از جمله محققانی که از این معیار برای اندازه گیری هزینه های نمایندگی بهره جسته اند می توان به دوکاس، کیم، و پانتزالیس^[۶۵] (۲۰۰۰) مک نایت و ویر (۲۰۰۸) و دوکاس، مک نایت و پانتزالیس (۲۰۰۵) اشاره نمود.

برای اندازه گیری فرصت های رشد می توان از معیارهای مختلفی همچون رشد فروش، رشد سود عملیاتی و شاخص Q توبین و …. استفاده نمود. در این تحقیق برای اندازه گیری هزینه های نمایندگی از تعامل بین فرصت های رشد و جریان های نقد آزاد استفاده گردیده و همچنین مطابق با تحقیقات پیشین شاخص Q توبین به عنوان معیاری برای اندازه گیری فرصت های رشد استفاده شده است.

۲-۳-۵-تأثیر سهام‌داران عمده مالی بر هزینه های نمایندگی

در خصوص تأثیرات احتمالی سرمایه‌گذاران نهادی مالی بر هزینه های نمایندگی بحث‌های مختلفی از سوی صاحب‌نظران صورت گرفته است. هنگامی که مالکان عمده شرکت خود از گروه شرکت‌های سرمایه‌گذاری باشند مدیران پرتفوی این شرکت‌ها نقش وکیل و ‌سهام‌دارانشان نقش موکل را دارند. همزمان با ارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی توسط مدیران پرتفوی شرکت سرمایه‌گذاری، عملکرد خود این مدیران نیز از سوی سهام‌داران شرکت مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و بازده پرتفوی شرکت سرمایه‌گذاری نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت یا تزلزل موقعیت شغلی مدیران شرکت خواهد داشت.

همچنین هنگامی که سهامدار نهادی از نوع نهادهای مالی باشد با توجه به تجربه، تخصص و توانایی ارزیابی و مدیریتی بالای خود می‌تواند با بهره گرفتن از حق رأی بالایی که دارد نظارت بهتر و مؤثرتری بر مدیریت شرکت سرمایه‌پذیر اعمال کند و انتظار می‌رود حاصل این نظارت ارائه توصیه های لازم، افزایش بازده و بهبود عملکرد شرکت سرمایه‌پذیر باشد .

۲-۳-۶- ساختار مالکیت

ترکیب سهام‌داران شرکت‌های مختلف، متفاوت است. بخشی از مالکیت شرکت ها در اختیار سهام‌داران جز و اشخاص حقیقی قرار دارد. این گروه برای نظارت بر عملکرد مدیران شرکت عمدتاًً به اطلاعات در دسترس عمومی همانند صورت‌های مالی منتشره اتکا می‌کنند این در حالی است که بخش دیگری از مالکیت شرکت‌ها در اختیار سهام‌داران حرفه ای عمده قرار دارد که برخلاف گروه سهام‌داران نوع اول اطلاعات داخلی با ارزشی درباره چشم اندازهای آتی و راهبردهای تجاری و سرمایه گذاری های بلند مدت از طریق ارتباط مستقیم با مدیران شرکت در اختیار ایشان قرار می‌گیرد (مراد زاده فرد و همکاران، ۱۳۸۷، ۸۶).

ساختار مالکیت در اشکال متفاوت و طبقه بندی های گوناگون وجود دارد در این پژوهش ساختار مالکیت به دو طبقه مالکیت نهادی ، مالکیت خصوصی ،مالکیت شرکتی و مالکیت مدیریتی تقسیم بندی شده است و رابطه این نوع مالکیت ها با هزینه نمایندگی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار بررسی می شود.

۲-۳-۷-تئوری ساختار مالکیت

باید توجه داشت که تأثیر ساختار مالکیت بر عملکرد و بازده شرکت‌ها موضوعی پیچیده و چند بعدی است. به همین دلیل انواع تعارض و تضاد منافع بین اشخاص و گروه‌ها را می‌توان انتظار داشت که از جمله آن ها می‌توان به تضاد منافع بین مالکان و مدیران، سهام‌داران و طلبکاران، سهام‌داران حقیقی و حقوقی، سهام‌داران درونی و بیرونی و غیره اشاره نمود. با وجود این، یکی از مهم ترین ابعاد تئوری نمایندگی به ناهمگرایی منافع بین مدیران و سهام‌داران مربوط می‌شود که موضوع اصلی اکثر تحقیقات در این زمینه را تشکیل می‌دهد. به اعتقاد صاحب‌نظران، سهام‌داران همواره باید نظارت مؤثر و دقیقی را بر مدیریت اعمال نمایند و همواره تلاش کنند تا از ایجاد مغایرت در اهداف و بروز انحراف در تلاش‌های مدیران جلوگیری شود. البته در هر صورت سهام‌داران با انتخاب مدیران و تفویض قدرت تصمیم‌گیری به آنان تحت شرایطی ممکن است در موضع انفعال قرار داشته باشند که شدت و ضعف آن بستگی زیادی به عملکرد، صحت و دقت تصمیمات سهام‌داران دیگر خواهد داشت.

۲-۴- بخش سوم: جریان وجوه نقد آزاد و مشکلات نمایندگی ناشی از آن

در صورت جریان وجوه نقد معمولاً وجوه نقد حاصل از فعالیت­های عملیاتی، بیانگر توانایی شرکت در ایجاد جریان­های نقدی است. کیمل و همکاران^[۶۶] معتقدند وجوه نقد حاصل از فعالیت­های عملیاتی نه تنها باید در دارایی­ های ثابت جدیدی سرمایه ­گذاری شده تا شرکت بتواند سطح جاری فعالیت­های عملیاتی خود را حفظ نماید بلکه بخشی از این وجوه نیز باید به منظور رضایت سهام‌داران تحت عنوان سود سهام و یا بازخرید آن بین آن ها توزیع گردد. ‌بنابرین‏ وجوه نقد حاصل از فعالیت­های عملیاتی به تنهایی نمی­تواند به عنوان توانایی واحد تجاری برای ایجاد جریان­های نقدی تلقی گردد. از این رو لازم است به منظور ارزیابی توانایی واحد تجاری، در کنار وجوه نقد حاصل از فعالیت­های عملیاتی جریان­های وجوه نقد آزاد آن نیز محاسبه و مورد ارزیابی قرار گیرد(مارتین و پتی،۲۰۰۰،ص۴۲) ^[۶۷].

همچنین از نظر مارتین و پتی معیارهای قدیمی حسابداری از قبیل سود هر سهم و بازده دارایی­ ها به تنهایی نمی ­توانند بیانگر عملکرد واحد تجاری باشند بلکه این معیارها باید در کنار معیارهایی از قبیل جریان­های وجوه نقد آزاد واحد تجاری به کار برده شوند. چون در حالی که سود مکرراً توسط مدیران واحدهای تجاری دستکاری می­گردد، کتمان و دستکاری جریان­های نقدی آزاد بسیار دشوار است. بررسی مطالعات انجام شده حاکی از وجود دیدگاه­ های متفاوت درباره جریان­های وجوه نقد آزاد و روش محاسبه آن ‌می‌باشد. جنسن جزو اولین کسانی بود که تئوری جریان­های وجوه نقد آزاد را تبیین و از آن تعریفی ارائه نمود.(توجه ، ۱۳۸۹ ، ۳۷)

۲-۴-۱- تعریف جریان وجوه نقد آزاد

از نظر جنسن جریان­های وجوه نقد آزاد واحد تجاری وجوه نقدی است که مازاد بر وجوه نقد مورد نیاز برای کلیه پروژه­ های دارای خالص ارزش فعلی مثبت (بر مبنای تنزیل نرخ هزینه سرمایه قابل اتکا)، وجود دارد.

۲-۴-۲ – محاسبه جریان وجوه نقد آزاد

طبق تعریف جنسن از جریان وجوه نقد آزاد لازم است پروژه­ ها از نظر ارزش فعلی خالص از طریق کاربرد نرخ هزینه سرمایۀ قابل اتکایی، ارزیابی و در صورت مثبت بودن آن، وجوه لازم برای
سرمایه ­گذاری در چنین پروژه ­هایی از جریان­های نقد در دسترسی واحد تجاری کسر گردد، آنچه که می­ماند به عنوان جریان وجوه نقد آزاد تلقی خواهد شد.

۲-۳ پیشینه تحقیق

پیشینه شامل دو بخش تحقیق در سطح ملی و تحقیق در سطح بین ­الملل تشکیل شده است.

۲-۳-۱٫ پیشینه تحقیق در سطح ملی

افشا

در تحقیقی با عنوان بررسی رابطه بین کیفیت افشا(قابلیت اتکا و به موقع­بودن) و مدیریت سود با بهره گرفتن از داده ­های تاریخی سال­های۱۳۸۶-۱۳۸۱مربوط به ۵۱شرکت پذیرفته­شده در بورس اوراق­بهادار تهران، رابطه بین کیفیت افشای شرکتی(شامل قابلیت اتکا و به موقع­بودن) و مدیریت سود بررسی گردیده است. از آنجایی که بهبود کیفیت افشای شرکتی باعث کاهش عدم­تقارن اطلاعاتی می­گردد و کاهش عدم­تقارن اطلاعاتی، مدیریت سود کمتر را به همراه دارد، فرض اصلی این تحقیق آن است که بهبود کیفیت افشای شرکتی با مدیریت سود رابطه منفی دارد. در این تحقیق برای اندازه ­گیری کیفیت افشا از دو معیار به موقع­بودن و قابلیت اتکا استفاده گردیده و مدیریت سود شرکت­ها با بهره گرفتن از مدل تعدیل شده جونز برآورد گردیده است. یافته ­های این تحقیق نشان می­دهد که بین کیفیت افشای شرکتی و مدیریت سود رابطه منفی معنی­دار وجود دارد. همچنین یافته ­های تحقیق حاکی از وجود رابطه منفی معنی­دار بین به موقع­بودن افشای شرکتی و مدیریت سود می‌باشد(نوروش و میرحسینی، ۱۳۸۸).

در تحقیقی با عنوان رابطه بین افشای­اختیاری و مدیران غیرموظف، رابطه بین دو مکانیسم کنترلی، یعنی افشای اختیاری(مکانیسم کنترل خارجی) و مدیران غیرموظف(مکانیسم کنترل داخلی)، که تقلیل­دهنده مشکلات نمایندگی می­باشند، مورد مطالعه قرار گرفته است. به همین منظور در این تحقیق نمونه ­ای از شرکت­های تولیدی حاضر در بورس که صورت­های­مالی و گزارش فعالیت هیئت مدیره مربوط به ۲۹ اسفند سال ۱۳۸۵ را منتشر کرده بودند، انتخاب و در نهایت شامل ۲۳۹ شرکت مورد مطالعه قرار گرفته است. افشای اختیاری توسط ۷۱ شاخص که در مطالعات قبلی نیز به کار رفته است با اعمال تعدیلاتی تعیین گردیده است. نتایج این تحقیق نشان داده که مدل به کار رفته، ۲۰ درصد از تغییرات افشای اختیاری را که در حدود یافته ­های قبلی نیز ‌می‌باشد، بازگو می­ کند. این در حالی است که رابطه معنی­داری بین افشای اختیاری و مدیران غیرموظف یافت نشده است. این مطالعه حرکتی در جهت تحقیقات آتی با محوریت افشای اختیاری بوده است و بر موضوع شفافیت در بازار سرمایه تأکید دارد(کاشانی پورو همکاران، ۱۳۸۸).

در تحقیقی با عنوان تاثیر سازه­ های اجتماعی قانون­گرایی، اطمینان­طلبی، سطح تحصیلات، فردگرایی، جنسیت، رشته­تحصیلی و سابقه­های کاری بر افشاگری مالی که به بررسی تاثیر سازه­ های اجتماعی قانون­گرایی، اطمینان­طلبی، سطح تحصیلات، فردگرایی، جنسیت، رشته تحصیلی و سابقه­های کاری بر افشاگری مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران پرداخته شده و با بهره گرفتن از فرضیه های تأیید شده پژوهش، جهت ارزیابی افشاگری مالی شرکت­های مورد بررسی، مدل رگرسیونی ارائه شد.‌به این منظور، سازه­ های قانون­گرایی، اطمینان طلبی، سطح تحصیلات، فردگرایی، جنسیت، رشته تحصیلی و سابقه­های کاری مدیران مالی صنایع مختلف شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران در قالب هفت فرضیه مورد بررسی قرار گرفت. ابزار مورد استفاده برای انجام پژوهش پرسشنامه و از آزمون‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل واریانس جهت بررسی فرضیه ­های پژوهش استفاده شده است. نتایج حاصل از آزمونآماری فرضیه ­های پژوهش نشان می­دهد که سازه­ های اجتماعی قانون­گرایی، اطمینان طلبی و فردگرایی بر افشاگری مالی شرکت­های مورد بررسی تاثیر معنادار و مستقیمی دارد و تاثیر سازه­ های اجتماعی بررسی شده دیگر به لحاظ آماری معنا دار نیست. همچنین، طبق نتایج به دست آمده، فردگرایی بیشترین تاثیر را بر افشاگری مالی دارد(مهدوی و قاسمی، ۱۳۸۸).

در تحقیقی با عنوان بررسی رابطه سطح افشا اطلاعات­حسابداری و نوسانات قیمت سهام در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران که با توجه به اهمیت بالای اطلاعات و افشای اطلاعات توسط شرکت­ها و تاثیر آن بر قیمت سهام، به بررسی رابطه بین سطح افشا اطلاعات و نوسانات قیمت سهام شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران پرداخت. جامعه آماری این تحقیق را شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران تشکیل می­دهد که تعداد آن ها تا پایان سال ۱۳۸۷، ۴۴۸ شرکت بوده است و نمونه آماری شامل ۷۲ شرکت به روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده از بین جامعه آماری انتخاب گردیده­اند. برای آزمون فرضیه از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است و این نتیجه حاصل شده که به طور کلی بین سطح افشا اطلاعات حسابداری و نوسانات قیمت سهام رابطه معنی­داری وجود دارد(حسنی و حسینی، ۱۳۸۹).

در تحقیقی به عنوان افشای اختیاری اطلاعات در ایران که در جامعه آماری شرکت­های پذیرفته شده در بورس­اوراق­بهادار تهران انجام شد، نمونه ­ای با حجم ۸۱ شرکت مورد بررسی قرار گرفته و جهت آزمون فرضیات رگرسیون چند متغیره از روش تحقیق همبستگی استفاده شده است. از انجام این تحقیق این نتیجه حاصل شد که بین افشای کل، اجباری و اختیاری اطلاعات با ارزش شرکت رابطه معناداری وجود دارد(آدینه، ۱۳۹۱).

در تحقیقی با عنوان بررسی تاثیر نوع صنعت و اندازه شرکت بر میزان افشای اطلاعات در صورت­های مالی شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران با حجم ۷۰ شرکت مورد بررسی قرار گرفته و جهت آزمون فرضیات نمونه ­های زوج شده از روش تحقیق علمی مقایسه­ ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که ما بین افشای کافی در صورت­های مالی شرکت­ها در صنایع متفاوت اختلاف آماری معنی داری وجود دارد پس نوع صنعت تاثیر قابل توجهی بر میزان افشای کافی در صورت­های مالی دارد. همچنین شرکت­های در اندازه­ های بزرگتر سطح افشای مناسبتری در مقایسه با شرکت­های با اندازه کوچکتر دارند لذا اندازه شرکت­ها نیز بر سطح افشا در صورت­های مالی تاثیرگذار است(نادم، ۱۳۹۱).

در تحقیق با عنوان تاثیرافشای داوطلبانه بر مربوط بودن سود هرسهم که با هدف بررسی تاثیر افشای داوطلبانه اطلاعات بر مربوط­بودن سود هرسهم و جامعه آماری تحقیق، شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق­بهادار تهران و دوره زمانی تحقیق از ابتدای سال ۸۶ لغایت پایان سال ۸۹ ‌می‌باشد. بر اساس این فرض که تمرکز بیشتر بر نیازهای اطلاعاتی سرمایه ­گذاران، منجر به افزایش کیفیت اطلاعات حسابداری می­ شود، پیش ­بینی شد که افزایش سطح افشای داوطلبانه، باعث افزایش مربوط بودن سود هر سهم به عنوان یکی از مهمترین اطلاعات حسابداری می­ شود. نتایج بیانگر این بود که افشای داوطلبانه اثر معناداری بر مربوط بودن سود هرسهم ندارد. یک دلیل مهم برای این نتیجه گیری، می ­تواند ناتوانی سرمایه ­گذاران و سایر استفاده­کنندگان از گزارش­های مالی در استفاده از اطلاعات حسابداری افشا شده باشد(خدامی­پور و محرمی، ۱۳۹۱).

گفتار نخست : گونه های دخالت دولت در عرصه ی فرهنگ

بند اول : ایفای نقش حمایتی

«نقشی که امروزه برای دولت در حوزه فرهنگ، در نظر گرفته می‌شود،به صورت حمایتی است. چنان‌که بائومل دولت‌ مرد پیر عرصه اقتصاد فرهنگی،بیان می‌دارد که محذورات اقتصادی ایجاب می‌کند که دولت به حمایت از کارهای فرهنگی برخیزد. وی اذعان می‌دارد که: یک هنر نمایشی با یک صنعت دستی همیشه از بیماری هزینه رنج می‌برد و قادر نیز نیست که از شیوه های مربوط به کاستن میزان هزینه ها که از ابتکارات تکنولوژی است ، بهره‌ مند شود. این وضعیت سازمان‌ها را به افزایش قیمت ‌ها، کاهش خروجی برنامه ‌ریزی شده و راه‌ های گسترش مخاطبان سوق می‌دهد. از همین روست که سیاست‌های فرهنگی از تصمیمات روزمره‌ای در سازمان‌ها پدید می‌آید که به‌ عنوان مثال تلاش می‌کنند تا تغییرات خود را با تغییرات محیطی سازگار کنند. یک سازمان غیرانتفاعی سالم نیازمند جریان‌های سرمایه‌ای متنوّع است که بتواند در دوره هایی که دچار بحران‌های مالی می‌شود بر منابع دیگر همچون، نیروی انسانی، خدمات و برنامه‌ریزی تجاوز نکند. از همین روست که این سازمان‌ها در حال تقلید کردن از بازار تجاری وسیع‌تر هستند. چنان‌که آن‌ ها سعی در اتّکای به خود بوده در جستجوی متحّدان خلّاق برای همکاری در حوزه های به دست آوردن حامیان مالی، اعتبارات مالیاتی، و حمایت اعلانی مانند: پیشبرد امور جهت تأثیرگذاری بیشتر، فراهم‌آوری متدهای تجاری و جستجو برای یافتن راه‌های جدید جهت افزایش درآمدهای حاصله می‌باشند. از همین روست که حضور دولت می‌تواند زمینه‌ای را ایجاد کند که دنیای فرهنگ به وادی اقتصاد کشیده نشود و تولید فرهنگی نقش و کارکرد اصلی خود که همانا ساختن و هویّت بخشیدن به انسان است را فدای کاربرد و نقش اقتصادی و تجاری خود نکند. ^[۲۲]»

آگوستین ژیرارد معتقد است که «مقامات دولتی محافظان طبیعی هم هنرمندان آفریننده در مرحله درون داد فرایند صنعتی و هم کل مردم (مصرف‌کنندگان و کاربران) که در انتهای فرایند واقع شده‌اند، خط‌مشی‌های به کلی خاص خود را که لزوماًً مغایر با فعالیت‌های بخش خصوصی نیست، به کار می‌برند»^[۲۳] . «وی اختیاراتی برای مقامات دولتی برای دخالت در صنایع امروزه فرهنگی قائل است که از آن‌جمله به موارد ذیل اشاره دارد:افزایش دسترسی به فرهنگ؛ دمکراتیک‌سازی، تمرکززدایی و انگیزش زندگی فرهنگی مردم.پرورش فعالیت‌های آفریننده، ارائه زمینه فعالیت برای بسیاری از مهارت‌ها و استفاده بهتر از ،استعدادها و بالا بردن سطح زندگی هنرمندان و کسانی که به طور حرفه‌ای دست‌اندرکار فعالیت‌های فرهنگی هستند،نوسازی مؤسسات فرهنگی سنتّی،تقویت توان ملّی برای تولید فرهنگی،حصول اطمینان از نفوذ فرهنگی کشور در خارج و حفاظت از استقلال فرهنگی آن. این اختیارات از طریق ذیل می‌تواند صورت پذیرد.

کمک مستقیم؛ که عمدتاًً به ‌وسیله پرداخت یارانه یا خرید کالاها و خدمات با بودجه دولتی انجام می‌شو،.کمک غیرمستقیم؛ به ‌صورت بخشیدن مالیات، تخفیف‌های ویژه مالیاتی، ایجاد صندوق‌های ویژه حمایتی وتدوین مقرّرات (مشخصات، قراردادهای برنامه ها و امثال آن‌ ها)؛ که برخی شاخه‌ها را ملزم به رعایت قوانین ناظر بر خدمات عمومی می‌کند. مثل تعیین سقف حداکثر برای نمایش فیلم‌های خارجی در تلویزیون و … ، شرکت در موافقتنامه‌های بین‌المللی؛ به‌ ویژه موافقتنامه‌های مربوط به حقوق نویسندگان و مصنفا،.استفاده از مشوّق‌هایی همچون جشنواره‌ها، جوایز بخت‌آزمایی و امثال آن گسترش ضمانت‌های بانکی و دادن وام‌های صادراتی.^[۲۴]»

پییر مولینیر نیز ‌در مورد اختیارات دولت‌ها در زمینه فرهنگ به چند مورد اشاره دارد:
«تشویق آفرینش هنری بدون کوشش برای کنترل آن،ایجاد ابزارهای مالی و قانونی ضروری.،به وجود آوردن زیرساخت‌ها و تأسیس نهادهای تخصّصی برای حمایت از فعالیت‌هایی که به فرهنگ مرتبط است و جزء این‌ها به ‌منظور توسعه و بسط زندگی فرهنگ،.ایجاد امکانات برای دستیابی آزادانه به زندگی فرهنگی و تشویق به مشارکت مردم در زندگی فرهنگی.^[۲۵]»
«از دیگر نقش‌های حمایتی دولت نسبت به فرهنگ را باید در عملکرد آن در حوزه های اقتصادی و تجاری جستجو کرد. سیاست‌گذاران فرهنگی فضای بازی برای شکوفایی و توسعه فرهنگ ایجاد کرده و راهی میان بازار (تجارت) و دولت می‌توانند پیدا کنند. نظر به دامنه بین‌المللی فعالیت فرهنگی و گسترده بودن حیطه فرهنگ به ایده ها و شکل‌های سازمانی جدید، نیاز است تا بتوان میان فعالیت‌های فرهنگی، سیاست فرهنگی و فعالیت‌های فرهنگی تجاری امکانات مفید و سازنده‌ای را به وجود آورد. “در بیشتر کشورهای صنعتی غربی، غالب اقدامات فرهنگی این هدف را دنبال می‌کنند که دولت را موظّف کنند از فعالیت‌های فرهنگی که به لحاظ تجاری سودمند نیستند (فرهنگ غیرانتفاعی) با پرداخت یارانه و وضع قوانین و تأسیس نهادهای فرهنگی، تعادلی با نهادهای فرهنگی تجاری به وجود آید‌. از این رو دولت می‌تواند با پرداخت و ایجاد بودجه‌هایی برای حوزه فرهنگ به حمایت از آفرینش، پخش و نشر آفریده‌های فرهنگی و حفظ و نگهداری از میراث فرهنگی و آثار به جای مانده از گذشتگان در فرهنگ دخالت کند و به حمایت از فرهنگ بپردازد.^[۲۶]»

بند دوم : ایفای نقش ترویجی

از دیگر نقش‌هایی که دولت می‌تواند در عرصه فرهنگ داشته باشد نقش ترویجی آن است: ترویج دربرگیرنده هر چیزی می‌شود که موجبات دستیابی فرد یا گروه را به زندگی فعال‌تر و خلاق‌تر فراهم آورد و باعث شود قدرت انطباق، قدرت برقراری ارتباط با دیگران، قدرت شرکت در زندگی اجتماعی و شخصیت و استقلال او،رشد پیدا کند‌. از این رو دولت‌ها می‌توانند با ترویج فرهنگی زمینه مناسب‌تری را برای مخاطبان خود ایجاد نمایند تا بتوانند به رشد و توسعه فرهنگ کمک کرده و فعالیت فرهنگی خویش را گسترده‌تر سازند. علاوه بر آن دولت می‌تواند‌ از این طریق زمینه درگیر شدن بیشتر شهروندان را با ارزش‌ها و هنجارهای فرهنگی – اجتماعی فراهم کند. ‌بنابرین‏ باید اضافه کرد که دولت از طریق ترویج می‌تواند زمینه‌های دسترسی به اهدافی همچون گسترش آگاهی، افزایش ارتباط و توسعه آفرینش فرهنگی را فراهم کند.

۱-«آگاهی: با گسترده کردن ترویج، این شرایط ایجاد می‌شود که هر فرد یا گروهی از افراد بتوانند به مسایل خویش پی ببرند و بسیاری از مسایلی که هنوز برای آن‌ ها جوابی ندارد را تشخیص دهند. این امر امکان دارد با ارتباط فرد و کارهای هنری یا آفریننده این کارها صورت پذیرد. ۲-ارتباط: ارتباطی که بین گروه‌های مختلف و بین افراد یک گروه ایجاد می‌شود و ارتباط با کارهای هنری یا آفرینندگان این کارها با مردم و ارتباط بین سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان و جامعه که از طریق ترویج می‌تواند صورت گیرد، از طرف دولت می‌تواند گسترده‌تر گشته و تداوم یابد.۳-آفرینش: دولت می‌تواند از طریق ترویج فرهنگی، افراد را در مقابل سؤالاتی از خود و محیط اطراف، جهان و دیگران قرار دهد و از این طریق موجبات رشد استعدادها و خلاقیت‌ها را فراهم کند که در سطح اجتماعی به‌ صورت قوّه ابتکار و احساس مسئولیت متجلّی شود‌ و نیز تأثیر این چالش‌ها را می‌توان در آفرینش‌های فردی منجمله در مهارت‌های فردی، کارهای دستی، نقاشی و … به وضوح دید. ^[۲۷]»

بند سوم : ایفای نقش ضمانتی

رابطه بین نسبت جمع بدهی ها به حقوق صاحبان سهام و ریسک کوتاه ‌مدت سهام

بین نسبت جمع بدهی ها به حقوق صاحبان سهام و ریسک کوتاه ‌مدت سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معکوس و معنی داری وجود دارد. به عبارت دیگر ، هرچه نسبت جمع بدهی ها به حقوق صاحبان سهام افزایش می‌یابد ، ریسک کوتاه مدت سهام کاهش می‌یابد .

رابطه بین نسبت سود قبل از بهره و مالیات و ریسک کوتاه ‌مدت سهام

بین نسبت سود قبل از بهره و مالیات و ریسک کوتاه ‌مدت سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معکوس و معنی داری وجود دارد. به عبارت دیگر ، هرچه نسبت سود قبل از بهره و مالیات افزایش می‌یابد ، ریسک کوتاه مدت سهام کاهش می‌یابد .

۵-۳-۲ مقایسه تحقیق با پیشینه تحقیقات سابقه :

نتیجه این تحقیق با برخی از فرضیات بروچت و همکاران (۲۰۱۲) و کونزالیز و آندری (۲۰۱۴) و نوروزبگی و همکاران (۱۳۹۱) مطابقت دارد .

۵-۴- بحث و نتیجه گیری

هرچند، نتیجه تحقیق حاکی از این است که بین اندازه هیئت مدیره و سهامداری مدیران و ریسک کوتاه ‌مدت سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معکوس و معنی داری وجود دارد. ولی ، بین تعداد مدیران مستقل و ریسک کوتاه ‌مدت سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. همچنین کل متغیرهای حسابداری ( بازده دارایی ها ، اهرم مالی و نسبت سود قبل از بهره و مالیات ) با ریسک کوتاه مدت دارای رابطه معکوس ومعناداری وجود دارد . علاوه براین ، از میان متغیرهای بازار فقط بین نسبت ارزش بازار و ریسک کوتاه ‌مدت سهام رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد. ولی نسبت کیو – توبین با ریسک کوتاه مدت دارای رابطه منفی و معناداری است و لی نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار هیچ رابطه با ریسک کوتاه مدت وجود ندارد.

نتایج این تحقیق به قسمتی از سوالات و ابهامات موجود در کارایی هیئت مدیره ، متغیرهای بازار و متغیرهای حسابداری در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس تهران پاسخ می‌دهد. لیکن جهت ایجاد یک مدل کامل می بایست تحقیقات بیشتری صورت بگیرد و رابطه چند متغیر در فاصله های زمانی متفاوت و با بهره گرفتن از شاخص های زمانی همگن کننده و با انتخاب مقیاس های زمانی دیگر ( فصلی ) آزمون شود تا بتوان در حالت کلی نسبت به وجود رابطه قضاوت کرد و هم چنین بتوان با طراحی یک مدل با بهره گرفتن از نمونه بیشتر ، معاملات با اشخاص وابسته شرکت راجع به عملکرد آینده آن قضاوت نمود. همچنین ضعیف بودن کارایی بورس تهران یکی از دلایل نتیجه نگرفتن در این تحقیق می‌باشد

۵-۵ پیشنهادات

۵-۵-۱ پیشنهادات مبتنی بر نتائج تحقیق و برفته از آن

۱- به سرمایه گذاران توصیه می شود که به صورت‌های مالی و یادداشتهای همراه علی الخصوص صورت جریان وجوه نقد . همچنین گزارش‌های مربوط به اعلام تغییرات سود ماهیانه و فصلی و پیش‌بینی آن توسط هیئت مدیره توجه بیشتری نمایند. .‌همچنین به گزارش فعالیت هیئت مدیره ، در صد سهام مالکیت مدیریت در طی سال ، واحتمال افزایش آن یا کاهش آن توجه بیشتری نمایند . همچنین به نحوه اندازه ریسک بلند مدت و ‌و کوتاه مدت توجه بیشتری نمایند .

۲- به سهام‌داران توصیه می شود به گزارش تفصیلی ‌در مورد گزارش‌های و فعالیت‌های تولیدی و عملیاتی شرکت توجه بیشتری نمایند.

۳- به تحلیلگران توصیه می شود که به تغییراتی حاصل در ترکیب هیئت مدیره ، نسبت‌های مالی دیگر ، و ریسک کوتاه مدت (فصلی و ماهیانه) توجه بیشتر نمایند.

۴- سازمان بورس می‌تواند از نتایج این تحقیق در جهت الزام شرکت ها به افشا گزارش های فصلی و تفصیلی برای هر یکی از گزارش های مربوط به فعالیت های هیئت مدیره برای کاهش مشکل تمرکز مالکیت شرکت‌ها و همچنین جهت ارتقای کیفیت سطح گزارش‌های مالی استفاده خواهد شد.

۵-۵-۲ پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی

1. 1. بررسی تأثیر ساختار هیئت مدیره و ویژگی های هیئت مدیره بر ریسک کوتاه مدت در شرکت‌های شرکت‌های لیزینگ ، هلدینگ ، بیمه ، و سرمایه گذاری پذیرفته شده در بورس تهران

1. 1. پیشنهاد می‌گردد، پژوهش حاضر در طول یک دوره زمانی طولانی‌تر و با نمونه های بیشتر انجام گیرد.

1. 1. مطالعه عوامل مؤثر بر ریسک کوتاه مدت در شرکت‌های بزرگ پذیرفته شده در بورسهای کشورهای خلیج فارس ومقایسه آن با شرکت‌های بزرگ پذیرفته شده در بورس تهران .

1. بررسی رابطه بین ویژگی های حاکمیت شرکتی و رفتار مدیریت سود از طریق اقلام تعهدی و اقلام واقعی بر ریسک کوتاه مدت در شرکت‌های بورسی و فرابورسی می‌باشد.

۵-۶- خلاصه فصل

در این فصل مقدمه، نتیجه ­گیری، محدودیت­های پژوهش و برخی از پیشنهادات مطرح گردید. در این راستا ابتدا نتایج آزمون فرضیه ­ها ارائه شد. سپس اشاره مختصری به برخی از محدودیت­های پژوهش شد. در پایان نیز پیشنهاداتی برای پژوهش­ها آتی ارائه شد.

منابع فارسی

1. 1. ابراهیم نوروزبگی ، علی ثقفی، مهدی مراد زاده فرد (۱۳۹۱) اندازه گیری ریسک مبتنی بر متغیرهای بنیادی و بررسی رابطه آن با صرف ریسک و بازده سهام. فصل نامه تحقیقات حسابداری و حسابرسی. سال چهارم،شماره ۱۶،زمستان – صص ۳۸-۶۱

1. 1. ابوالحسنی، اصغر و حسنی مقدم، رفیع. ۱۳۸۷؛ بررسی انواع ریسک و روش‌های مدیریت آن در نظام بانکداری بدون ربای ایران، مجله اقتصاد اسلامی، ، ش۳۰، ص۱۶۲٫

1. 1. اکبریان، رضا و دیانتی، محمدحسین ۱۳۸۲؛ مدیریت ریسک در بانکداری اسلامی، ‌فصل‌نامه علمی –پژوهشی اقتصاد اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ، ، شماره۲۴، ص۱۶۲٫

1. 1. آمنه گرامی ، جواد مرادی (۱۳۹۲) نقش حاکمیت شرکتی و محافظه کاری در عملکرد شرکت با در نظر گرفتن ریسک ورشکستگی : شواهد از بورس اوراق بهادار تهران . پایان نامه کاشناسی ارشد ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی – دانشگاه آزاد اسلامی – واحد مرودشت.

1. 1. بری­گام، اوجین اف، گاپنسکی، لوئیس سی و آر دی وز، فیلیپ ۱۳۸۴؛ مدیریت مالی میانه، علی پارسائیان، تهران، ترمه، ، ص۳۷٫

1. 1. بقایی حسین‌آبادی، علی۱۳۸۰ ؛ ریسک مبانی نظری، کاربردها و ضرورت ادراک آن، تهران، مجله توسعه مدیریت، آبان ، ش۳۱، ص۴۴٫

1. 1. دکتر رضا راعی، احمد تلنگی کتاب مدیریت سرمایه گذاری پیشرفته –

1. 1. راعی، رضا و سعیدی، علی ۱۳۸۷؛ مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک، تهران، سمت، ، چاپ سوم، ص۴۶٫

1. 1. زهره ‌حاجی‌ها ، و حسنعلی اخلاقی (۱۳۹۲) بررسی تأثیر ویژگی های هیئت مدیره بر ساختار سر رسید بدهی شرکت. ‌فصل‌نامه علمی پژوهشی حسابداری مدیریت ، سال ششم – شماره هفدهم – تابستان

1. 1. سروش، ابوذر و صادقی، محسن. ۱۳۸۶؛ مدیریت ریسک اوراق بهادار اجاره، ، ‌فصل‌نامه علمی–پژوهشی اقتصاد اسلامی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، ، ش۲۷، ص۱۷۱٫

1. 1. شایان آرانی، شاهین . ۱۳۸۰؛ مدیریت ریسک و بانکداری اسلامی غیر دولتی، مجموعه سخنرانی‌ها و مقالات دوازدهمین همایش بانکداری اسلامی، تهران، مؤسسه عالی بانکداری ایران،، چاپ اول، ص۲۵۲٫

۲-۲-۱۲-۳-۴- رویکرد انسان گرایی^[۱۵۴]

این رویکرد در واقع در عرصه مخالفت با دو دیدگاه روان تحلیل گری و رفتارگرایی شکل گرفته است. مخالفت آنان بر این پایه استوار بود که روان تحلیل گری توجه اصلی خود را بر
جنبه‌های بیمارگونه و روان آزرده وار انسان متمرکز کرده و رفتارگرایی نیز با انکار نیروهای هشیار و ناهشیار در انسان و تمرکز بر مشاهده رفتارهای عینی و ماشینی انگاشتن انسان، در واقع نیروهای بالقوه انسان را نادیده گرفته است. انسان گرایی نظامی فکری است که در آن تمایلات و ارزش های انسان در درجه اول اهمیت قرار دارند. رویکرد انسان گرایی به شخصیت، بخشی از جنبش
انسان گرایی در روان شناسی است که در دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ شکوفا شد و طرفداران آن کوشیدند تا روش ها و مواد موضوع این حوزه را اصلاح کنند. اصطلاح روان شناسی انسان گرا ابتدا توسط گوردون آلپورت^[۱۵۵] در سال ۱۹۳۰ به کار برده شد. آلپورت و موری^[۱۵۶] را پیشگامان رویکرد انسان گرایی به شخصیت می دانند این رویکرد بر توانمندی ها و آرزوهای انسان، اراده آزاد و هشیار، و تحقق بخشیدن به استعدادها تأکید می ورزد، تصویری دلنشین و خوشبینانه از ماهیت انسان ارائه می‌دهد و انسان ها را به صورت موجوداتی خلاق که به رشد و خودشکوفایی علاقه مند هستند توصیف می‌کند (شولتز و شولتز، ۱۳۸۸).

۲-۲-۱۲-۳-۵-رویکرد صفات^[۱۵۷]

شخصیت از دیدگاه های نظری مختلف مفهوم سازی شده است، با این حال روان شناسان شخصیت به دنبال یک طبقه بندی علمی و قابل قبول از صفات شخصیت بوده اند.

صفات شخصیت، به الگوهای همسان افراد در رفتار، احساسات و افکار گفته می شود. طرفداران مکتب صفات عقیده دارند که هر فرد ترکیب وحدت یافته ای از صفات بدنی و روانی است. طبق این دیدگاه افراد از نظر صفات شخصیت با یکدیگر متفاوتند، یعنی آمادگی های گسترده ای برای ‌پاسخ‌گویی‌ به شیوه هایی خاص دارند. به عبارت دیگر انسان ها را می توان از نظر احتمال رفتار، احساسات و تفکر آن ها به طریقی خاص توصیف کرد(پروین و جان، ۱۳۸۹).

آنان ضمن تأکید بر تفاوت های فردی در صفات شخصیت به طبقه بندی افراد ‌بر اساس برخی از صفات مشترک معتقدند. به نظر این دسته از روان شناسان، هر چند الگوی صفات شخصیت هر فرد از دیگران متمایز است در عین حال وجوه اشتراک مقایسه پذیر در افراد وجود دارد. ‌بنابرین‏ تفاوت های فردی را می توان به عنوان پراکندگی یا تغییر پذیری صفات و خصایص اساسی شخصیت تلقی کرد (شریفی، ۱۳۸۲).

بقراط^[۱۵۸]، آلپورت، کتل^[۱۵۹]، آیزنک و مک کری و کاستا را می توان به عنوان نمونه هایی از نظریه پردازان صفات معرفی کرد، زیرا همه ی آن ها بر تفاوت های فردی در آمادگی های افراد تأکید دارند.

۲-۲-۱۲-۴- نظریه های شخصیت

۲-۲-۱۲-۴-۱- نظریه بقراط

یکی از قدیمی ترین نظریات در زمینه صفات، نظریه مربوط به بقراط، پدر علم پزشکی است. وی افراد را به چهار دسته دموی، بلغمی، سوداوی و صفراوی تقسیم کرد. او معتقد بود که چهار مایع در بدن وجود دارد که افزایش هرکدام از آن ها در بدن منجر به بروز رفتاری خاص در افراد می شود. این چهار مایع عبارتند از: خون که فرد را دموی، خوش بین و شاد می‌سازد، بلغم که فرد را خونسرد، بی رگ و بی عاطفه می‌سازد، صفرای سیاه که افراد را غمگین و افسرده می‌سازد و صفرای زرد که افراد را تند خو و زود خشم می‌سازد (رأس^[۱۶۰]، ۱۳۸۶).

۲-۲-۱۲-۴-۲- نظریه آلپورت

آلپورت، شخصیت را سازمانی پویا در درون فرد می‌داند که از نظام های روانی و جسمانی که ویژگی های رفتار و افکار را تعیین می‌کند، تشکیل شده است. وی صفات را شیوه های پیوسته و پایدار واکنش به جنبه‌های محرک محیط می‌داند. آلپورت ویژگی های صفات را به شرح زیر بیان می‌کند:

اول اینکه صفات شخصیت واقعی بوده و در هریک از ما وجود دارند. صفات، ساختارهایی نظری با بر چسب هایی که برای تبیین یا توصیه رفتار ما ساخته شده باشند، نیستند.

دوم اینکه صفات، رفتار را تعیین می‌کند یا باعث آن می‌شوند. صفات فقط در پاسخ به
محرک های خاصی برانگیخته نمی شوند. آن ها ما را برای جستجوی محرک مناسب برانگیخته می‌کنند و با محیط تعامل می‌کنند تا تولید رفتار نمایند. به علاوه صفات می‌توانند به صورت تجربی خود را نشان دهند. با مشاهده رفتار در طول زمان می توان دلیل وجود صفات را در وحدت و ثباتی که پاسخ های یک شخص به محرک یکسان یا مشابه دارد استنباط نمود. ویژگی های دیگر صفات از نظر آلپورت این است که علی رغم این که ویژگی های متفاوتی را نشان می‌دهند، با یکدیگر رابطه متقابل داشته و ممکن است با یکدیگر همپوشی داشته باشند. مثلاًپرخاشگری و خصومت از یکدیگر مجزا هستند ولی صفات مربوط به هم می‌باشند و غالباً مشاهده شده که به طور نرمال در رفتار یک شخص اتفاق می افتد. به علاوه صفات بر حسب موقعیت فرق می‌کنند. مثلاً شخصی امکان دارد صفت تمیزی را در یک موقعیت و بی نظمی را در موقعیتی دیگر نشان دهد (شولتز وشولتز، ۱۳۸۸).

آلپورت ابتدا دو طبقه از صفات را پیشنهاد کرد. صفات فردی و صفات مشترک. صفات فردی منحصر به یک شخص است و منش وی را توصیف می‌کند. صفات مشترک بین چند فرد تقسیم شده است، نظیر اعضای یک فرهنگ. صفات مشترک احتمال دارد با تغییر استانداردها و ارزش های جامعه در طول زمان تغییر یابد. آلپورت به خاطر ابهامی که می‌تواند از نامیدن این دو پدیده به عنوان صفات ناشی شوند، واژگان خود را تغییر داد. وی صفات مشترک را «صفات» و صفات فردی را «صفات شخصی» خواند (شولتز و شولتز، ۱۳۸۸).

صفات فردی یا گرایش های شخصی همگی از شدت و اهمیت یکسانی برخوردار نیستند. از این جهت آلپورت سه نوع صفات را پیشنهاد کرد:

-صفات اصلی^[۱۶۱]: صفات اصلی بسیار فراگیر و با نفوذ است و تقریباً با تمام جنبه‌های زندگی تماس دارد و بر رفتار فرد مسلط است مثل سادیسم و میهن پرستی کورکورانه (پروین، ۱۳۸۹). آلپورت به صفات اصلی «آمادگی های بنیادی^[۱۶۲]» می‌گوید. این آمادگی ها به قدری واضح هستند که نمی توان آن را پنهان کرد (شیرافکن، ۱۳۹۱).