ماده ۲۲۳ ق. م. ا در این باره می‌گوید: «هرگاه متهم به زنا، مدعی زوجیت یا وطی به شبهه باشد ادعای وی بدون بنیه یا سوگند پذیرفته می‌شود»

ادعای اکراه: در ادعای اکراه مرتکب مدعی می‌شود که عمل مجرمانه را در اثر فشار و تهدید اکراه کننده انجام داده است چنانچه نادرستی این ادعا محرز نشود به مجرد اثبات ادعا مجازات ساقط می‌شود. اگرچه برخی از فقها^[۱۲۰] ادعای اکراه از سوی مرد در جرم زنا را نپذیرفته‌اندولی برخی دیگر^[۱۲۱] صحیح‌ترین قول را پذیرش ادعای اکراه از سوی مرد و سقوط مجازات وی با این ادعا دانسته‌اند.

ادعای زوجیت: ادعای زوجیت فقط در جرم زنا قابل طرح است مدعی زوجیت مکلف به اثبات ادعای خود با بینه یا سوگند نیست^[۱۲۲] و صرف ادعای زوجیت مجازات را دفع می‌کند ماده ۲۲۳ ق.م.ا بیان می‌دارد: « هرگاه متهم به زنا مدعی زوجیت و یا وطی به شبهه باشد، ادعای وی بدون بینه یا سوگند پذیرفته می‌شود و…»

ادعای اضطرار: چنانچه مرتکب مدعی گردد که در زمان ارتکاب جرم به ضرورتی گرفتار آمده است که خروج از آن مگر به تمکین در برابر دیگری و انجام رفتار بزه‌کارانه ممکن نبوده است، صرف این ادعا و بدون نیاز به اثبات آن مسقط کیفر می‌گردد^[۱۲۳].

ادعای موجد شبهه: به طور کلی هر دعوایی که نسبت به مدعی ایجاد شبهه کند و یقین برخلاف ادعای وی نباشد، مجرد احتمال صحت ادعا در دفع کیفر حد کافی است^[۱۲۴]. مانند آن که مدعی شود فعل مجرمانه در حال خواب و بدون توجه از او صادر شده است^[۱۲۵].

استخدام: اگر مردی زنی را برای انجام عمل منافی عفت استخدام کند بنابر رأی‌ ابوحنیفه به صرف این به کارگیری حدساقط می‌گردد. وی این نظریه را به برخی وقایع حادث در زمان عمر بن خطاب مستند ساخته است و اجرت زن را به منزله مهر وی قلمداد ‌کرده‌است. ابوحنیفه بین نکاح و استخدام تفصیل قائل نشده یا آن را از مصادیق شبهه محسوب ‌کرده‌است^[۱۲۶]. وی قرار داد استخدام را عقد منفعت شمرده که زانی در واقع با عمل خویش استیفاء حق خود (التذاذ جنسی) نموده است.و این درصورتی است که زن را برای مجامعت استخدام کند نه برای انجام اعمال و خدمات دیگری.

فقیهان شیعه ‌و غالب دانشمندان اهل سنت این رأی‌ را نپذیرفته‌اند^[۱۲۷]. لکن مولفین امامیه معتقدند چنانچه مردی، زنی را جهت و طی یا هر کار دیگری استخدام کند و توهم کند که با این قرار داد وی مجاز است که با آن زن در آمیزد محکوم به حد نخواهد بود اما با فقدان این ظن و در صورتی که علم به عدم مشروعیت عمل داشته باشد کیفر حد ساقط نمی‌گردد^[۱۲۸].

عقد: ابوحنیفه عقد را دارای چنان نقشی می‌شمارد که وجود آن فی نفسه مؤثر در دفع کیفر است به نحوی که مجرم هرگاه اراده ارتکاب زنا داشته باشد می‌تواند با انعقاد نکاح باطل با زنانی که ازدواج آن ها صحیح نیست مانند زن شوهردار، جمع دوخواهر، ازدواج با پنجمین زن و حتی با نزدیکان نسبی مانند مادر و خواهر مجازات حد را از خود دور کند. فقهای شیعه، مالکیه، شافیعه، و حنابله صرف عقد را موجب سقوط حد نشناخته‌اند^[۱۲۹].

تصدیق شهود: ابوحنیفه معتقد است پس از اقامه شهادت از سوی گواهان چنانچه مرتکب آنان را تصدیق کند حد ساقط می‌گردد زیرا مجرم با تصدیق شهود به جرم خویش اعتراف ‌کرده‌است و با وجود اقرار از شهادت شهود بی‌نیاز شده و جرم در این‌صورت به گواهی اثبات نمی‌شود.

‌بنابرین‏ مجرم با اقرار خویش اثر شهادت را زایل ساخته است اگر از این اقرار نیز رجوع کند حد ساقط می‌گردد. علمای شیعه و نیز شافعی واحمد بن حنبل از اهل سنت این رأی‌ را نپذیرفته‌اند^[۱۳۰].

انکار بعد از اقرار: چنانچه مرتکب زنا پس از اقرار ‌به این جرم درصدد انکار اقرار خود برآید، انکار از او پذیرفته می‌شود و مجازات ساقط می‌گردد. مشهور فقها تاثیر این انکار را به کیفر رجم منحصر کرده^[۱۳۱] و نظر خود را با استناد به روایاتی مدلل ساخته‌اند. ولی برخی از فقها با توجه به ضرورت احتیاط در دما و ابتنای حدود بر تخفیف، کیفر قتل را هم به رجم الحاق کرده^[۱۳۲] و معتقدند که با انکار مقر کیفر قتل هم ساقط می‌شود. برخی دیگر از فقها^[۱۳۳] به پذیرش انکار بعد از اقرار در جرایم لواط، قوادی و مساحقه نیز تصدیق کرده‌اند.

به نظر می‌رسد مؤثر دانستن انکار بعد از اقرار در جرایم زنا، لواط و مساحقه با اصل تسامح در کیفر در جرایم منافی عفت هماهنگ‌تر است و تعداد بیشتری از این جرایم را تحت شمول قرار می‌دهد ولی پذیرش انکار بعد از اقرار در جرم قوادی با توجه به جنبه اجتماعی آن، محل تردید است.

ماده ۱۷۳ ق. م. ا در این رابطه بیان می‌دارد: « انکار بعد از اقرار موجب سقوط مجازات نیست به جز در اقراری که مجازات آن موجب رجم یا حد قتل است که در این صورت در هر مرحله ولو در حین اجرا، مجازات مذبور ساقط و به جای آن در زنا و لواط صد ضربه شلاق و در غیر آن ها حبس تعزیری درجه پنج ثابت می‌گردد.»

رجوع از شهادت: مراد از رجوع از شهادت، نفی ارادی امری است که وی به شهادت خود اثبات ‌کرده‌است که این اقدام خالی از یکی از سه صورت ذیل نخواهد بود.

1. 1. رجوع قبل از حکم

1. 1. رجوع بعد از حکم و قبل از استیفا

1. رجوع بعد از اجرای حکم

تردیدی نیست چنانچه شهود قبل از صدور حکم از شهادت خویش بازگردند بر اساس شهادت آن ها حکم نخواهد شد و اگر بعد از اجرا و استیفای مفاد حکم رجوع کنند به مقتضای مورد ضامن خواهند بود.

لکن چنانچه پس از صدور حکم و قبل از اجرای آن از گواهی خود بازگردند قاعده کلی آن است که حکم صادره که اعتبار امرمختومه یافته نافذ خواهد بود چرا که اصدار حکم مبتنی بر ادله قانونی و مشروع صورت گرفته و بر جواز نقض آن وجهی نیست^[۱۳۴].

اگر موضوع شهادت امور کیفری بوده و گواهان بر ارتکاب جرم به وسیله مشهود علیه گواهی داده و پس از صدور حکم رجوع کرده باشند حکم مذبور نقض می‌گردد^[۱۳۵]. همچنین اگر جرم مذکور تجاوز به حقوق الهی محسوب گردد علاوه بر شبهه به دلیل تمایل به مسامحه و تخفیف درحدود کیفر ساقط می‌گردد^[۱۳۶].

ماده ۱۹۸ بیان می‌دارد: «رجوع از شهادت شرعی، قبل از اجرای مجازات موجب سلب اعتبار شهادت می‌شود و اعاده شهادت پس از رجوع از ان، مسموع نیست.»

بخش سوم:

اصول حاکم بر واکنش اجتماعی در قبال جرائم منافی عفت

فصل اول: اصل امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف ونهی از منکر افعال و جرایم واقع در گذشته را شامل نشده و منحصراًً رفتارهایی را مورد توجه دارد که در شرف وقوع بوده و یا قرائن حکایتگر ظهور آن در آینده باشد.

معروف هرکار نیکویی است که به حکم شرع یا عقل، انسان بدان مکلف است و منحصر در فرامین و احکام منصوص نمی‌شود. از این رو میدان عمل در هر دو بعد امر و نهی گسترش می‌یابد و حتی جنبه مثبت آن که امر به راستی و نیک رفتاری است بر وجه دیگر آن رجحان داده شده است. چرا که با تقویت انگیزه های خیر و راستی زمینه ظهور منکرات منتفی می‌گردد.

از طرف دیگر دامنه اقدامات پیش‌گیری در نهی از منکرات محدود به مقابله با جرم نبوده بلکه هر واقعه جزایی اگرچه توصیف مجرمانه نشده باشد نیز به صرف وجود مفسده در آن شامل تدابیر مذکور می‌گردد.

مبحث اول: مفهوم و شرایط امر به معروف و نهی از منکر

و در ذیل آیه، وظیفه دو شاهد دوم را چنین بیان مى کند: «آن ها باید به خدا سوگند یاد کنند که گواهى ما از گواهى دو نفر اول شایسته تر و به حق نزدیک تر است و ما مرتکب تجاوز و ستمى نشده ایم و اگر چنین کرده باشیم از ظالمان و ستمگران خواهیم بود» (فَیُقْسِمانِ بِاللّهِ لَشَهادَتُنا أَحَقُّ مِنْ شَهادَتِهِما وَ مَا اعْتَدَیْنا إِنّا إِذاً لَمِنَ الظّالِمینَ).

در حقیقت اولیاى میت روى اطلاعاتى که از قبل درباره اموال و متاع او به هنگام مسافرت یا غیر مسافرت داشته اند، گواهى مى دهند که: دو شاهد نخست مرتکب ظلم و خیانت شده اند و این شهادت جنبه حسّى پیدا مى کند نه حدسى و از روى قرائن.

در آخرین آیه مورد بحث، در حقیقت فلسفه احکامى را که در زمینه شهادت در آیات قبل گذشت چنین بیان مى کند: «این کار بیشتر سبب مى شود که به حق گواهى دهند (و از خدا بترسند) و یا (از مردم) بترسند که (دروغشان فاش گردد و) سوگندهائى جاى سوگندهاى آن ها را بگیرد» (ذلِکَ أَدْنى أَنْ یَأْتُوا بِالشَّهادَهِ عَلى وَجْهِها أَوْ یَخافُوا أَنْ تُرَدَّ أَیْمانٌ بَعْدَ أَیْمانِهِمْ).

اگر طبق دستور بالا عمل شود یعنى دو شاهد را بعد از نماز و در حضور جمع به گواهى بطلبند، و در صورت بروز خیانت آن ها، افراد دیگرى از ورثه جاى آن ها را بگیرند و حق را آشکار سازند، این برنامه سبب مى شود که شهود در امر شهادت دقت به خرج دهند و آن را بر طبق واقع ـ به خاطر ترس از خدا یا به خاطر ترس از خلق خدا ـ انجام دهند.

در حقیقت، این کار سبب مى شود که حد اکثر ترس از مسئولیت در برابر خدا و یا بندگان خدا در آن ها بیدار گردد و از محور حق منحرف نشوند. اما این که چرا ‌در مورد شهادت این تشریفات انجام مى شود به خاطر آن است:

اوّلاً ـ این تشریفات براى اداى شهادت در زمینه شک و تردید و اتهام است.

ثانیاًً ـ به مقتضاى ظاهر آیه اول، فرقى در میان مسلمان و غیر مسلمان از این نظر نیست و در حقیقت یک نوع محکم کارى براى حفظ اموال، در زمینه اتهام مى باشد و هیچ گونه منافاتى با قبول شهادت عدلین بدون سوگند ندارد; زیرا این حکم مربوط به مورد عدم اتهام است.

‌بنابرین‏، نه حکم آیه نسخ شده، و نه اختصاص به غیر مسلمانان دارد (دقت کنید).

ثالثاً ـ منظور از نماز، ‌در مورد غیر مسلمانان قاعدتاً نمازهاى خود آن ها است، که در آن ها ایجاد توجه و ترس از خدا مى کند، و اما ‌در مورد مسلمانان، جمعى معتقدند:

منظور خصوص نماز عصر است و در بعضى از روایات اهل بیت: نیز به آن اشاره شده است.
اما ظاهر آیه مطلق است و هر نمازى را شامل مى شود و ممکن است ذکر خصوص نماز عصر در روایات ما، جنبه استحبابى داشته باشد; زیرا در نماز عصر، اجتماع بیشترى شرکت مى کردند، به علاوه، وقت داورى و قضاوت در میان مسلمین، بیشتر آن موقع بوده است.

و رابعاً ـ انتخاب وقت نماز براى شهادت به خاطر آن است که: روح خداترسى به مقتضاى «إِنَّ الصَّلاهَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَر» عنکبوت، آیه ۴۵٫ در انسان بیدار مى شود، و موقعیت زمانى و مکانى، توجهى به سوى حق ایجاد مى کند.حتى بعضى از فقهاء گفته اند: براى اداى شهادت;

اگر در «مکّه» باشند خوب است در کنار «کعبه» در میان «رکن» و «مقام» که جایگاه بسیار مقدسى است باشند.

و اگر در «مدینه»اند در کنار منبر پیامبر(صلى الله علیه وآله) این شهادت ادا شود(طباطبایی، ۱۳۹۰، ص۱۴۵).

خداوند در سوره بقره آیات ۱۸۰ تا ۱۸۲ ‌در مورد احکام وصیت می فرماید:

کُتِبَ عَلَیْکُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَکُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَکَ خَیْراً الْوَصِیَّهُ لِلْوالِدَیْنِ وَ الْأَقْرَبِینَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِینَ(سوره بقره، آیه ۱۸۰)

فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَى الَّذِینَ یُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِیعٌ عَلِیمٌ(سوره بقره، آیه ۱۸۱)

فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَیْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ(سوره بقره، آیه ۱۸۲)

بر شما نوشته شده، هنگامى که یکى از شما را مرگ فرا رسد اگر چیز خوبى از خود بجاى گذارده، وصیت براى پدر و مادر و نزدیکان به طور شایسته کند، این حقى است بر پرهیزکارانپس کسى که آن را بعد از شنیدن تغییر دهد تنها گناه آن بر کسانى است که آن (وصیت) را تغییر مى‏دهند.خداوند شنوا و دانا است. کسى که از انحراف وصیت کننده (و تمایل یک جانبه او به بعض ورثه) یا از گناه او (به اینکه وصیت به کار خلافى کند) بترسد، و میان آن ها را اصلاح دهد گناهى بر او نیست (و مشمول قانون تبدیل وصیت نمى‏باشد) خداوند آمرزنده و مهربان است.

در این آیات به قسمتى از احکام وصایا که ارتباط با مسائل مالى دارد مى‏پردازد و به عنوان یک حکم الزامى مى‏گوید:بر شما نوشته شده هنگامى که مرگ یکى از شما فرا رسد اگر چیز خوبى (مالى) از خود به جاى گذارده وصیت به طور شایسته براى پدر و مادر و نزدیکان کند.

و در پایان آیه اضافه مى‏کنداین حقى است بر ذمه پرهیزکاران ظاهر در وجوب است به همین دلیل این تعبیر ‌در مورد وصیت موضوع تفسیرهاى مختلفى قرار گرفته: (خویی، ۱۳۸۸، ص۱۵۱).

۱- گاه گفته مى‏شود وصیت کردن در قوانین اسلامى هر چند عمل مستحبى است اما چون مستحب بسیار مؤکد است از آن با جملهکتب علیکم تعبیر شده، و ذیل آیه آن را تفسیر مى‏کند، زیرا مى‏گوید حقا علی المتقین اگر این یک حکم وجوبى بود باید بگوید حقا على المؤمنین.

۲- بعضى دیگر معتقدند که این آیه قبل از نزول احکام ارث است، در آن وقت وصیت کردن ‌در مورد اموال واجب بوده، تا ورثه گرفتار اختلاف و نزاع نشوند اما بعد از نزول آیات ارث این وجوب نسخ شد، و به صورت یک حکم استحبابى در آمد، حدیثى که در تفسیر” عیاشى” ذیل این آیه آمده است نیز این معنى را تأیید مى‏کند.

۳- این احتمال نیز وجود دارد که آیه ناظر به موارد ضرورت و نیاز باشد یعنى در جایى که انسان مدیون است یا حقى به گردن او است که در آنجا وصیت کردن لازم است (ولى از میان این تفاسیر تفسیر اول نزدیکتر به نظر مى‏رسد). جالب اینکه در اینجا به جاى کلمه” مال” کلمه” خیر” گفته شده است فرموده اگر” چیز خوبى” از خود به یادگار گذارده وصیت کند.

این تعبیر نشان مى‏دهد که اسلام ثروت و سرمایه‏اى را که از طریق مشروع به دست آمده باشد و در مسیر سود و منفعت اجتماع به کار گرفته شود خیر و برکت مى‏داند و بر افکار نادرست آن ها که ذات ثروت را چیز بدى مى‏دانند خط بطلان مى‏کشد و از زاهد نمایان منحرفى که روح اسلام را درک نکرده و زهد را با فقر مساوى مى‏دانند و افکارشان سبب رکود جامعه اسلامى و پیشرفت استثمارگران مى‏شود بیزار است.

ضمنا این تعبیر اشاره لطیفى به مشروع بودن ثروت است، زیرا اموال نامشروعى که انسان از خود به یادگار مى‏گذارد خیر نیست بلکه شر و نکبت است.

۱-۳-۲- وصیّت تملیکی

از آن‌جا که وصیّت تملیکی از عقود است، به همین جهت محتاج به قبول است (برخلاف وصیّت عهدی)(لطفی، ۱۳۸۳، ص۳۴۱).

۱-۳-۲-۱- ایجاب وصیّت

ایجاب وصیّت با هر لفظی که معنای مطلوب را برساند صحیح است پس:

معناداری ضریب متغیر اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حساب های دریافتنی (۰۶۹/۰-) حاکی از وجود یک رابطه معنادار بین درصد مالکیت نهادی و اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حساب های دریافتنی است. ‌بنابرین‏، فرضیه اول تحقیق رد نمی شود.

۴-۴-۲) نتایج برآورد مدل (۳-۲)

به منظور آزمون فرضیه دوم تحقیق، مدل (۳-۲) با رویکرد داده های ترکیبی برآورد شده است. معناداری آماره لیمیر (۳۳/۱۸) و هاسمن (۸۱/۵۳) در سطح %۱ نشان می‌دهد که برای برآورد مدل (۳-۲) باید از روش اثرات ثابت استفاده شود.

نتایج برآورد مدل (۳-۲) با رویکرد اثرات ثابت نشان می‌دهد که عرض از مبدأ (۵۰۳/۱) و ضریب متغیرهای اندازه شرکت (۰۶۷/۰-)، رشد شرکت (۰۰۳/۰-) و سودآوری آن (۲۱۹/۰) در سطح %۱ ‌معنا دارند ولی ضریب متغیر اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حساب های پرداختنی (۰۲۴/۰) معنادار نیست.

معناداری آماره فیشر (۹۹/۱۸) در سطح %۱ حاکی از معناداری کلی مدل است. ضریب تعیین تعدیل شده نیز نشان می‌دهد که متغیرهای مستقل تحقیق حدود ۷۵ درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می نمایند. نتایج آزمون عامل تورم واریانس نیز وجود مشکل هم خطی را بین متغیرهای مستقل مدل (۳-۲) رد می‌کند. در نتیجه می توان به نتایج برآورد شده جهت آزمون فرضیه دوم تحقیق اتکا نمود.

نگاره (۴-۴): نتایج برآورد مدل (۳-۲)

متغیر
ضریب
آماره تی استیودنت
معناداری
شاخص VIF

عرض از مبدأ

^**۵۰۳/۱

۴۳/۱۴

۰۰/۰

—

∆APAY

۰۲۴/۰

۴۴/۰

۶۶/۰

۰۰/۱

SIZE
^**۰۶۷/۰-

۶۱/۸-

۰۰/۰

۰۱/۱

MTB
^**۰۰۳/۰-

۴۶/۲-

۰۱/۰

۱۴/۱

PROFIT
^**۲۱۹/۰

۵۷/۴

۰۰/۰

۱۳/۱

ضریب تعیین تعدیل شده

%۶۸/۷۴

آماره فیشر (معناداری)

^**۹۹/۱۸ (۰۰/۰)

آماره لیمیر (معناداری)

^**۳۳/۱۸ (۰۰/۰)

آماره هاسمن (معناداری)

^**۸۱/۵۳ (۰۰/۰)

** معناداری در سطح %۱

عدم معناداری ضریب متغیر اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حساب های پرداختنی (۰۲۴/۰) حاکی از عدم وجود یک رابطه معنادار بین درصد مالکیت نهادی و اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حساب های پرداختنی است. ‌بنابرین‏، فرضیه دوم تحقیق رد می شود.

۴-۴-۳) نتایج برآورد مدل (۳-۳)

به منظور آزمون فرضیه سوم تحقیق، مدل (۳-۳) با رویکرد داده های ترکیبی برآورد شده است. معناداری آماره لیمیر (۵۸/۱۹) و هاسمن (۶۲/۵۱) در سطح %۱ نشان می‌دهد که برای برآورد مدل (۳-۳) باید از روش اثرات ثابت استفاده شود.

نتایج برآورد مدل (۳-۳) با رویکرد اثرات ثابت نشان می‌دهد که عرض از مبدأ (۴۸۸/۱) و ضریب متغیرهای اندازه شرکت (۰۶۶/۰-) و سودآوری آن (۲۱۳/۰) در سطح %۱ و ضریب متغیرهای اقلام تعهدی ناشی از تغییر در دارایی های ثابت (۰۸۵/۰) و رشد شرکت (۰۰۲/۰-) در سطح %۵ ‌معنا دارند.

معناداری آماره فیشر (۳۲/۲۰) در سطح %۱ حاکی از معناداری کلی مدل است. ضریب تعیین تعدیل شده نیز نشان می‌دهد که متغیرهای مستقل تحقیق حدود ۷۵ درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می نمایند. نتایج آزمون عامل تورم واریانس نیز وجود مشکل هم‌خطی را بین متغیرهای مستقل مدل (۳-۳) رد می‌کند. در نتیجه می توان به نتایج برآورد شده جهت آزمون فرضیه سوم تحقیق اتکا نمود. نتایج برآورد مدل (۳-۳) در نگاره (۴-۵) ارائه شده است.

نگاره (۴-۵): نتایج برآورد مدل (۳-۳)

متغیر
ضریب
آماره تی استیودنت
معناداری
شاخص VIF

عرض از مبدأ

^**۴۸۸/۱

۱۱/۱۵

۰۰/۰

—

∆FA
^*۰۸۵/۰

۳۱/۲

۰۲/۰

۰۰/۱

SIZE
^**۰۶۶/۰-

۹۵/۸-

۰۰/۰

۰۱/۱

MTB
^*۰۰۲/۰-

۰۵/۲-

۰۴/۰

۱۳/۱

PROFIT
^**۲۱۳/۰

۵۹/۴

۰۰/۰

۱۳/۱

ضریب تعیین تعدیل شده

%۱۹/۷۵

آماره فیشر (معناداری)

^**۳۲/۲۰ (۰۰/۰)

آماره لیمیر (معناداری)

^**۵۸/۱۹ (۰۰/۰)

آماره هاسمن (معناداری)

^**۶۲/۵۱ (۰۰/۰)

* و ** به ترتیب معناداری در سطح %۵ و %۱

معناداری ضریب متغیر اقلام تعهدی ناشی از تغییر در دارایی های ثابت (۰۸۵/۰) حاکی از وجود یک رابطه معنادار بین درصد مالکیت نهادی و اقلام تعهدی ناشی از تغییر در دارایی های ثابت است. ‌بنابرین‏، فرضیه سوم تحقیق رد نمی شود.

۴-۴-۴) نتایج برآورد مدل (۳-۴)

به منظور آزمون فرضیه چهارم تحقیق، مدل (۳-۴) با رویکرد داده های ترکیبی برآورد شده است. معناداری آماره لیمیر (۳۴/۱۹) و هاسمن (۱۴/۵۳) در سطح %۱ نشان می‌دهد که برای برآورد مدل (۳-۴) می بایست از روش اثرات ثابت استفاده شود. نتایج برآورد مدل (۳-۳) در نگاره (۴-۵) ارائه شده است.

نگاره (۴-۶): نتایج برآورد مدل (۳-۴)

متغیر
ضریب
آماره تی استیودنت
معناداری
شاخص VIF

عرض از مبدأ

^**۵۲۰/۱

۰۷/۱۵

۰۰/۰

—

∆INV

۰۲۷/۰-

۶۱/۰-

۵۴/۰

۰۰/۱

SIZE
^**۰۶۹/۰-

۰۶/۹-

۰۰/۰

۰۱/۱

MTB
^**۰۰۳/۰-

۵۸/۲-

۰۱/۰

۱۳/۱

PROFIT
^**۲۲۷/۰

۸۷/۴

۰۰/۰

۱۲/۱

ضریب تعیین تعدیل شده

%۲۹/۷۵

آماره فیشر (معناداری)

^**۰۲/۲۰ (۰۰/۰)

آماره لیمیر (معناداری)

^**۳۴/۱۹ (۰۰/۰)

آماره هاسمن (معناداری)

^**۱۴/۵۳ (۰۰/۰)

** به ترتیب معناداری در سطح %۱

نتایج برآورد مدل (۳-۴) با رویکرد اثرات ثابت نشان می‌دهد که عرض از مبدأ (۵۲۰/۱) و ضریب متغیرهای اندازه شرکت (۰۶۹/۰-)، رشد شرکت (۰۰۳/۰-) و سودآوری آن (۲۲۷/۰) در سطح %۱ معنادار است ولی ضریب متغیر اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حجم موجودی های کالا (۰۲۷/۰-) معنادار نیست.

معناداری آماره فیشر (۰۲/۲۰) در سطح %۱ حاکی از معناداری کلی مدل است. ضریب تعیین تعدیل شده نیز نشان می‌دهد که متغیرهای مستقل تحقیق حدود ۷۵ درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می نمایند. نتایج آزمون عامل تورم واریانس نیز وجود مشکل هم‌خطی را بین متغیرهای مستقل مدل (۳-۴) رد می‌کند. در نتیجه می توان به نتایج برآورد شده جهت آزمون فرضیه چهارم تحقیق اتکا نمود.

عدم معناداری ضریب متغیر اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حجم موجودی های کالا (۰۲۷/۰-) حاکی از عدم وجود یک رابطه معنادار بین درصد مالکیت نهادی و اقلام تعهدی ناشی از تغییر در حجم موجودی های کالا است. ‌بنابرین‏، فرضیه چهارم تحقیق رد می شود.

۴-۵) خلاصه فصل

۱-۵-۲-۳-۱ تصویر ذهنی بر مزایای ارتباطی در نمایندگان فروش محصولات شرکت صبا باتری در شهر تهران تاثیر دارد.

۱-۵-۲-۳-۲ اعتماد بر مزایای ارتباطی در نمایندگان فروش محصولات شرکت صبا باتری در شهر تهران تاثیر دارد.

۱-۵-۲-۳-۳ همکاری بر مزایای ارتباطی در نمایندگان فروش محصولات شرکت صبا باتری در شهر تهران تاثیر دارد.

۱-۶ متغیرهای پژوهش

متغیرهای پژوهش عبارتند از:

متغیر مستقل: ارزش درک شده (مزایای خدمات، مزایای محصول، مزایای ارتباطی)

متغیر وابسته: پیشبرد فروش(نیت خرید مجدد، تبلیغات دهان به دهان، تمایل به جستجوی محصول جایگزین) در نمایندگان فروش محصولات شرکت صبا باتری در شهر تهران

۱-۷ تعاریف نظری

ارزش درک شده مشتری^[۱]: درک خریداران از ارزش تعامل بین کیفیت یا منافع درک شده در محصول و از دست رفته‌های احساس شده در پرداخت قیمت است و ارزش درک شده را به عنوان ترجیح مشتری و ارزیابی ویژگی‌های محصول، عملکردها و آگاهی‌ها در قالب اهداف و مقاصد مشتری است ‌بنابرین‏ می‌توان نتیجه گرفت که ارزش درک شده مشتری از توازن بین منافع درک شده و از دست دادن‌هایی است که برای تجربه کردن منافع انجام می‌دهد.

رضایت مشتری^[۲]: در یک نگرش کلی، هر مشتری (به صورت عام) پس از دریافت خدمت یا خرید و استفاده از یک کالا، راضی یا ناراضی است . رضایت، وجود یک احساس مثبت است که در نهایت در مصرف کننده یا دریافت کننده ایجاد می شود.در اصل این احساس به واسطه برآورده شدن انتظارات مشتری و عملکرد عرضه کننده به وجود می‌آید.

پیشبرد فروش^[۳]: هر گونه فعالیت کوتاه‌‌مدت روی مصرف‌کنندگان نهایی است که باعث افزایش ارزش محسوسی برای محصول یا نام محصول شود. ارزش محسوسی که به وسیله پیشبرد فروش ایجاد می شود، ممکن است به صورت‌های مختلف، باشد. به معنی مجموعه عملیات اطلاع رسانی ، ایجاد انگیزه ، ایجاد شهرت به نفع کالا ویاد آوری به مشتریان گذشته است ، می توان اضافه کرد که این عملیات درقالب دو فعالیت عمده تبلیغات وروابط عمومی انجام می شود .

نیت خرید^[۴]: نیات رفتاری خرید عبارت است از ادراک مشتریان نسبت به عملکرد خدمت دهندگان ازلحاظ خدمت رسانی و اینکه آیا مشتریان حاضر به خرید بیشتر از یک سازمان خاص هستند و یا اینکه خرید خود را کاهش می‌دهند.

راه حل های جایگزین^[۵]: توانایی شرکت در برآورده کردن نیازهای مشتریان از طریق شناسایی و تفکیک هر یک از نیاز هاِی آن ها . نوعی روش مشکلات به طور خلاق در جهت حل ساختار مشکل و پیچیدگی‌های فنی آن با بهره گرفتن از راه حلهای گوناگون و سوای از راه‌حلهای مرسوم که این کار اساس خلاقیت و نوآوری است.

کیفیت محصول^[۶]: طول عمر محصول خریداری شده توسط مشتری .

شخصی سازی محصول^[۷]: توانایی شرکت جهت برآورده کردن مشخصات منحصر به فرد محصول برای تمایز از رقبا .

‌پاسخ‌گویی‌^[۸]: انجام خدمت در زمان وعده داده شده .

قابلیت اطمینان^[۹] : دقت و حساسیتی که مورد سنجش واقع می شود . مثال : موارد مندرج در برگه گارانتی و تعهدات شرکت در این خصوص .

اعتماد^[۱۰]: تکیه بر فرد یا مجموعه بر انجام تعهدات . انتظار برآورده شدن نیازهای شخصی و اینکه می شود روی دنیا، یا منابع برآورده کننده خارجی حساب کرد( امید کافی، ۱۳۹۰).

همکاری^[۱۱]: امکانات و راهکارهائی که از طریق شرکت برای رفع مشکلات به وجود آمده در نظر گرفته می شود و تعاون و همکاری به معنای «یکدیگر را یاری کردن» یا «یاری کردن برخی، برخی دیگر را» آمده است.

مزایای مربوط محصول^[۱۲]: مزایای مربوط به محصول کلیدی ای است که باید به بخش هدف در بازار انتقال یابد و شامل مزایایی است که ویژه مشتریان محصولات شرکت ها، از جانب شرکت ها در نظر گرفته می شود.

مطلوب سازی محصول^[۱۳]: استفاده از تکنیک ها و روش هایی در جهت بهبود و ارتقای کیفیت محصولات در جهت جلب رضایت مشتریان.

انعطاف پذیری^[۱۴]: انعطا ف پذیری در لغت به معنای شایستگیِ هماهنگی با هر وضع و هر محیط و به مفهوم سادگی تغییرپذیری به منظور سازگاری و مناسب بودن برای محیط و تغییرات آن در موقعیتهای متفاوت می‌باشد و طبق تعاریف جدید عبارت است از دسترسی به راهبردهای غلبه ای گوناگون برای فائق آمدن بریک عامل روانی فشارزا و تمایل به بررسی همه آن ها (علاقبند راد، ۱۳۸۸).

صلاحیت فنی^[۱۵]: تاییدیه استاندارد و سلامت فنی محصولات.

تصویر ذهنی^[۱۶]: تصویر سازی ذهنی یعنی اندیشیدن به یک موضوع خاص. در واقع وقتی به چیزی فکر می‌کنیم داریم تصویری از آن را در ذهن می‌سازیم و درک مفهوم بدون تصویر ذهنی از آن مفهوم صورت نمی گیرد. تصویر سازی ذهنی یعنی متمرکز کردن انرژی فکر روی موضوعی ویژه با هدفی خاص (براهنی، ۱۳۹۳).

نیت خرید مجدد: ارزش ویژه مارک تجاری یک مفهوم بسیار مهم در نیت خرید مجدد توسط مشتریان تلقی می­ شود، چرا که فروشندگان می ­توانند به مزیت­های رقابتی بالا از یک مارک تجاری قوی دست یابند، که می‌تواند شامل کاهش هزینه های جذب مشتریان جدید،کاهش حساسیت مشتریان به تغییرات قیمت،منافع حاصل از ارزش طول عمر مشتری وافزایش موانع برای ورود رقبای جدید باشد. مشتری زمانی اقدام به خرید مجدد از یک مارک تجاری را می نمایند که رضایتمندی بالایی را هنگام استفاده از آن مارک داشته باشد (رمضانی، ۱۳۹۳).

تبلیغات دهان به دهان: یکی از ابزارهای رایج بازاریابی و تبلیغات که اثر بخشی آن در بازاریابی خدمات نیز به چشم می‌خورد ، بازاریابی دهان به دهان می‌باشد که به صورت زیر تعریف می شود : ” فعالیتی که در آن مصرف کننده اطلاعات بازاریابی مربوط به محصولات و خدمات را به مصرف کننده دیگری منتقل می‌کند” و یا ” تلاش سازمان در جهت تشویق ، تسهیل و گسترش ارتباطات بازاریابی در میان مصرف کنندگان” (منصوریان، ۱۳۹۳).

تمایل به جستجوی محصول جایگزین: هر تصمیم و تکنیکی که جایگزین‌های قابل انتخاب توسط مشتری را محدود کرده یا اساساً حفظ کند، نشانگر وفاداری به برند و افزایش تمایل مشتری به خرید محصول را نشان می‌دهد.

۱-۸ تعاریف عملیاتی

مجموع نمره­هایی که از پاسخ آزمودنی ها در عوامل مختلف پرسشنامه به دست می‌آید و نشان دهنده میزان تاثیر ارزش درک شده بر پیشبرد فروش در نمایندگان فروش محصولات شرکت صبا باتری در شهر تهران با بهره گرفتن از مدل لاپیر است. که این مجموعه شامل:

• مزایای مربوط به محصول بر پیشبرد فروش

راه حل جایگزینی بر پیشبرد فروش، سوالات ۱ تا ۳

مطلوب سازی محصول بر پیشبرد فروش، سوالات ۴ تا ۷

کیفیت محصول بر پیشبرد فروش، سوالات ۸ تا ۱۱

• مزایای مربوط به خدمات بر پیشبرد فروش

پاسخ گویی بر پیشبرد فروش، سوالات ۱۱ تا ۱۴

انعطاف پذیری بر پیشبرد فروش، سوالات ۱۵ تا ۱۸

قابلیت اطمینان بر پیشبرد فروش، سوالات ۱۹ تا ۲۱

صلاحیت فنی بر پیشبرد فروش، سوالات ۲۲ تا ۲۴

• عامل مزایای ارتباطی بر پیشبرد فروش

تصویر ذهنی بر پیشبرد فروش، سوالات ۲۵ تا ۲۷

اعتماد بر پیشبرد فروش، سوالات ۲۸ تا ۳۰

همکاری بر پیشبرد فروش، سوالات ۳۱ تا ۳۴

• عامل پیشبرد فروش

نیت خرید مجدد، سوالات ۳۵ تا ۳۷

دیدگاه روان‌کاوانه، ‌در مورد اختلالاتی بر اهمیت تعارضات ناخودآگاهی که معمولاً در دوران کودکی شکل می‌گیرد تأکید دارد و نیز بر استفاده از سازوکارهای دفاعی برای مدارا با اضطراب ناشی از تکانه‌ها و هیجانات واپس زده تکیه می‌کند. فرض بر این است که آوردن تعارضات و هیجانات ناخودآگاه به حیطه آگاهی نیاز به سازوکارهای دفاعی را از بین می‌برد و اختلال را بهبود می‌بخشد. دیدگاه رفتاری ،به اختلالات روانی از زاویه یادگیری نگاه کرده و فرض می‌کند که رفتارهای غیرانطباقی آموخته شده است. این نگرش بررسی می‌کند که چگونه ترس‌ها به برخی وضعیت‌های خاص شرطی می‌شود و دیگر این که ،تقویت چه نقشی در ایجاد و تداوم رفتارهای نامناسب دارد. دیدگاه شناختی، مانند دیدگاه روانکاوی به فرآیندهای درونی می‌پردازد، اما به جای تأکید بر انگیزه ها، هیجانات و تعارضات نهفته توجه خود را بر فرآیندهای ذهنی هشیار متمرکز می‌کند اینکه راجع به خودمان چگونه فکر می‌کنیم، نحوه ارزیابی ما از موقعیت‌های پرفشار و راهبردهای مدارایی که بر می‌انگیزیم همه به هم مرتبط هستند. طبق دیدگاه شناختی بعضی اختلالات روانی از اختلال در فرآیندهای شناختی ناشی می‌شود و می‌توان با تغییر این شناختهای اشتباه آن‌ ها را بهبود بخشید. هر کدام از این نگرش‌ها مطالب مهمی درباره اختلالات روانی بازگو می‌کند، اما هیچکدام جواب کامل نمی‌دهد. در بعضی اختلالات مثل روان‌گسیختگی، مؤلفه زیست‌شناختی قویتری دارد، اما عوامل روان شناختی و محیطی نیز در این بین نقش ایفا می‌کند. یک شیوه یکپارچه سازی و ادغام این عوامل «الگوی آسیب پذیری – فشار روانی» است. این مدل به تعامل بین آمادگی قبلی که موجب آسیب پذیری شخص در برابر یک بیماری خاص می‌شود و موقعیت‌های محیطی پر فشار در زندگی مشخص توجه می‌کند. آسیب پذیری در بعد زیست شناختی می‌تواند وراثتی باشد. در برخی اختلالات وجود اختلال در بستگان نزدیک، احتمال ابتلا به آن اختلال را در دیگر اعضای آن خانواده افزایش می‌دهد. در بعد روان شناختی احساس درماندگی و بی کفایتی مزمن می‌تواند شخص را در برابر افسردگی آسیب پذیر سازد. آسیب پذیر بودن به یک اختلال به هیچ وجه ابتلای شخص به آن اختلال را ایجاب نمی‌کند. اینکه آمادگی قبلی منجر به وقوع اختلال شود به انواع عوامل فشاری بستگی دارد که فرد با آن روبرو می‌شود. این عوامل شامل فقر، سوءتغذیه، ناکامی، تعارض‌ها و سوانح زندگی است. نکته کلیدی در الگوی آسیب پذیری – فشار روانی الزامی بودن آسیب پذیری و فشار روانی به همراه هم است. ‌به این ترتیب به کمک این الگو می‌توان توضیح داد که چرا بعضی اشخاص در مواجهه با کمترین فشار روانی دچار بیماری می‌شوند درحالی که دیگران سلامت خود را با وجود سختی زندگیشان حفظ می‌کنند. (اتکینسون و همکاران، ۱۹۸۳، ترجمه براهنی و همکاران، ۱۳۷۸).

مقایسه چهارمین و پنجمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی^[۸۳] در طبقه بندی اختلالات شخصیت

اختلالات شخصیت در پنجمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی

به رغم سال‌ها تحقیق درباره بازنگری ریشه ای اختلالات شخصیت هیات امنای انجمن روانپزشکی آمریکا نهایتاًً تصمیم گرفت که فعلاً هیچگونه تغییر ساختاری در اختلالات شخصیت اعمال نکند. با این حال یک مدل جایگزین برای اختلالات شخصیت در بخش سوم کتاب پنجمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی منظور شده است به عنوان بخشی که به مدل‌های درحال ظهوری می‌پردازد که به مطالعه و تحقیق بیشتر نیاز دارند. در حال حاضر معیارهای اختلالات شخصیت در این کتابچه همان معیارهای کتابچه چهارم هستند.

(انجمن روانپزشکی آمریکا،۲۰۱۳).

اختلالات شخصیت در پنجمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری عبارت‌اند از:

۱-پارانوئید

۲-اسکیزوئید

۳-اسکیزوتایپال

۴-ضد اجتماعی

۵-مرزی

۶-نمایشی

۷-خودشیفته

۸–اجتنابی

۹-وابسته

۱۰- وسواسی-اجباری

۱۱-اختلال شخصیت ناشی از یک عارضه پزشکی دیگر

۱۲-اختلال شخصیت مشخص

۱۳-اختلال شخصیت نامشخص

با اینکه تغییر در طبقه بندی اختلالات شخصیت در ویرایش جدید پنجمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری پذیرفته نشده است با این حال یک پیشنهاد ترکیبی برای بخش سه این ویرایش در نظر گرفته شده است. مدل ترکیبی شامل سنجش اختلال در عملکردهای شخصیت بعلاوه پنج حیطه وسیع از آسیب شناسی صفات شخصیتی می‌باشد.

اختلال شخصیت

اختلال شخصیت عبارت است از تجارب درون ذهنی و رفتاری با دوام که بر ملاک‌های فرهنگی منطبق نیست. نفوذی غیر قابل انعطاف دارد، از نوجوانی یا جوانی شروع می‌شود، در طول زمان تغییر نمی‌کند، موجب ناخشنودی فرد و مختل شدن کارهایش می‌شود. هرگاه صفات شخصیتی غیر قابل انعطاف و غیر انطباقی باشد و کارکردهای فرد را مختل سازد یا رنج و عذاب درون ذهنی برایش ایجاد کند، تشخیص اختلال شخصیت را می‌توان مطرح کرد. (کاپلان، سادوک،۲۰۰۳، ترجمه پورافکاری ۱۳۸۳). الگوی دیرپایی از رفتار ناسازگار است. وقتی صفات شخصیتی به قدری انعطاف ناپذیر و ناسازگار باشد که باعث اختلال در عملکرد فرد شوند به نام اختلال شخصیت نامیده می‌شود،که شامل روش‌های ناپخته و نامناسب مدارا با فشار روانی با حل مسائل می‌باشند. بر خلاف اختلالات خلقی یا اضطرابی که آن‌ ها نیز رفتارهای ناسازگار دارند، افراد مبتلا به اختلال شخصیت احساس ناراحتی و اضطراب نمی‌کنند و ممکن است تمایل به تغییر رفتار خود نداشته باشندو آشفتگی‌های شدید رفتاری پیدا نکنند. (اتکینسون و همکاران، ۱۹۸۳، ترجمه براهنی و همکاران، ۱۳۷۸ هیلگارد).

اختلال شخصیتی اختلالی مزمن و شایع است. میزان شیوع آن در جمعیت عمومی ۲۰-۱۰درصد تخمین زده می‌شود و علائم آن در طی چند دهه تظاهر می‌کند. این افراد اغلب برچسب‌های اعصاب خردکن، پرتوقع یا انگلی دریافت می‌کنند و عموماٌ پیش آگهی آن‌ ها نامساعد محسوب می‌شود. حدود نیمی از بیماران روانپزشکی دچار اختلال شخصیت هستند که اغلب همراه با اختلالات محور اول است. اختلال شخصیت عامل زمینه ساز سایر اختلالات روان پزشکی است. و در نتایج درمانی سندروم‌های محوراول تداخل نموده و میزان از کار افتادگی، بیماری و مرگ و میر این بیماران افزایش می‌دهد. احتمال آنکه بیماران دچار اختلال شخصیت تن به کمک‌های روانپزشکی ندهند و داشتن هر گونه مشکلی را انکار کنند، بسیار بیشتر از این احتمال در بیماران دچار اختلالات اضطرابی، اختلالات افسردگی و یا اختلال در وسواسی – جبری است. علائم اختلال شخصیت برون دگرساز است یعنی می‌تواند محیط بیرون خود را تغییر دهد و بر نیازهای خود منطبق سازد، و نیز خودهمخوان^[۸۴] است، یعنی برای ایگوی فرد قابل قبول و پذیرفتنی است به همین دلیل این افراد احساس اضطراب نمی‌کنند و اغلب آن‌ ها را فاقد انگیزه درمان و مقاوم در برابر درمان می‌دانند. (کاپلان، سادوک،۲۰۰۳، ترجمه پورافکاری ۱۳۸۳).

در چهارمین کتابچه راهنمای تشخیصی و آماری اختلال شخصیت به ۳ دسته تقسیم می‌شود: