناسازگار اولیه همیشه خود را در جریان یک رابطه نشان می‌دهند و باعث تاثیر در کنش وری یک رابطه می‌شوند. معمولا ماهیت ناسازگار طرحواره ها وقتی ظاهر می شود که بیماران در روند زندگی خود و در تعامل با دیگران به ویژه رابطه زناشویی به گونه ای عمل می‌کنند که طرحواره های آن ها تأیید شود، حتی اگر برداشت اولیه آن ها نادرست باشد. یانگ آن دسته از طرحواره ها را که منجر به شکل گیری مشکلات روان شناختی می شود طرحواره های ناسازگار اولیه می‌نامند(یانگ و همکاران، ۲۰۰۳).

۲-۳-۱ تعریف طرحواره

برای طرحواره تعاریف گوناگونی ارائه شده است و هریک از این تعاریف به جنبه اصلی از طرحواره پرداخته‌اند در زیر به چند تعریف اشاره می شود. بارتلت^[۵۳](۱۹۳۰) طرحواره را به عنوان «سازمان دهی فعال واکنش ها یا تجارب گذشته توصیف کرد که به طور معمول با عمل کردن به صورت پاسخ منسجم فرض می شود» بک(۱۹۷۶) این تعریف را ارائه داده است.« طرحواره ها الگوهای شناختی ثابتی هستند که پایه ای برای غربال گری^[۵۴]، تمایز و کد گذاری^[۵۵] محرکی که فرد در مقابل آن قرار گرفته است را فراهم می آورد. در تعریف دیگری بک(۱۹۹۰) بیان ‌کرده‌است:« طرحواره ها قوانین خاصی را برای پردازش اطلاعات و رفتار ایجاد می‌کنند» یانگ آن دسته از طرحواره ها را که منجر به شکل گیری مشکلات روان شناختی می شود طرحواره های ناسازگار اولیه می‌نامند.

ماهونی^[۵۶](۱۹۸۲) طرحواره ها را به عنوان ساختارهایی تعریف می‌کند که در سیر تحول ثبات پیدا کرده و در برابر تغییر مقاومند و بالاخره در تعریف فتسکو^[۵۷] و مک کلو^[۵۸](۲۰۰۵) طرحواره عبارت است از: « الگوهای سازمان یافته ی اندیشه و عمل که در تعامل بین انسان و محیط به کار می‌روند» (یانگ و همکاران،۲۰۰۳).

۲-۳-۲ طرحواره های شرطی در مقابل طرحواره های غیر شرطی

در ابتدا تصور شد که تفاوت اصلی بین طرحواره های ناسازگار اولیه و مفروضه های زیر بنایی است اما در حال حاضر این نتیجه حاصل شده است که برخی از طرحواره ها شرطی و برخی دیگر غیر شرطی است. به طور کلی، طرحواره هایی که در اوایل سیر تحول انسان شکل می گیرند، اغلب در محور ساختار شناختی قرار دارند، باورهایی غیر شرطی درباره خود و دیگران هستند. اما طرحواره هایی که بعدا در سیر تحول شکل می گیرند، شرطی اند. طرحواره های غیر شرطی هیچ گونه راه گریزی برای بیمار باقی نمی گذارند، مهم نیست که فرد چه کاری انجام می‌دهد زیرا در هر صورت نتیجه یکی است. خود بی کفایت، نالایق، دوست نداشتنی، بدبخت و در معرض خطر خواهد بود اما طرحواره های شرطی روزنه ی امیدی برای بیمار فراهم می‌کنند به طوری که بیمار احساس می‌کند توانایی تغییر نتیجه را دارد(یانگ، ترجمه صاحبی و حمیدپور، ۱۳۸۳).

۲-۴ نیازهای هیجانی اساسی

نظریه یانگ این است که طرحواره ها به دلیل ارضا نشدن نیازهای هیجانی اساسی دوران کودکی به وجود آمده اند. انسان ها پنج نیاز هیجانی اساسی دارند که عبارتند از:

خانواده درتمام جوامع شکل و الگوی واحدی نداشته است. مطالعات به وضوح نشان می‌دهند که می‌توان خانواده ها را ‌بر اساس الگوی زندگی‌شان به انواع مختلف تقسیم کرد. بعضی تقسیمات خانواده را به خانواده های پدر سالار^[۶۴] و مادر سالار^[۶۵]و بعضی دیگر خانواده را به صورت چند همسری^[۶۶] ، تک همسری^[۶۷] ، درون همسری^[۶۸] و برون همسری^[۶۹] تقسیم کرده‌اند. ولی یک تقسیم بندی کلی که انواع دیگر خانواده را شامل شود، تقسیم آن به خانواده هسته‌ای^[۷۰] و [۷۱] است.

خانواده هسته‌ای چیست ؟

خانواده‌ای که آن را زن و شوهر و فرزندان یا زن و شوهر بدون فرزند تشکیل می‌دهد، اصطلاحا خانواده هسته‌ای می‌نامند.

ویژگی‌های خانواده هسته‌ای

ابعاد

خانواده هسته‌ای در مقایسه با خانواده گسترده دارای ابعاد کوچکتری است و فقط از زن و شوهر و فرزندان ازدواج نکرده تشکیل می‌شود. این نوع خانواده بنیان جوامع صنعتی کنونی را تشکیل می‌دهد و در ارتباط با گسترش شهرنشینی و توسعه صنعتی شکل گرفته‌اند.

کارکرد خانواده هسته ای

در خانواده های هسته‌ای ، دیگر وظایف و کارکردهایی که از روزگاران قدیم برعهده خانواده بوده است، خبری نیست. این کارکردها ( مانند کارکرد تولیدی و اقتصادی ، کارکرد آموزشی و تربیتی و…) برعهده موسساتی خارج از محیط خانواده قرار گرفته‌اند.

عدم گسترش

یک خانواده هسته‌ای هیچگاه گسترش نمی‌یابد و به مجرد رسیدن فرزندان خانواده به سن قانونی و ورود به اجتماع به عنوان عضوی فعال از خانواده دوری می‌گزینند و خود ، خانواده مستقل و هسته‌ای دیگری را به وجود می‌آورند. ‌بنابرین‏ خانواده هسته‌ای با پراکنده شدن اعضا آن و سپس با فوت پدر و مادر یا درصورت جدایی آن ها از یکدیگر متلاشی می‌گردد.

انواع خانواده هسته‌ای

خانواده هسته‌ای نوع اول

ملاک تعلق ‌به این نوع خانواده تحصیلات است تا درآمد. تحصیلات رئیس خانواده معمولا دیپلم یا بالاتر از آن است. همسر او نیز تحصیلاتی در همین حدود یا کمی پایین تر دارد و گاهی کار هم می‌کند. زن و مرد با تساوی زندگی می‌کنند و در امور خانواده به صورت مشترک تصمیم می‌گیرند. همین مطلب ممکن است منجر به بروز اختلافات بیشتری نسبت به سایر انواع خانواده شود. تمایل به رفاه بیشتر، آپارتمان نشینی ، بالابودن سطح مصرف، برنامه ریزی برای تعطیلات و و تعهد اجتماعی پایین خانواده به شبکه خویشاوندی از ویژگی‌های خاص این نوع خانواده هسته‌ای است. ازلحاظ درآمد و شغل ، خانواده های اداری با درجات بالا یا مشاغل آزاد پر درآمد (نظیر وکالت ، طبابت و …) و تاحدودی کارمندان شرکت‌های خصوصی ممکن است در این گروه قرار گیرند.

خانواده هسته‌ای نوع دوم

در این نوع خانواده هسته‌ای ، تحصیلات رئیس خانواده پایین تر از دیپلم است و او برتری کامل خود را در محیط خانواده حفظ ‌کرده‌است. تصمیمات مهم را اتخاذ می‌کند و زن نیز مطیع است. افراد خانواده معمولا در محیط کوچکی زندگی می‌کنند. عدم کار زن درخارج از خانه ، تمایل به داشتن فرزندان زیاد ، وجود اعتقادات مذهبی قوی ، عدم برنامه ریزی مناسب برای گذراندن تعطیلات و اوقات فراغت و جدا بودن تفریحات زن و مرد و … از ویژگی‌های خاص این نوع خانواده هسته‌ای است. از لحاظ درآمد و شغل ، مرد در کارهای دستی (نظیر کارگری ، خدمات اداری پایین یا خدمات بازرگانی کوچک و صنایع کوچک) فعالیت می‌کند. در این خانواده ها مرد نان آور خانواده است.

خانواده هسته‌ای مهاجر

این نوع خانواده بیشتر از مهاجرین روستاها و شهرهای کوچک تشکیل شده است و هنوز جامعه شهری آن ها را کاملا جذب نکرده است، و از نظر اجتماعی و مکانی حاشیه نشین نامیده می‌شوند. به خاط فقدان شبکه خویشاوندی در شهر محل اقامت ، خانواده تعهد اجتماعی زیادی ندارد . به همین جهت افراد آن زیاد احساس غربت می‌کنند. مرد رئیس خانواده است و در امور خانوادگی برتری کامل خود را حفظ ‌کرده‌است. ازلحاظ درآمد و شغل رئیس خانواده در خدمات جز یا دربعضی صنایع (نظیر صنایع ساختمانی) به عنوان کارگر غیر ماهر مشغول کار است. درآمد او پایین است. به همین جهت مسکن فقیرانه‌ای دارند و از لحاظ سایر الزامات زندگی در مشکلات متعددی به سر می‌برند.

خانواده گسترده چیست؟

خانواده گسترده خانواده ای است که بر اساس بستگی های نسبی و سبی استوار است و شامل چند گروه خونی و چند گروه زناشوئی است ، خانواده گسترده فرزندان خود را پس از ازدواج در خود جای می‌دهد و گسترش آن نیز به همین لحاظ است و ‌به این ترتیب ممکن است چند نسل زیر یک سقف و در یک خانه مشترک زندگی نمایند . این نوع خانواده که بیشتر اختصاص به جوامع مبتنی بر اقتصاد کشاورزی و شبانی دارد ممکن است شکل پدر سالاری یا مادر سالاری ، پدر مکانی یا مادر مکانی و صورتهائی از این قبیل را به خود بگیرد ، یا به عبارت دیگر بر حسب قدرت و تسلط مادر یا پدر خانواده با انواع فوق در آید.

در این شکل از خانواده ، پدر و مادر اصلی ، مرکز ثقل خانواده را تشکیل داده و پسرها و نوه ها و عروسها از آن ها اطاعت می‌کنند و اگر پدرو مادر به علت کبر سن نتوانند وظائف سرپرستی را انجام دهند ، پسر ارشد جای آن ها را می‌گیرد. دخترها پس از ازدواج خانه پدری را ترک کرده و ‌بنابرین‏ غالباً خانواده گسترده به شکل پدر مکانی است و مواردی که داماد در خانه پدر زن مسکن گزیند نادر است .

نقش اصلی را در تربیت فرزندان ، پدر به عهده دارد ، دایره همسر گزینی محدود و تعهدات اجتماعی زیاد است. غالباً فرزندان پی شغل پدران را می گیرند و وظایف متعددی بر عهده خانواده است . شیوه تولید خانوادگی و همیاری و تعاون مترتب بر آن ، اجتماعی کردن و فرهنگی کردن کودکان ، ( طی جریان جامعه پذیری و فرهنگ پذیری ( نگهداری از پیران و حمایت کامل ازاعضاء از جمله وظائف سنگین این خانواده است . بگفته ساموئل کنیگ یک جامعه کشاورزی طبعاً مناسب برای روش خانوادگی پدر سالاری است و یک خانواده کشاورزی از آنجا که بیش از هر چیز جنبه اقتصادی دارد ( یعنی خانواده واحد اقتصادی نیز محسوب می‌گردد) نیازمند بیک سر است و از دیر باز زمام امور به دست مرد بوده است . گذشته از این در جامعه روستائی یا عشایری خانه نه تنها مرکز فعالیت‌های اقتصادی است ، بلکه همچنین محل کلیه فعالیت‌های دیگر اعم از تربیتی و اجتماعی و تفریحی و تا اندازه زیادی مذهبی به شمار می رود. در نتیجه رشته ای که افراد خانوار را به هم پیون می زند بسیار نیرومند است و اعضاء خانواده تحت یک شبکه استوار خویشاوندی از نقطه نظر روابط به هم وابسته اند .

در ارتباط با انواع خانواده گسترده از نوعی خانواده پیوسته یا جمعی می توان نام برد که در بین اسلاوهای جنوبی و کشورهای اسکاندیناوی تحت عنوان ” زادروگاه ” معروف بود.

این نوع خانواده که بهتر است آن را گروه خانوادگی نامید ، در حقیقت به گونه یک گروه تعاونی بود که مشترکاً به کار کشاورزی پرداخته ، غذا به صورت دسته جمعی و برگرد میزی صرف می شد و هرکس بر اساس نظمی که مبتنی بر سن و جنس بود د رجای معینی قرار می گرفت . اعضاء زادروگا با تکیه بر میراث خانوادگی زندگی نموده نظام پدر سالاری بر آن حاکم بود.