اولاً، در هر نوبت، توجه شاگرد بر مقدار کمى از مطالب مورد یادگیرى متمرکز مى‌شود؛ ثانیاًً، با فعال شدن شاگرد در پاسخ‌گویى به هر سؤال، یادگیرى تسهیل مى‌شود؛ ثالثاً، شاگرد با دریافت فورى (بازخورد) تقویت مى‌شود یا مى‌تواند اشتباهات خود را اصلاح کند؛ سرانجام، در چنین روشی، شاگرد بر اساس توانایى و آهنگ یادگیرى خود به جلو مى‌رود. به منظور تهیه محتواى آموزش برنامه‌ای، ابتدا باید هدف‌هاى یادگیرى به طور دقیق و صریح، تعریف و سپس در قالب مجموعه‌اى از تکالیف مرتبط به هم، تقسیم شوند. ارتباط گام‌ها باید بر پایه ساخت طبقه‌بندى هدف‌هاى یادگیرى انجام گیرد. از نظر تنظیم مطالب، آموزش برنامه‌اى را مى‌توان به دو صورت خطى (linear program) یا شاخه‌اى (branching program) عرضه کرد.(بهرنگی،۱۳۸۳)اولاً، در هر نوبت، توجه شاگرد بر مقدار کمى از مطالب مورد یادگیرى متمرکز مى‌شود؛ ثانیاًً، با فعال شدن شاگرد در پاسخ‌گویى به هر سؤال، یادگیرى تسهیل مى‌شود؛ ثالثاً، شاگرد با دریافت فورى (بازخورد) تقویت مى‌شود یا مى‌تواند اشتباهات خود را اصلاح کند؛ سرانجام، در چنین روشی، شاگرد بر اساس توانایى و آهنگ یادگیرى خود به جلو مى‌رود. به منظور تهیه محتواى آموزش برنامه‌ای، ابتدا باید هدف‌هاى یادگیرى به طور دقیق و صریح، تعریف و سپس در قالب مجموعه‌اى از تکالیف مرتبط به هم، تقسیم شوند. ارتباط گام‌ها باید بر پایه ساخت طبقه‌بندى هدف‌هاى یادگیرى انجام گیرد. از نظر تنظیم مطالب، آموزش برنامه‌اى را مى‌توان به دو صورت خطى (linear program) یا شاخه‌اى (branching program) عرضه کرد.(بهرنگی،۱۳۸۳)

ه:آموزش به وسیله کامپیوتر

این روش به مانند آموزش برنامه ای است با این تفاوت که پیشرفت در مطالعه در کنترل ماشین است و فقط زمانی که شاگرد در یک مرحله از آموزش موفق شد، اجازه پیشرفت و ریاضت مطالب تازه به او داده می شود.کامپیوترهای مورد استفاده در آموزش ، «ماشین آموزش» نامیده می‌شوند. ماشین های آموزشی وسایلی هستند که آموزش را به طریق منظم عرضه می‌کنند، و موجب فعالیت شاگرد و بازخورد فوری و آموزش انفرادی می‌شوند.

۱۰-۱-۲- سطوح مهارت تدریس

گلاثورن و فاکس^[۳۲] (۱۳۸۲)، مفهومی از مهارت های تدریس ارائه می‌کند که متضمن سه سطح: پایه، میانی و پیشرفته است. مهارت های تدریس طوری تصویر شده اند که دربرگیرنده هفت طبقه از رفتار می‌باشند. اولین طبقه، آن مدل تدریس است که معلم از بیشترین وقت خود در تصمیم گیری آموزشی یا آموزش استفاده می‌کند. دومین طبقه چگونگی استفاده معلم از راهنمای برنامه منطقه آموزشی در برنامه ریزی و تدریس خود مربوط می شود. طبقه سوم رفتار به تسلط و مهارت معلم از دانش محتوایی بر می‌گردد. در نوع چهارم به نوع و میزان ساختار درس و روشی که معلم از طریق آن آموزش را سازماندهی می‌کند بر می‌گردد. طبقه پنجم به فعالیت های تدارک دیده شده تدریس و یادگیری ارتباط دارد. در طبقه ششم از چگونگی ارزیابی معلم از یادگیری بحث می شود و در طبقه آخر فرایند ارتباط با تأکید بر استفاده معلم از توضیح، پرسش و ‌پاسخ‌گویی‌ مورد بحث قرار می‌گیرد (گلاثورن، فاکس، ۱۳۸۲).

در هر یک از این طبقات فرض می شود که معلمان از طریق سه سطح حرکت می‌کنند که هر یک از آن سطوح پیچیده تر و جامع تر از مرحله قبلی می‌باشد. اکثر معلمان کم تجربه و همچنین بسیاری از معلمان با سابقه ولی کم مهارت در سطح پایه قرار دارند. معلمانی که در مهارت های پایه تسلط دارند در صورتی که انگیزه داشته باشند، تقریباً از سال سوم تدریس تا سال ششم تدریس به مرحله میانی منتقل می‌شوند. به نظر می‌رسد که بسیاری از آنان در این مرحله متوقف می‌شوند. معلمان کارشناس و آگاه در سطح پیشرفته انجام وظیفه می‌کنند، طبیعتاً امکان برابر بودن پیشرفت فردی معلم در طبقات رفتاری فوق الذکر وجود نخواهد داشت؛ مثلاً ممکن است یک معلم از نظر مهارت در ارزیابی دانش آموز در سطح پایه و از نظر ساختار درس در سطح میانی قرار گیرد (همان منبع،۱۳۸۲).

۱۱-۱-۲-تغییر مفهوم تدریس و نقش معلم به تبع تغییر پارادایم های یادگیری

در آموزش سنتی که یادگیری به منزله کسب معلومات و اطلاعات از سوی یادگیرنده قلمداد می شود معلم به عنوان یاددهنده در جریان تدریس، نقش اصلی را به عهده دارد.در این نقش، هدف اولیه معلم آگاه کردن یادگیرندگان از طریق آموزش مستقیم است یعنی گفتن و سخنرانی کردنِ عمدتاًً پشتیبانی شده به وسیله کتاب‌های درسی . (ویگینز و مک تایگه^[۳۳]،۲۰۱۲) در نقطه مقابل، در نظام آموزش و پرورش پیشرو که نقش اصلی و اساسی در فرایند آموزش و یادگیری به عهده دانش آموزان است، به نقش تجربه و فعالیت یادگیرنده در جریان یادگیری اهمیت داده می شود. (هاردن و کراس بای^[۳۴] ،۲۰۰۰ ) در اینباره می‌گویند ما معلم را در حکم یک ارائه کننده اطلاعات و نیز به عنوان یک تسهیل گر یادگیری می بینیم که دانش آموز را ترغیب می‌کند تا برای کسب اطلاعات خود مسئولیت به عهده بگیرد و به دانش آموزان کمک می‌کند تا یاد بگیرند.

این جابجایی از آموزش سنتی به آموزش پیشرو منتج از تغییرات پارادایمی در حوزه یادگیری است و بدیهی است که هر نظریه یادگیری، الزامات و مقتضیات خود را دارد و بالتبع، عمل تدریس و نقش معلم در کلاس درس را تحت الشعاع قرار می‌دهد. بر اساس مفروضه های رفتارگرایی، یادگیری هنگامی اتفاق می افتد که دانش به قطعات کوچکتری تقسیم شود. دانش آموزان به خاطر پاسخ های موفقیت آمیز تشویق می‌شوند. آموزش روی شرطی سازی رفتار یادگیرنده تمرکز دارد. یادگیری شامل تکرار و تداعی است و تا حد زیادی مکانیکی می‌باشد. با توجه ‌به این مفروضه ها، معلمان رفتارگرا روی یک الگوی رفتاری تمرکز دارند که تکرار می شود تا به صورت اتوماتیک درآید. لذا نقش معلم رفتارگرا، فراهم کردن مواد محرک و تقویت پاسخ صحیح است در حالی که نقش یادگیرنده آن است که یک دریافت کننده پاسخ اطلاعاتی باشد تا تغییر رفتار پایدار شود.(براون^[۳۵]،۲۰۰۵)

علی‌رغم موضع رفتارگرایان، نقش معلم شناخت گرا کمک به یادگیرنده است تا از استراتژی های یادگیری مناسب استفاده کند و یادگیرنده در فرایند یادگیری فعال است. معلم شناخت گرا اشتباه ها را به عنوان تلاش های ناموفق برای درک و شناخت تلقی می‌کند. دانش، سازمان دادن مجموعه‌ای از ساختارهای ذهنی و فرایندهای حل مسأله است که یادگیرنده در پاسخ به اطلاعات و تجربه جدید دستکاری کرده و دوباره سازمان می‌دهد (همان،۲۰۰۵ ).

در مکتب ساخت و سازگرایی با گام دیگری به پیش، تمرکز از معلم به سمت دانش آموزان جابجا می شود. کلاس درس دیگر جایی نیست که معلم دانش را به دانش آموزان منفعل منتقل سازد چرا که در چنین کلاسی دانش به جای آن که دریافت شود، خلق می شود.

دانش به طور شخصی و نیز به شکلی فعال از طریق تجربه و زبان توسط افراد ساخته می شود. یادگیرنده معنا را از راه ایجاد پیوندهایی بین تجارب و مفاهیم قبلی و موقعیتهای جدید یادگیری می‌سازد و تعامل های اجتماعی، اساسی برای یادگیری است و به هنگامی اتفاق میافتد که دانش آموزان بحث می‌کنند و اندیشه‌های خویش را با یادگیرندگان دیگر به اشتراک گذارده و آن ها را بررسی می‌کنند(فاینلی^[۳۶]،۲۰۰۰)

اثر تحریک و تشویق بزه دیده صورت گیرد.دو نوع از تحریک و تشویقبزه دیده وجود دارد.^۱

۱-۱-تحریک وتشویق فعال:زمانی محقق می شود که بزه دیده به طور تحریک آمیزی اقدام به تهدید طرف مقابل نموده و با بکاربردن واژه های تحریک آمیز وی را تشویق و تحریک به نزاع ودرگیری نماید.برای نمونه برخی از متخصصان پیشنهاد کردند که زنان بزه دیده تجاوز با مهاجمان خود با پوشیدن لباس های تحریک کننده یا ادامه رابطه با او همکاری می‌کنند.

۲-۱- تحریک وتشویق منفعل: بزه دیده ناخواسته و به علت وجود برخی ویژگی ها و خصائص شخصی، منافع مهاجم را تهدید می‌کند و نادانسته او را تشویق و تهییج می‌کند. به عنوان مثال عواملی نظیر رقابت های شغلی و یا رقابت های عشقی به طور همزمان و بدون اینکه بزه دیده متوجه این امر باشد که شغل و ویا علاقه عشقی وی، منافع دیگری را هم مورد تهدید قرار می‌دهد. .۲- تئوری سبک زندگی

‌بر اساس این دیدگاه ، علل بزه دیدگی برخی افراد « شیوه یا سبک زندگی» آن ها‌ است. برخی از جرم شناسان معتقدند که افراد ممکن است بزه دیده جرم شوند به دلیل اینکه نوع زندگی آن ها امکان اینکه در معرض ارتکاب جرم قرار گیرند را افزایش داده است . به عنوان مثال ،عضویت در شبکه هایپ قاچاق،اسلحه حمل نمودن ،فروش مواد مخدر و… امکان بیشتری است که مورد تیراندازی قرار گیرند یا به وسیله گروهی از افراد خودی کشته شوند.

۳-تئوری اعمال روزمره

از نگاه این تئوری عمل مجرمانه به وقوع پیوسته و بزه دیدگی، در ارتباط با طبیعت خصوصیات زندگی روزانه در رفتار انسان است. مطابق این دیدگاهجرایم خشن می‌تواند بیانگر سه عامل باشد. فراهم آوردن انگیزه برای مرتکبان (مانند تعداد زیادی از جوانان بی کار با استفاده زیاد از مشروبات الکلی ومواد مخدر)هدف های مناسب (مانند خانه های بی حفاظ، ماشینهایی که قفل نشده اند) و فقدان امنیت مؤثر (محافظت کننده ها مانند پلیس). ‌بر اساس این نظریه فعالیت های روزمره ممکن است آن ها را با خطر مواجه سازد مثلا اگر اشخاص اشیای گران قیمت را بدون محافظ در منزل رها سازند آن ها احتمال اینکه بزه دیده جرم ورود به ملک دیگری قرار گیرند را افزایش می‌دهند یا اینکه اتومبیل قفل نشده در خیابان را رها کنند.

^{ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ}

^۱-زکوی،مهدی ،بزه دیدگان خاص در پرتو بزه دیده شناسی حمایتی، انتشارات مجد تهران، چاپ اول،۱۳۹۰ ص ۵۱

فصل دوم:

مفاهیم ومبانی نظری سالمند آزاری:

در بزه دیده شناسی،آزاردیدگی ‌بر اساس معیارهای گوناگون همچون جنسیت،طفولیت وسالمندی طبقه بندی ومورد مطالعه وبررسی قرارامیگیرند.یکی ازطبقاتی که به دلیل عوامل خاص جسمی فیزیولوژی وروحی ،پیش زمینه ‌و استعداد قبلی برای آزاردیدگی رادارند،کهولت یاسالمندی است.

‌بر اساس یافته های جرم شناختی،بزهکاران بالقوه قربانیان خود راغالبا ازمیان افرادی انتخاب می‌کنند که ارتکاب جرم برروی آن ها دارای خطر وهزینه کمتری باشد.فلذاسالمندان به ‌عنوان افراد بالقوه آسیب پذیرتر از دیگران آماج های مطلوبی برای آن ها محسوب می‌شوند ودراین فصل سعی خواهیم کردحمایت های ملی و بین‌المللی که ‌از سالمندان بعمل آمده است رامورد بررسی وتجزیه وتحلیل قراردهیم.

مبحث اول:مفهوم لغوی واصطلاحی سالمند

گفتاراول: مفهوم لغوی سالمند

اگربخواهیم مفهوم سالمندی راازنظر واژه شناسی مورد بررسی قراردهیم میتوان گفت کهسالمند یعنی دارای سن زیاد،مسن،پیر. واژه پیر که مترادف باآن است هم یعنی آنکه یاآنچه زمان زیادی ازعمرش گذشته است وسرانجام واژه دیگری به معنای وضع وحالت پیر،وپیربودن دوره ای ازعمر پس ازمیان سالی بکارمی رود.^[۱]

کهنسال هم که مترادف باسالمند می‌باشد درلغت به معنای آنکه عمربسیار کرده،سالخورده،معمر،قدیم ودیرینه به کار رفته است.^[۲]

گفتاردوم:معنایاصطلاحیسالمند

علاوهبرمعنایلغویسالمنددراصطلاحمیتوانسالمندیرااینگونهتعریفکرد««کاهشقوایروانیوجسمیاستکهدراثرگذشتزمانرویمیدهد»»،تعریفپیریدرکشورهایمختلفباتوجهبهشرایطفرهنگیمتفاوتاستشایدسادهترینراهبرایتعریفسالمندی،عبارتستازشمارشتعدادسالهاییکهازبدوتولدطیشدهاست،اگرچهمعیارهایمتفاوتدیگریازجملهسناجتماعی،سنروانیوعاطفیمیتوانندبهعنوان ممیز سالمندیباشد.

اماملموس ترین معیار همان معیار زیستی وجسمی است که حکایت ‌از کاهش قوای جسمی وروانی دارد،چراکه معمولا پیری به صورت تدریجی حاصل می شود.وفرد دراثر رفتارهای دیگران متوجه سالمندی خود می‌گردد.همچنان که ژان پل سارتر می نویسد«« یک پیرهرگز خودش راپیر احساس نمی کند،من ازطریق دیگران درمی یابم که پیرم برای کسی که آن ها را ‌از بیرون نظاره می‌کند،چه رفتاری ایجاب می کند،اماخودم پیری را احساس نمی کنم»».

فلذا باید اذعان داشت که ازنظر عرف نمی توان برای پیری حد ومرزی تعیین کردومشخص کرد درچه زمانی به یک شخص پیر می‌گویند زیرا:

الف)دلیل اول:جریان جسمی وروانی درمیان افراد کاملا متفاوت است مثلا گاهی ممکن است یک فرد ۶۰ساله تن وبدن قوی تر ومغزی فعال تر ازیک فرد ۶۰ ساله دیگر وهمچنین ازیک فرد جوانتر داشته باشد.باقاطعیت می توان گفت با افزایش سن،تغییرات اساسی درجسم انسان به وجود می آیدولی از طرف دیگربارها شاهدهستیم که برخی افراد در۴۰یا ۵۰ سالگی عوارض ونشانه های دوران سالمندی رانشان می دهدوبرعکس عده ای در۸۰ سالگی شاداب وسرحال هستنند.

ب)دلیل دوم:سنی که دریک کشور به عنوان سن وسال پیری درنظر گرفته می شود ممکن است دریک جامعه دیگر« پیر» به حساب نیایدسن آغاز سالمندی ‌در هر کشوری با برآورد سال های امیدبه زندگی بیشترباشدمعمولا سن سالمندی هم بیشتراست.سال های امید به زندگی شاخص است که با شاخص توسعه کشور رابطه مستقیمی دارد،به طوری که امیدبه زندگی ساکنان مناطق پیشرفته تربه طورنسبی بیش ازامید به زندگی درمناطقی است که توسعه نیافته یادرحال توسعه اند.مثلا ‌در سال‌ ۲۰۰۰امید به زندگی هنگام تولد در کشور ژاپن ۸۱ودرکشور عراق ۵۹ سال بوده است.فلذا باید گفت پیری یک امرنسبی است و ورود به آن برحسب زمان ‌و مکان فرق می‌کند.

مبحث دوم:مفهوم سالمند درحقوق وجرم شناسی

گفتار اول:مفهوم سالمند درحقوق

ازآنجاکه درقلمرو حقوق نیزسالمندیوبه بیانی ساده تر سن سالمندی تعریفی ازآن ارائه نشده است و‌در مقررات قانونی نیزسالمندی به عنوان یک وضعیت خاص که منجر به امتیازاتی ویژه برای افراد مسن شودجز درموارد انگشت شماردیده نمی شود.ولی می توان با نظریه بعضی قوانین که به موضوع آن توجه داشته ‌اند به نتیجه ای تقریبی درخصوص سن سالمندی دست یافت.

عوامل مختلفی می‌تواند بر بعد نیروی انسانیِ دانشگاه ها تأثیر گذار باشد که مهمترین آن ها عبارتند از :

• • توانایی نیروی کار؛

• • مهارت های کارمنان و آموزش آن ها؛

• • • تشکیل دوره های آموزشی برای کارکنان؛

  

• سفر به کشور های دیگر جهت فرصت مطالعاتی.

۳-فناوری اطلاعات

شبکه دانش دانشگاه ها که با بهره گیری از ابزار های فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت یکپارچه و منسجم به دو طریق زیر از فرایند نوآوری حمایت و پشتیبانی می‌کند (شِریف و کینگ^[۷۹]، ۲۰۰۶):

1. 1. فراهم ساختن امکان برقراری ارتباط بین افراد و گروه ها به منظور تبادل و تسهیم دانش؛

1. فراهم ساختن امکان ذخیره سازی، پردازش، انتشار و جستجو در مخازن دانش داخل و خارج از سازمان.

درّی و طالب نژاد (۱۳۸۷) مهمترین چالش های نظام آموزشی کشور در استفاده از فناوری اطلاعات را ضعیف بودن زیر ساخت ها، کمبود نیروی انسانی کارآمد، ضعف در سیاست گذاری، کمبود محتوای الکترونیکی، وجود نداشتن نهادهای حقوقی تعیین کننده مالکیت فکری و پشتیبانی مالی و فنی از شبکه ها می‌داند.

مهمترین عواملی که بر بعد فناوری اطلاعات در دانشگاه ها تأثیر گذار می‌باشد عبارتند از:

• • استفاده از تکنولوژی و منابع آن؛

• • یادگیری مهرتهای فنی و آموزشی؛

• • تاثیر فناوری اطلاعات؛

• • استفاده از منابع دانشی؛

• • ایجاد سازمان یادگیرنده؛

• • ایجاد مکان هایی برای اساتید و کارمندان جهت به روز رسانی اطلاعات؛

• • باز سازی ساختار فضایی دانشگاه؛

• به روز کردن امکانات دانشگاهی.

۴-فرایند نوآوری

فرایند نوآوری مستلزم تبادل اطلاعات در بخش های مختلف دانشگاه و خارج از آن است و همچنین واحد های مختلفی درگیر فرایند نوآوری می‌شوند. منبع بسیاری از ایده ها نیز فراتر از بخش های مختلف سازمان و ناشی از تبادل اطلاعات بین رشته‌های مختلف است (سلطانی تیرانی، ۱۳۸۷). فرایند نوآوری در دانشگاه ها، در تمام نمونه های بررسی شده یک فرایند جستجو و یادگیری است. در برخی موارد، ساختارهای سیستماتیک دایره ای این فرایند را در سازمان‌های استراتژی محور می توان یافت (نصیرزاده و ناجی، ۱۳۸۷).

عوامل مؤثر بر فرایند نوآوری دانشگاه ها عبارتند از:

• • ایجاد و توسعه ایده ‌در مورد نوآوری دانشگاه ها؛

• • فنون مربوط به انتخاب و ارزیابی عملکرد نوآوری؛

• مکامیزم به کارگیری نوآوری در دانشگاه ها.

۵-ساختار و فرهنگ سازمانی

ساختار سازمانی: ساختار سازمانی به روابط بین افراد و واحد های سازمانی بر می‌گردد و در دانشگاه ها باید به گونه ای طراحی شود که همکاری و تسهیم دانش بین افراد و واحدهای سازمانی تسهیل شود و دانشگاه ها به سازمان های یادگیرنده تبدیل شوند. ساختار سازمانی باید امکان ایجاد ‌گروه‌های دانشی را در دانشگاه ها فراهم سازد (دری و طالب نژاد، ۱۳۸۷).

فرهنگ سازمانی: فرهنگ سازمانی عبارت است از ارزش ها، اعتقادات، و هنجارهای مشترک یک سازمان که آنان را به هم مرتبط می‌کند (هوئِنر^[۸۰]، ۲۰۰۱). همکاری بر اساس اعتماد در بین دانشگاه ها مهمترین جنبه فرهنگ سازمانی دانشگاه ها به شمار می رود. تمایل اعضای هیئت علمی به تسهیم دانش با دیگران به میزان اعتماد میان آنان بستگی دارد. فرهنگ نوآوری در دانشگاه ها اشاره به فرصت هایی می‌کند که در اختیار دانشگاه ها گذاشته می شود تا به دنبال خلق و تسهیم دانش باشند (دری و طالب نژاد، ۱۳۸۷).

مهمترین عوامل مربوط به بعد ساختار و فرهنگ سازمانی در دانشگاه ها عبارتند از:

• • میزان تفکیک پذیری در ساختار سازمانی دانشگاه؛

• • وجود ساختار سازمانی متمرکز در دانشگاه؛

• • رسمس بودن امور دانشگاه؛

• • انعطاف پذیر بودن ساختار دانشگاه؛

• • ایجاد شبکه های ارتباطی در دانشگاه؛

• • فرهنگ همکاری در دانشگاه؛

• • فرهنگ ریسک پذیری در دانشگاه؛

• • محدودیت محور بودن دانشگاه؛

• بازگرا بودن دانشگاه( یعنی نیتز های اجتماعی را برطرف کردن).

۶-استراتژی سازمان

در محیط جهانی امروزی که تغییرات سریع،جریان شدید اطلاعات و رقابت روز افزون ناشی از برداشته شدن مرزها و موانع بازرگانی از مهم ترین مشخصه‌ های آن هست، مؤسسات آموزش عالی در جهان به آرامی به مؤسساتی که پیش از پیش با محرکه های بازار رقابتی و الزامات بازرگانی و اقتصادی هدایت می‌شوند، تبدیل شده و از هویت دولتی خود فاصله گرفته اند(مدل راهبردی ارزیابی ..) لذا میل به بقا در این محیط رقابتی آنان را از روی آوردن به مدیریت و برنامه ریزی راهبردی برای افزایش قابلیت انطباق با محیط متغیر امروزی و توانایی ‌پاسخ‌گویی‌ و جلب رضایت مشتریان ناگزیر ساخته است(دری و طالب نژاد، ۱۳۸۷).

لذا نوآوری یک استراتژی مهم برای دانشگاه ها می‌باشد و دانشگاه ها از نوآوری برای رقابت با رقبا و پیشی گرفتن از آن ها استفاده می‌کنند. در واقع نوآوری تلاش یک مؤسسه‌ در استفاده از تکنولوژی، اطلاعات و دانش جهت بهبود وضعیت خود نسبت به رقبا است (وی یو و لین^[۸۱]، ۲۰۱۱).

عوامل مربوط به بعد استراتژی دانشگاه ها عبارتند از:

• • چشم انداز و اهداف دانشگاه در ایجاد نوآوری؛

• • میزان اتخاذ تصمیمات استراتژیک نوآوری در دانشگاه؛

• استراتژی نوآوری منابع انسانی.

۷-سرمایه گذاری در نوآوری

این بعد از نوآوری با فراهم کردن زیر ساخت های مورد نیاز از فرایند نوآوری حمایت و پشتیبانی می‌کند. امکانات و تجهیزات مناسب و کافی ( سخت افزار و نرم افزار) امکان انجام دادن مطلوب فعالیت های مرتبط با فرایند نوآوری در دانشگاه ها را فراهم می‌سازد. توسعه و تجهیز کتابخانه ها و منابع اطلاعاتی و تجهیز آزمایشگاه ها و کارگاه ها، ایجاد محیط فیزیکی مناسب و کافی، مسیرهای دسترسی، وسایل ارتباطی، اتاق های فکر و مکان های رفاهی و تفریحی و ….. موجب رشد و توسعه نوآوری در دانشگاه ها می‌شوند (دُرّی و طالب نژاد، ۱۳۸۷).

مهمترین عوامل مربوط به بعد سرمایه گذاری در دانشگاه ها عبارتند از:

• • فعالیت های نوآوری و توسعه آن؛

• • ارتقاء ماشین آلات، تجهیزات و نرم افزار ها،

• • آموزش ضمن خدمت؛

• جذب سرمایه تحقیقاتی.

۸-سبک مدیریت و رهبری

این تکنیک به مراجع کمک می‌کند تا با ایجاد فهرستی از ابعاد جاری زندگی که برایش اهمیت دارند به بررسی ابعاد مختلف زندگی خود بپردازد و ‌در مورد میزان رضایت خود از هر یک از آن ها بحث کند. داستان های مراجع ‌در مورد هر یک از این حیطه ها می‌تواند اطلاعاتی را برای ارزیابی فراهم کند. ضمن اینکه به خودی خود ارزش درمانی نیز دارند وقتی حیطه های مختلف زندگی فرد به صورت داستان مورد بحث قرار می گیرند، شناسایی توانمندی ها و حیطه های مسأله ساز تسهیل می شود (اسنایدر، ۲۰۰۰). تکنیک ۲ : مطرح کردن اهداف روشن و عملی : وقتی حیطه های مهم شناسایی شدند، درمانگر و مراجع باید در ایجاد اهداف روشن و عمل یبا یکدیگر تشریک مساعی کنند. بیان اهداف با دقت و صراحت هر چه تمام تر بسیار سودمند است. یک هدف مبهم مثل « می خواهم احساس بهتری داشته باشم» به احتمال کمی می‌تواند به سرانجام برسد، زیرا فهمیدن اینکه از کجا باید شروع کرد بسیار دشوار است. اهداف برای اینکه کاملا کارا و مؤثر باشند باید به صورت متمرکز شده و خاص درآیند. یافتن اهداف عملی شبیه آوردن یک شیء دور به کانون دید است. مثلا هدف غیرشفاف « داشتن احساس بهتر» می‌تواند با بررسی سؤالاتی همچون « اگر احساس بهتری داشته باشید چه کاری انجام خواهید داد؟ رفتارتان چه تفاوت هایی خواهد داشت؟ زندگی روزانه شما چه تغییری خواهد کرد؟ شفاف تر می شود (اسنایدر، ۲۰۰۰).

اهداف هم چنین باید به طور مثبت بیان شوند. برای مثال، « می خواهم کمتر با همسرم مشاجره کنم» دارای چهارچوب روشن و واضحی است. اما کانون منفی آن، پیدا کردن گذرگاه عملی را دشوار می‌کند. این هدف هیچ رفتار مثبتی را ارائه نمیکند که فرد بتواند برای تغییر موقعیت انجام دهد. علاوه بر این کم شدن مشاجرات لزوماً نشان دهنده بهتر شدن رابطه نیست. به عبارت دیگر فرد می‌تواند با چهارچوب بندی مثبت هدف، مثل صرف کردن زمان بیشتر با یکدیگر، مرکز توجه خود را از کاهش رفتار منفی به افزایش رفتار مثبت تغییر دهد. این رویکرد به نوبه خود فرد را قادر می‌سازد تا یک فرایند تغییر مثبت را آغاز کند (اسنایدر، ۲۰۰۵).

۲) توسعه و تغییر افکارگذرگاه

جانشین در این زمینه می‌تواند مفید فایده باشد. شناسایی گذرگاه های جانشین، یک مهارت شناختی است که نیازمند تفکر انعطاف پذیر و خلاقیت است. در این مورد درمانگر می‌تواند با وادار کردن مراجع به تهیه یک فهرست جامع از همه مسیرهای ممکن و به بحث گذاشتن آن، همه توانایی‌های او را به چالش بکشد (اسنایدر، ۲۰۰۰).

تکنیک ۳ : ایجاد یک سناریوی درونی : افراد می‌توانند یاد بگیرند تا گام های خود به سمت هدف را به صورت ذهنی اجرا کنند به طوری که گویی مشغول تماشای خود در یک فیلم سینمایی هستند.

۳) ایجاد و حفظ عامل

فرد ممکن است اهداف و گذرگاه های عملی تولید کند اما اهداف هم چنان تحقق نایافته باقی بمانند. آنچه که برای تکمیل این فرایند لازم است عبارت است از توانایی ادراک شده برای شروع و تداوم حرکت در طول مسیر، یعنی همان عامل. افکار عامل، نیروی انگیزش لازم برای پیشرفت به سمت هدف را تأمین می‌کند. یک راه حل کلیدی برای افزایش عامل، کمک به مراجعان برای خودشناسی است تا بتوانند انگیزش شخصی خود را افزایش دهند. سوال هایی مثل « من در گذشته چطور برانگیخته می شدم؟ چطور انگیزه خود را حفظ می کردم؟ و چطور به موانع غلبه می کردم؟»

می‌تواند بسیار مفید فایده باشد (اسنایدر، ۲۰۰۵).

تکنیک ۴ : جستجوی داستان های امیدوارانه : یک شیوه روایتی خاص که می‌تواند برای هدایت عامل مفید باشد تصویرسازی مثبت است. این روش بسیار شبیه ایجاد فیلم سینمایی درونی است در این شیوه از فرد خواسته می شود تا یکی از داستان های شخصی و خوش بینانه گذشته خود از فرایند مشخص کردن هدف، شروع فعالیت برای رسیدن به آن، غلبه بر موانع و در نهایت دستیابی به آن را بیانکند. با بهره گرفتن از این روش دمانگر می‌تواند میزان تفکر عامل مراجع را ارزیابی کند. ضمن این که چنین داستان هایی تفکر عامل را ایجاد کرده و افزایش می‌دهد. درمانگر برای شناسایی این که مراجع چگونه حرکت به سمت هدف را آغاز کرد، ادامه داده و برای رسیدن به آن تلاش کرده به شیوه بیان داستان­ها دقت می‌کند. مواردی چون تن صدا، میزان کنترل احساس شده و چگونگی غلبه بر موانع به دقت بررسی می‌شوند. فرایند به بحث گذاشتن داستان­های امیدوارانه گذشته می‌توانند به جهت گیری مراجع به سمت چهارچوبی مثبت کمک کند (ریسکیند و همکاران، ۱۹۹۶).

تکنیک ۵ : یافتن روزنه امید : گاهی افراد نمی توانند یک داستان امیدوارانه در زندگی خود پیدا کنند و بیان می دارند که هیچ چیز مثبتی در زندگی آن ها رخ نداده است. در چنین مواردی جستجوی داستان های امیدوارانه شخصی برای استفاده به عنوان نقطه شروع، بسیار دشوار است. البته باید مراجع را ترغیب کرد تا راه های مختلف را امتحان کند.

برای مثال در این مورد یک نقطه شروع دیگر می‌تواند این باشد که از او بخواهیم به یک عنصر مثبت در موقعیت های مختلفی که در طول روز رخ می‌دهد بیندیشد. در این تکنیک از فرد خواسته نمی شود که همه جنبه‌های مثبت یک موقعیت را مشخص نماید. بلکه از او خواسته می شود فقط یک جنبه مثبت را پیدا کند. باید همواره بر این نکته تأکید شود که تمرین، کمک بزرگی به یافتن روزنه­های امید می‌کند و نباید در صورت پیدا نکردن یک روزنه امید، این مسیر را رها کرد (ریسکیند و همکاران، ۱۹۹۶).

تکنیک ۶ : الگوی ABD : گاهی اوقات مشکل اصلی این است که فرد نمی تواند بر موانع غلبه کند. آنچه که اغلب در چنین شرایطی لازم است، تشخیص این واقعیت است که آیا موانع، حقیقی و حاصل حقایق تلخ و غیر قابل تغییر زندگی هستند یا حاصل افکار منفی. در مواردی که موانع حاصل حقایق تلخ و غیر قابل تغییر زندگی هستند. اهداف و گذرگاه ها باید تغییر یابند. در مواردی که موانع حاصل افکار منفی هستند افکار باید تغیر یابند. برای مبارزه با این افکار غیر مولد فرد نیازمند مهارتهایی است. مراجعان می‌توانند با بهره گرفتن از تکنیک هایی همچون الگوی ABC سلیگمن، راه هایی برای افزایش افکار مثبت و به چالش کشیدن افکار منفی بیاموزند، در این الگو از فرد خواسته می شود و رویداد فعال کننده را به عنوان یک مشاهده گر بیرونی توصیف کند (A) ، سپس همه باورهای خود را ‌در مورد آن موقعیت بنویسد (B) و در نهایت ‌در مورد پیامدهای خوب و بد این باورها به بحث بپردازد © (اسنایدر ، ۲۰۰۰).

گام دوم : حفظ امید

– خالوزاده و رضایی^[۳۰](۲۰۱۴) در مقاله ای تحت عنوان ” عوامل مؤثر و مطالعه اثرات آن بر پذیرش مشتریان گردشگری الکترونیک ایران” به شناسایی عوامل اساسی مؤثر بر پذیرش مشتریان وب سایت های گردشگری در گردشگری الکترونیک ایران پرداختند. پس زمینه‌های نظری این مطالعه بر اساس مدل پذیرش فناوری است. آن ها به بررسی اثر فناوری مناسب، سرگرمی، اعتماد و خودکارآمدی، به عنوان عامل مؤثر، در پذیرش کاربر از وب سایت های گردشگری پرداختند. تحقیق حاظر دارای ۱۳ فرضیه می‌باشد که بررسی فرضیه‌ها در زمینه وب سایت های گردشگری الکترونیک انجام شد. برای بررسی فاکتورهای اثربخش بیان شده ‌بر قصد استفاده از وب سایت گردشگری از پرسشنامه استفاده شد. جمعیت این مطالعه مسافران بالقوه در ایران بودند ۳۰۰ پرسشنامه توزیع شد و ۲۵۵ پرسشنامه معتبر و کامل عودت داده شد. برای تجزیه و تحلیل داده از روش مدل معادلات ساختاری و نرم افزار آموس استفاده شد. نتایج نشان داد که قصد مشتریان به استفاده از وب سایت های گردشگری به نگرش و اعتماد بستگی دارد، بین این دو نگرش دارای اثر عمیق تر است. آن ها بررسی کردند که فاکتورهای اعتماد، خودکارآمدی، فناوری مناسب و سرگرمی فاکتورهای مؤثر بر پذیرش گردشگری الکترونیک می‌باشند. نتیجه این مطالعه موجب افزایش دانش درحوزه عوامل حیاتی موفقیت درپذیرش کاربر گردشگری الکترونیک می شود.

– سیدنقوی و جمال آبادی(۱۳۹۲) درپژوهشی باعنوان ” مؤلفه‌ های مؤثر بر اعتماد گردشگران در حوزه گردشگری الکترونیک” مدلی را ارائه دادند و فرایند اعتماد الکترونیک را با توجه به مبانی نظری تحقیق به سه مرحله آغاز، شکل گیری و تثبیت تقسیم کردند. هدف این تحقیق ارائه مدل مفهومی جهت تبیین عوامل تاثیرگذار بر اعتماد گردشگران به هنگام استفاده از وب سایت های فعال در حوزه گردشگری بوده است. این پژوهش به صورت پیمایشی و با بهره گرفتن از پرسشنامه و نمونه ای به حجم ۱۳۱ نفر انجام شده است جامعه آماری شامل گردشگرانی است که به انجام امور سفر همچون رزرو هتل، رزرو و خرید بلیط و کسب اطلاعات ‌در مورد سفر به صورت الکترونیکی پرداخته‌اند پس از برازش مدل پژوهش، بررسی فرضیه‌ها با بهره گرفتن از نرم افزار لیزرل انجام گردید و نتیجه نشان داد که عوامل رضایت، شهرت و کیفیت الکترونیک به عنوان مؤلفه‌ های تاثیرگذار بر اعتماد الکترونیک شناسایی شدند.

– شیخی و همکاران(۱۳۹۲) در مطالعه ای تحت عنوان بررسی عوامل مؤثر بر افزایش اعتماد مشتریان در خرید کالا و خدمات اینترنتی با مطرح کردن ۶ فرضیه تاثیر هر یک از عوامل اعتبار درک شده از سازمان‌ها و شرکت‌های ارائه دهنده کالا و خدمات، عوامل زمینه ای و زیر ساختهای الکترونیکی کشور، عوامل فردی، دانش مشتریان، زمینه تجربی، ریسک پذیری، بر اعتبار مشتریان با روش توصیفی مورد مطالعه قرار دادند. در این پژوهش از روش نمونه گیری طبقه بندی شده استفاده شد. جهت تعیین حجم نمونه پژوهش، از روش برآورد حجم نمونه کوکران استفاده شد. پرسشنامه‌ها بر اساس طیف لیکرت طراحی و بین نمونه ای متشکل از ۳۸۴ نفر توزیع شد. یافته های پژوهش هر ۶ فرضیه را تأیید می‌کند.

– رحیم نیا و همکاران(۱۳۹۰) در پژوهشی تحت عنوان کنکاشی بر عوامل اعتماد زای وب سایت ها در بستر تجارت الکترونیک به منظور ارائه مدل مفهومی دسته بندی دیگری از عوامل تاثیر گذار بر اعتماد ارائه دادند: ۱- ویژگی های مشتری(میل به اعتماد، آشنایی با وب سایت، تجربه خرید، تمایل به جست و جو در سایت) ۲- عوامل مرتبط با کیفیت وب سایت(کیفیت خدمات ،کیفیت اطلاعات ، کیفیت وب سایت، طراحی گرافیک، ساختار، محتوا واجتماعی) ۳- عوامل مرتبط با ویژگی های فروشنده(کنترل های امنیتی، کنترل حریم خصوصی، صداقت و شایستگی، خیر خواهی ، شهرت برند، پشتیبانی) ۴- عوامل مرتبط با فناوری (فناوری های مدرن، کانال های ارتباطی متنوع، عملکرد فناوری، مقایس پذیری و سازگاری فناوری). و در نتیجه بیان کردند این عوامل در قالب چهار بعد کلی: عوامل مرتبط با فناوری، عوامل مرتبط با ویژگی های فروشنده، عوامل مرتبط با کیفیت وب سایت و ویژگی های مشتری ارائه شده است که در صورت در نظر گرفتن این عوامل، میزان اعتماد مشتریان به سایت های تجارت الکترونیک افزایش خواهد یافت و منجر به توسعه تجارت الکترونیک خواهد گردید.

– خداد حسینی و همکاران(۱۳۸۸) در مطالعه ای تحت عنوان عوامل مؤثر بر اعتماد مشتری در تجارت الکترونیک، عوامل مؤثر بر اعتماد را در چارچوب عوامل فردی، شرکتی، و زیر ساختی مطرح و بررسی کردند. جامعه آماری این تحقیق مشتریانی هستند که از فروشگاه های الکترونیکی موجود در جامعه مجازی ایرانیان به صورت الکترونیکی خرید کرده، از میان آنان تعداد ۷۸ نمونه تصادفی انتخاب شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان می‌دهد که به جز فرضیه مربوط به عوامل فردی، سایر فرضیه های تحقیق تأیید می شود.

– مومن کاشانی(۱۳۸۷) بر مبنای مطالعه ای عوامل مؤثر بر ایجاد اعتماد به تجارت الکترونیکی را در مشتریان ایرانی به ترتیب اهمیت شامل مواردی از قبیل: حریم خصوصی، قوانین و امنیت، انجام کامل سفارش، کیفیت محتوا، خدمات ویژه و سهولت کاربری، راحتی پیمایش و ویژگی های ظاهری وب سایت، نشان اعتماد، مشاوره و امکان تعامل برخط عاری از خطا، ریسک درک شده، ذکر مشخصات کامل شرکت، لینک از و به سایت‌های دیگر، شهرت فروشنده اینترنتی، نام تجاری، میل باطنی نسبت به اعتماد و تجربیات خریدهای قبلی می‌داند. در میان متغیرهای یاد شده بخشی مربوط به دولت بوده که شامل تنظیم قوانین و مقررات و اعطای نشان دولتی اعتماد است. بخش دیگری از این متغیرهای مؤثر بر ایجاد اعتماد مربوط به فروشنده بوده و مربوط به شهرت فروشنده و نام تجاری می‌باشد. همچنین متغیرهای نظیر میل باطنی به اعتماد، تجربیات خرید اینترنتی قبلی از جمله متغیرهایی هستند که بر مشتری موثرند. سرانجام متغیرهای دیگر مؤثر بر ایجاد اعتماد مربوط به مشخصه‌ های وب سایت است. در این میان متغیرهایی نظیر حریم خصوصی و امنیت، راحتی پیمایش و ویژگی‌های ظاهری وب سایت، انجام کامل سفارش و نشان اعتماد قرار می گیرند.

۲-۶-۲- پژوهش های خارجی