۱-۶-حدود(دامنه تحقیق)به لحاظ قلمرو مکانی و زمانی

پژوهش حاضر به بررسی وضعیت ریسک و بازدهی فرصت­های سرمایه ­گذاری در سه دارایی طلا،ارز و سهام در کشورایران با بهره گرفتن از داده ­های ماهانه دور ۱۳۹۲-۱۳۷۰منتشر شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی و همچنین سازمان بورس اوراق بهادارمی باشد.همچنین در این پژوهش از مدل­های تلاطم شرطی خانواده ARCH و مدل قیمت گذاری دارایی­ های سرمایه ای(CAPM) بهره­ گیری می­ شود.

۱-۷-واژه های کلیدی(اصطلاحات)

۱-بازده ^[۵]

۲-ریسک^[۶]

۳-مدل قیمت­ گذاری دارایی سرمایه ای ^[۷]

۴-مدل ناهمسانی واریانس شرطی ^[۸]

تعاریف عملیاتی:

۱-بازدهی:بازدهی پاداشی است که سرمایه­ گذار به دلیل به تعویق انداختن مصرف خود در دوره حاضر به منظور دست یافتن به مصرف بیشتر در دوره بعد(سرمایه ­گذاری) به دست می آورد.

۲-ریسک:به مفهوم هر گونه نوسان احتمالی در بازدهی آتی یا هر­گونه نوسان احتمالی منفی در بازدهی آینده تعریف می شود.

۳-مدل قیمت­ گذاری دارایی سرمایه­ای(CAPM):اگر به فرض R_i بازدهی داراییi ام بوده وR_Fبازدهی سپرده‌های بانکی باشد و همچنین P⁰ نرخ تورم باشد می توان این مدل را به شکل زیر نوشت:

R_it-R_F= α_i+β_i( -R_f) +€ t=1,…t مدل (۱-۱):

نرخ رشد سطح عمومی قیمت‌ها( تورم) را نشان می­دهد. در اینجا، β_i معروف به بتای تورم است. اگر بتا برابر و یا بزرگتر از ۱ باشد، نشان می­دهد که به ازای یک افزایش معین در تورم، بازدهی دارایی i با سرعت بیشتری رشد ‌کرده‌است و توانسته تغییرات تورم را به طور کامل پوشش دهد.

۴- مدل ناهمسانی واریانس شرطی خانواده ARCH

مدل ناهمسانی واریانس اتوگرسیو(ARCH) که اولین بار توسط (انگل، ۱۹۸۲)^[۹] مطرح شد و بعدها توسط بولرسو(۱۹۸۶)^[۱۰] به مدل‌های (ARCH) تعمیم داده شد، عمومی­ترین روش برای مدلسازی نوسانات و تغییر­پذیری داده های سری زمانی مالی با فراوانی زیاد می‌باشد.

این فرایندها دارای میانگین صفر هستند و به طور دنباله­ای ناهمبسته­اند و واریانس شرطی( روی اطلاعات مربوط به گذشته) ناثابتی داشته، در حالی که واریانس غیرشرطی ثابتی دارد.

فرم کلی یک مدل (ARCH) به شکل زیر است:

مدل (۱-۲):

فصل دوم

ادبیات و مبانی نظری ‌و پیشینه تحقیق

۲-۱-مقدمه

تحلیل سرمایه گذاری در دارئیهای مختلف موضوعی مرسوم در ادبیات اقتصادی و مالی و در بین عموم مردم است . هدف اصلی از این سرمایه گذاری ها کسب بازدهی بالاتر می‌باشد که لااقل بتواند از کاهش ارزش پول جلوگیری نماید و به ارزش حقیقی دارائیها اضافه کند . سرمایه گذاری در هر دارایی بر اساس بازده و ریسک آن دارئی در مقایسه با بازده و ریسک سایر دارئی ها صورت می‌گیرد. یکی از اهداف سرمایه گذاری این است که لااقل بتواند تورم را پوشش دهد و مانند سپری در مقابل تورم ، بتواند از ارزش پول محافظت نماید .در سالهایی که شاهد تورم بالا هستیم، مالی و سرمایه گذاری نقش مهمی را ایفا می‌کنند و سرمایه گذاران توجه فوق العاده ای به نرخ تورم دارند .در نتیجه این سوال در بین سرمایه گذاران و فعالان اقتصادی وجود دارد که توانایی مصون سازی در برابر تورم ‌گروه‌های مختلف دارایی چگونه است ؟ کدامیک پوشش بهتری برای تورم هستند ؟ در نتیجه کدامیک گزینه های بهتری برای سرمایه گذاری هستند . ادبیات مصون سازی در مقابل تورم ، سرمایه گذاری های متنوع را پیشنهاد می‌کنند .

۲-۲-تعریف سرمایه گذاری

سرمایه‌گذاری^[۱۱] عبارت است از هر گونه فدا کردن ارزشی در حال حاضر (که معمولاً مشخص است) به امید به دست آوردن هر گونه ارزشی در زمان آینده (که معمولاً اندازه یا کیفیت آن نامعلوم است). به عبارتی سرمایه‌گذار در حال حاضر، ارزش مشخصی را فدا می‌کند تا در قبال آن در آینده ارزش خاصی که مورد نظرش است به دست آورد؛ مثل پرداخت وجهی بابت خرید سهام به امید به دست آوردن سودهای مشخصی از آن در آینده.

سرمایه گذاری را به روش های مختلفی تقسیم بندی می‌کنند:

۱٫ بر اساس موضوع سرمایه گذاری :

سرمایه‌گذاری بر حسب موضوع به دو دسته سرمایه‌گذاری واقعی و سرمایه‌گذاری مالی تقسیم می‌شود. سرمایه‌گذاری واقعی نوعی سرمایه‌گذاری است که فرد با فدا کردن ارزشی در زمان حاضر، نوعی دارایی واقعی به دست می آورد. در واقع موضوع سرمایه گذاری، دارایی واقعی است. خرید ملک یا آپارتمان، نمونه ای از این سرمایه‌گذاری است. در سرمایه‌گذاری مالی، فرد در ازای فدا کردن ارزش حاضر، نوعی دارایی مالی که نتیجه آن معمولاً جریانی از وجوه نقد است به دست می‌آورد. سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار مثل سهام عادی یا اوراق مشارکت، که فرد در ازای پرداخت پول، محق به دریافت جریانی از وجوه نقد به شکل سود می‌شود، سرمایه‌گذاری مالی محسوب می‌شود.

۲٫ بر اساس زمان یا مدت سرمایه‌گذاری:

بر حسب زمان، سرمایه‌گذاری را می توان به کوتاه مدت یا حداکثر تا یکسال و بلند مدت یا بیش از یک سال تقسیم کرد.

۳٫بر حسب خطر یا ریسک سرمایه‌گذاری:

از آنجا که منافع حاصل از سرمایه‌گذاری در آینده به دست می‌آید و نسبت به تحقق این منافع یقین وجود ندارد پس انواع سرمایه‌گذاریها با درجاتی از احتمال عدم تحقق منافع مورد نظر سرمایه‌گذار یا ریسک مواجهند. بر اساس اینکه میزان یا احتمال تحقق نیافتن منافع آتی (ریسک) چقدر باشد، سه نوع سرمایه‌گذاری را می توان از یکدیگر متمایز ساخت.

سرمایه‌گذاری با ریسک متناسب

سرمایه‌گذاری با ریسک نسبی بیشتر(سفته بازی(

سرمایه‌گذاری پر خطر یا ریسکی (قمار(

سرمایه‌گذاری متناسب یا به طور خلاصه سرمایه‌گذاری، نوعی سرمایه‌گذاری است که ریسک آن متناسب با ‌بازدهی است که از آن انتظار می رود. سرمایه گذاری با ریسک نسبتاً بیشتر یا سفته بازی، نوعی سرمایه‌گذاری است که در آن سرمایه‌گذار برای کسب بازده، رسیک بیشتری تقبل می‌کند و بالاخره سرمایه‌گذاری بسیار ریسکی یا قمار، نوعی سرمایه‌گذاری است که در آن فرد برای به دست آوردن ‌بازدهی ولو بسیار کم، ریسک بسیار زیادی متحمل می شود.

توضیح مختصری ‌در مورد انواع راه های سرمایه‌گذاری:

حساب پس انداز: ^[۱۲]

چنین حسابی بهترین مکان برای پس انداز وجوه شما است. وجوه امانی شما تا سقف یکصد هزار دلار در هر یک از مؤسسات مالی بیمه می‌گردد. در ایالات متحده توسط شرکت فدرال بیمه سپرده‌های بانکی^[۱۳] بیمه می‌گردد و دسترسی آسان به سپرده شما همیشه مقدور است. تنها مشکل عمده این نوع پس انداز نرخ سودی است که به سپرده شما تعلق می‌گیرد و بسیار پایین و در حد صفر است.

بازار حسابهای سپرده بانکی^[۱۴] :

این نوع حساب در قیاس با حساب پس انداز سود نسبتاً بیشتری به سپرده‌گذاری به دست می‌دهد. بسیاری از بانک‌ها و مؤسسات مالی مبلغ سپرده ابتدایی را حداقل یک هزار دلار در نظر می‌گیرند و در دفعات، میزان برداشت و یا انتقال توسط شما را در یک دوره زمانی معین محدود می‌کنند.

حساب سپرده ثابت^[۱۵] :

این نوع حساب در مقایسه با حساب پس انداز سود قابل ملاحظه‌ای را فراهم می‌کند و راهی با ریسک بسیار پایین برای سرمایه گذاری می‌باشد. وجوه شما تا حداکثر مبلغ یک صد هزار دلار به طور جداگانه در هر یک از مؤسسات مالی تضمین می‌گردد. شما توافق می‌کنید تا وجه خود را در حساب برای مدت معین نگاه دارید. هر چه این مدت زمان مورد توافق بیشتر باشد سود تعلق گرفته به حساب شما بیشتر خواهد بود.

سهام : ^[۱۶]

دسته دیگر از اقدامات تأمینی ، با خصیصه غالب باز پروری واصلاح ، تدابیری است که از طریق دور کردن شخص از محیط هایی که زمینه تکرار جرم را فراهم می‌سازد ، موجب اصلاح فرد بزهکار می شود . ‌در مورد افرادی که دارای حالت خطرناکند ، تا زمانی که عوامل ایجاد کننده بزهکاری ‌و موثر در ارتکاب جرم وجود داشته باشد وبرای جداساختن شخص از آن عوامل ومحیط اقدامی نشود ، اعمال مجازات بی ثمر خواهد بود . طبق ماده ۲۹ قانون مجازات اسلامی در ارتباط با تعلیق اجرای مجازات ، دادگاه می‌تواند در مدت تعلیق ، محکوم علیه را ملزم به رعایت تکالیفی بنماید ، از جمله : « خودداری از تجاهر به ارتکاب محرمات وترک واجبات یا معاشرت با اشخاصی که دادگاه معاشرت با آن ها را برای محکوم علیه مضر تشخیص می‌دهد » ^[۷۳]

« خودداری از اشتغال به کار یا حفه معین » ^[۷۴]« خودداری از رفت وآمد به محل های معین » ^[۷۵] موارد ذکر شده از مصادیق بارز اقدامات تأمینی جداکننده می‌باشد .در این موراد، فرض براین است که اشتغال به کار یا حرفه معین ومعاشرت با افرادی که دادگاه مشخص کرده ویا رفت وآمد به محل های خاص ، در ارتکاب جرم از طرف بزهکار مؤثر بوده ولازمه رفع « حالت خطرناک » واصلاح وتربیت مجرم ، جداساختن ودور کردن وی از این عوامل می‌باشد . ^[۷۶]نوع دیگر از اقدامات تأمینی با خصیصه بازپروری ، تدابیری است که با مراقبت ونظارت بزهکاران ، اسباب اصلاح وتربیت آنان را فراهم می‌کند. در بند ۶ ماده ۲۹ قانون مجازات اسلامی ، ازجمله دستورهایی که دادگاه می‌تواند هنگام صدور حکم تعلیق مجازات نسبت به محکوم علیه صادر کند واجرای آن را از وی بخواهد ، معرفی خود در مدت های معین به شخص یا مقامی است که دادستان تعیین می‌کند. این خود نوعی اقدام تأمینی مراقبتی – نظارتی است که به منظور نظارت بر اعمال ورفتار مجرم خطرناک در جهت جلوگیری از تکرار جرم به کار گرفته می شود.

۲-۲-بخش دوم: بررسی موضوع در قانون مجازات اسلامی(۱۳۹۲)

در قانون جدید مجازات اسلامی با ابتکار درجه بندی کردن مجازات و اجرای قوانینی جدیدی مانند تعویق صدور حکم و موارد مشابه سعی شده است اقدامات مؤثری در جهت نگهداری از مجرمان صورت گیرد که در این قسمت ‌به این موارد اشاره می‌کنیم.

۲-۲-۱-مبحث اول:جایگزین ها و اقدامات مراقبتی در قانون جدید مجازات اسلامی

در ماده ۷۹ قانون جدید مجازات اسلامی مقرر شده چنانچه رعایت مفاد حکم دادگاه از سوی محکوم، حاکی از اصلاح رفتار وی باشد دادگاه می‌تواند به پیشنهاد قاضی اجرای حکم برای یک بار بقیه مدت مجازات را تا نصف تقلیل دهد. در مواد ۸۲ و ۸۳، دوره مراقبت و موارد تحت شمول آن و همچنین خدمات عمومی رایگان و موارد جزئی آن به تفصیل ذکر شده‌اند. در مواد ۸۴ و ۸۵ نیز انواع جزای نقدی جایگزین حبس بر حسب میزان ریالی آن پیش‌بینی شده‌اند. قانون‌گذار به طور خاص در فصل دهم از بخش کلیات قانون مجازات اسلامی یعنی از مواد ۸۷ الی ۹۴ تحت عنوان مجازات‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی اطفال و نوجوانان، موازین دقیقی را در حیطه جرایم و مجازات‌های کودکان از جمله مجازات‌های جایگزین مقرر ‌کرده‌است که خود نیازمند شرح و بسط مستقل می‌باشد.در فصل نهم، طی مواد ۶۳ الی ۸۶ با عنوان مجازات‌های جایگزین حبس، به طور مفصل مباحث مربوط ‌به این موضوع ارائه شده است. در ماده ۶۳ مقرر شده مجازات‌های جایگزین حبس، عبارت است از دوره مراقبت، خدمات عمومی رایگان، جزای نقدی روزانه و محرومیت از حقوق اجتماعی که در صورت گذشت شاکی و وجود جهات تخفیف با ملاحظه نوع جرم و کیفیت ارتکاب آن، آثار ناشی از جرم، سن، مهارت، وضعیت، شخصیت و سابقه مجرم، وضعیت بزه دیده و سایر اوضاع و احوال تعیین و اجرا می‌شود. در تبصره این ماده مقرر شده که دادگاه نمی‌تواند به بیش از ۲ نوع از مجازات‌های جایگزین حکم دهد. در ماده ۶۴ تأکید شده که مرتکبین جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آن‌ ها ۳ ماه حبس است به جای حبس به مجازات جایگزین حبس محکوم می‌شوند.در ماده ۶۷ تصریح شده که مرتکبین جرایم غیرعمدی به مجازات جایگزین حبس محکوم می‌شوند مگر اینکه مجازات قانونی جرم ارتکابی بیش از دو سال حبس باشد که در این صورت حکم به مجازات جایگزین حبس اختیاری است. در ماده ۶۸ مقرر شده که مرتکبین جرایمی که نوع یا میزان تعزیر آن‌ ها در قوانین موضوعه تعیین نشده است به مجازات جایگزین حبس محکوم می‌شوند. در ماده ۷۰، اعمال مجازات‌های جایگزین حبس ‌در مورد جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور ممنوع اعلام شده است. در ماده ۷۳ مقرر شده که مقررات این فصل از قانون ‌در مورد احکام قطعی که پیش از لازم‌الاجرا شدن این قانون صادر شده است اجرا نمی‌شود. در ماده ۷۶، مددکار اجتماعی و مأمور مراقبت در کنار قاضی اجرای احکام مجازات‌های جایگزین حبس پیش‌بینی شده است. در ماده ۷۸ مقرر شده که به موجب آیین‌نامه‌ای که ظرف سه ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون حاضر توسط وزارتخانه های دادگستری و کشور تهیه می‌شود و با تأیید رییس قوه قضاییه به تصویب هیئت وزیران می‌رسد انواع خدمات عمومی و دستگاه‌ها و مؤسسات دولتی و عمومی پذیرنده محکومان و نحوۀ همکاری آنان با قاضی اجرای احکام و محکوم، تعیین خواهد شد.

۲-۲-۱-۱- گفتار اول:ابتکارات قانون جدید در مجازات های جایگزین

در تحلیل اجمالی مفاد مقررات چند مورد برجسته را در این مجال محدود می‌توان یادآوری کرد که بسیاری از مفاد لایحه مجازات‌های اجتماعی جایگزین حبس که در سال ۱۳۸۴ توسط قوه قضاییه تقدیم دولت و مجلس شده بود در بخش مورد اشاره قانون مجازات اسلامی گنجانده شده است فلذا معلوم شد که نیازی به تصویب مستقل مواد آن لایحه دیگر وجود نداشته و تمامی مواد آن در قانون مجازات اسلامی در همین بخش مجازات‌های جایگزین حبس یا چند ماده آن در بخش‌های دیگر قانون مجازات اسلامی منعکس شده است. دوم اینکه برابر مفاد قانون مجازات اسلامی از زمان لازم‌الاجرا شدن این قانون طیف گسترده ای از محکومان دادگاه‌ها دیگر روانه زندان‌ها نخواهند شد و این امر بسیاری از ورودی‌های موجود به زندان‌ها را متوقف می‌کند و مانع بسیاری از آثار منفی موجود می‌شود .

۲-۲-۱-۲-گفتاردوم: ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی

چنانچه ذکر شد برابر ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی مرتکبین جرایم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آن‌ ها تا سه ماه حبس است لزوماًً به مجازات جایگزین حبس محکوم خواهند شد. همچنین کسانی که مرتکب جرایمی شوند که مجازات قانونی آن‌ ها ۹۱ روز تا شش ماه حبس است، جز در برخی موارد استثنایی که در ماده ۶۶ ذکر شده باز به جای حبس، به مجازات‌های جایگزین محکوم خواهند شد. همچنین مرتکبین جرایم عمدی که مجازات قانونی آن‌ ها بیش از شش ماه تا یک سال حبس است برابر ماده ۶۷ قانون مجازات اسلامی به جز در برخی موارد استثنایی به مجازات جایگزین محکوم خواهند شد.

۲-۲-۲- مبحث دوم:تعویق صدور حکم

آیا عادلانه است که‏ فقط زن را مستحق اجرت المثل ایامی که در خانه مرد کار ‌کرده‌است، آن هم در صورت‏ طلاق و با شروطی چند، بدانیم؟ آیا اگر بجای همسر مرد، یک نفر کارگر زن استخدام کرده‏ بود علاوه بر دادن مبالغی هنگفت به عنوان‏ حقوق، مالیات و بیمه، آیا می‏توانست این همه‏ امتیازات ناشی از تأهل ‌را کسب کند؟ ‌بنابرین‏، هیچ مانعی به نظر نمی‏رسد که‏ مطابق با واقعیت زندگی، طرفین به عنوان‏ شرط ضمن عقد توافق کنند که کلیه اموال‏ به دست آمده بعد از ازدواج، کلیه اموالی‏ که زوجین دارند، در نحوهء تملک، به‏صورت‏ مشترک باشد.این امر مشارکت معنوی و مادی را به نحو واقعی در زندگی خانوادگی‏ تأمین می‏ سازد و موجب استحکام بنای‏ خانواده است. زن می‏داند که هر مالی که‏ شوهر به دست می ‏آورد او نیز سهمی دارد و هر بدهی که شوهرش داشته باشد، بدهی‏ مربوط به او نیز هست و بالعکس. ‌به این ترتیب، احساس مسئولیت و مشارکت‏ که اساس و بنای یک خانواده را تشکیل‏ می‏ دهد به‏ طور قوی به وجود می ‏آید و بدیهی‏ است که صمیمیت و همدلی بیشتری را در همه امور خانواده برای اعضای آن به دنبال‏ دارد.

مبحث چهارم-ضمانت اجرای تخلف از شروط ضمن‏ عقد

به خاطر ویژگی‌های عقد نکاح، نمی‏توان‏ ضمانت اجراهای کلی مربوط به حقوق و تعهدات را که در مبحث احکام شرط در قانون‏ مدنی ذکر شده است، به‏طور کامل همه را در این عقد ویژه جاری دانست. ‌در مورد شرط صفت مانند سایر عقود، ضمانت اجرای آن ایجاد حق فسخ برای طرف‏ مقابل کسی است که این صفت را فاقد است. همان‏طور که قبلا نیز ‌ذکر شد، طبق ماده‏ (۱۱۲۸)ق.م:«هرگاه در یکی از طرفین‏ صفت خاصی شرط شده باشد و بعد از عقد معلوم شود که طرف مذکور فاقد وصف مقصود بوده،برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود، خواه وصف مذکور در عقد تصریح شده یا عقد متبانیا بر آن واقع شده باشد».طبق ماده‏ (۲۳۵)ق.م،نیزهرگاه شرطی که در ضمن‏ عقد شده است شرط صفت باشد و معلوم شود آن صفت موجود نیست،کسی که شرط به نفع‏ او شده است خیار فسخ خواهد داشت».
پس اگر شرط شود که زوج یا زوجه دارای‏ مدرک تحصیلی لیسانس باشد و بعد از عقد معلوم شود که این صفت را فاقد است،طرف‏ مقابل حق فسخ دارد.

طبق ماده(۱۱۳۱)ق.م:«خیار فسخ‏ فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع به علت فسخ،نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط می‏ شود،به شرط این‏که علم به‏ حق فسخ و فوریت آن داشته باشد.تشخیص‏ مدتی که برای امکان استفاده از خیار لازم بوده‏ به نظر عرف و عادت است».طبق ماده‏ (۱۱۳۲)ق.م:«در فسخ نکاح رعایت‏ ترتیباتی که برای طلاق مقرر است شرط نیست.» ‌بنابرین‏،رعایت نکاتی مثل وجود دو شاهد عادل لازم نیست؛زیرا فسخ،غیر از طلاق‏ است و ‌فسخ کننده برحسب مورد ممکن است‏ زن یا مرد باشد.فسخ،یک عمل حقوقی یک‏ جانبه(ایقاع)است و از موقع اعلام اراده فسخ‏ کننده،مؤثر است.با توجه به اینکه طبق قانون‏ اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب ۲۱ اسفند ۱۳۷۰ مجلس شورای اسلامی:«از تاریخ تصویب این قانون زوجهایی که قصد طلاق و جدایی از یکدیگر را دارند بایستی‏ جهت رسیدگی به اختلاف خود به دادگاه مدنی‏ خاص مراجعه و اقامه دعوا نمایند»، ‌فسخ کننده پس از اعلام اراده خود، باید جهت‏ انجام تشریفات قانونی و ثبت رسمی فسخ به‏ دادگاه مراجعه نماید. حکم دادگاه در این مورد جنبه اعلامی خواهد داشت.

اگر شرط مذکور در ضمن عقد نکاح شرط نتیجه باشد،عدم‏تحقق شرط،موجب فسخ‏ نکاح خواهد بود.گرچه به موجب ماده‏ (۲۳۹)ق.م:«هرگاه اجبار مشروط علیه برای‏ انجام شروط،ممکن نباشد و فعل مشروط هم‏ از اعمالی نباشد که دیگری بتواند از جانب او واقع سازد،طرف مقابل حق فسخ معامله را خواهد داشت»،ولی با توجه به اینکه عقد نکاح از عقود مهم مربوط به نظم عمومی‏ جامعه است،مواردی که اختیار فسخ آن وجود دارد،محدود به مواد قانونی است که این‏ اختیار در آن قرار داده شده است.در مواد (۱۱۲۱ تا ۱۱۳۸)قانون مدنی،امکان‏ فسخ نکاح به سبب عدم انجام شرط فعل آیا عدم‏تحقق شرط نتیجه ذکر نشده است. ‌بنابرین‏،این دو نمی‏توانند از موارد فسخ نکاح‏ باشند.اما سایر ضمانت‏های اجراهای کلی ناشی از عدم انجام تعهد،در این دو مورد قابل‏ اجراست.یعنی با توجه به مواد(۲۳۷) و به بعد قانون مدنی، هرگاه شرط ضمن عقد، فعل باشد،کسی که متعهد است باید به تعهد خود عمل کند و در صورت تخلف،طرف دیگر به دادگاه رجوع کرده تقاضای اجبار می‏ نماید.

اگر فعلی که در ضمن عقد شرط شده، توسط ملتزم انجام نشود و او را نتوان اجبار نمود،در صورتی‏که انجام آن به وسیله شخص‏ دیگری مقدور باشد، حاکم(دادگاه)می‏تواند به خرج متعهد موجبات انجام آن‏را توسط دیگری فراهم آورد.متعهد له می‏تواند خسارات ناشی از عدم انجام تعهد و یا تأخیر در انجام تعهد را مطالبه نماید،که باید بین‏ خسارات وارده و عدم انجام تعهد رابطه سببیت‏ وجود داشته باشد.اگر متخلف از انجام تعهد بتواند ثابت کند که عدم انجام تعهد به واسطه علت خارجی بوده که نمی‏توان به او مربوط نمود، به تأدیه خسارت محکوم نخواهد شد.

‌بنابرین‏، اگر شوهر قول داده باشد که در شهر محل سکونت زوجه به خدمت اشتغال‏ خواهد داشت، ولی بعدا اداره متبوع وی را منتقل ننماید، نمی‏توان از متعهد خسارت‏ خواست؛ زیرا حکم اداره، علت خارجی است که‏ نمی‏توان به او مربوط نمود همچنین در صورتی‏که شرط نتیجه، ضمن‏ عقد نکاح درج شده باشد، عدم‏تحقق آن از موجبات فسخ تلقی نشده و فقط در صورت‏ جمع شدن شرایط لازم، متعهد له حق مطالبه‏ جبران خسارت را خواهد داشت. اگر شرط مربوط به نکاح در ضمن عقد لازم‏ دیگری(غیر از نکاح)باشد در این صورت،تابع‏ اصول کلی تعهدات بوده و در صورت عدم‏ تحقق شرط و رعایت احکام کلی مربوط به‏ شرط که از ماده(۲۳۵)به بعد قانون مدنی‏ ذکر شده است، متعهد له حق فسخ آن عقد لازم را خواهد داشت

مبحث پنجم-خصوصیات شرائط ضمن عقد نکاح

شرایط ضمن عقد نکاح باید:

اولا ـ غیر مقدور نباشد، اگر شرط غیر مقدور باشد باطل است ولی بطلان آن به صحت عقد لطمه ای نمی زند.

از طریق موانع تقلید، متصدیان متوجه خواهند شد که شرکت های رقیب به سطحی برای عملکرد در یک مسیر مشابه نخواهند رسید. به عبارت دیگر، پایداری در حفظ برتری با فاصله کنم از طریق اجازه ندادن به دیگر سازمان‌ها در رقابت در سطحی مشابه است. در زمانی که رقابت فعال شود، مزیت رقابتی تا زمانی که دو یا چند شرکت شروع به عملکرد در سطحی برتر برای از بین بردن امکان تسلط یک شرکت دیگر نکنند، بی اثر خواهد بود و در نتیجه هیچ سازمانی از مزیت رقابتی برخوردار نخواهد شد.

۳-۹- توسعه منابع برای آینده

بر اساس نوشته های ذکر شده در بالا RBV درکی راجع به منابع منحصر به فرد ایجاد می کندکه موجب عملکرد بهتر شرکت و در نهایت به ایجاد مزیت رقابتی منجر می‌گردد.

توسعه پایدار چنین مزیت رقابتی توسط توانایی رقبا در تقلید از چنین منابعی تعیین می شود. به دلیل نوسانات در بازارممکن است منابع موجود در یک شرکت برای تسهیل نیازمندیها و بازار آینده کافی نباشند در چنین شرایطی یک نیاز حیاتی برای اصلاح و توسعه منابع، بر خورداری از رقابت در بازار آینده می‌باشد.

یک سازمان باید از فرصت‌های کسب و کار با بهره گرفتن از منابع موجود بهره برداری کند در حالی که به تولید و توسعه یک مجموعه جدید از منابع برای حفظ رقابت در بازار آینده می پردازد از این رو یک سازمان باید به مدیریت و توسعه منابع توجه داشته باشد.

این نوشته ها توضیح می‌دهد که به منظور حفظ مزیت رقابتی، توسعه منابع ضروری است و این ما را ملزم می‌کند تا توانایی خود را برای پایدار کردن عملکرد بهتر بالا ببریم.

صنایع مختلف و بازارهای گوناگون نشان می‌دهد که در عدم اطمینان بالا و به منظور باقی ماندن در آستانه رقابت، وجود منابع جدید بسیار ضروری و نیاز به بروز رسانی منابع یک اصل و حرفه مدیریتی است.

فصل چهارم – مدل ریاضی

۴-۱- برنامه ریزی ریاضی

برنامه ریزی ریاضی به انتخاب عناصر بهینه از یک مجموعه از آلترناتیوهای قابل‌دستیابی می‌پردازد. به عبارت بهتر، به دنبال یافتن بهترین مقدار قابل دستیابی از یک تابع هدف تعریف شده بر یک دامنه معین از مقادیر است. در ساده‌ترین حالت، هدف، حداقل یا حداکثرسازی یک تابع حقیقی‌، با انتخاب نظام‌مند مقادیر حقیقی یا اعداد صحیح از یک مجموعه از مقادیر ممکن است. ساده‌ترین مثال، استفاده از یک تابع هدف حقیقی مقدار است.

تعمیم تئوری بهینه‌سازی و تکنیک‌های فرمول‌بندی بخش بزرگی از ریاضیات کاربردی را شکل می‌دهد. تحقیق در عملیات، برنامه ریزی با اعداد صحیح و مختلط، مدل‌های شبکه‌ای، تئوری کنترل، برنامه‌ریزی غیرخطی، نظریه صف و برنامه ریزی پویا برخی شاخه‌های ریاضیات کاربردی مرتبط با بهینه‌سازی هستند که امروزه در مدیریت و اقتصاد کاربرد وسیعی دارند.

۴-۲- تاریخچه

اولین تکنیک بهینه‌سازی را کارل فردریش گاوس ابداع کرد. اما عمده اصطلاحات مورد استفاده در این حوزه به دوره معاصر بر‌می‌گردد. اصطلاح برنامه ریزی خطی‌ را نخستین بار جرج دانتزیگ در ۱۹۴۰ میلادی به‌کاربرد. اصطلاح برنامه‌ریزی در حوزه بهینه‌سازی به معنای برنامه‌نویسی برای کامپیوتر نیست، با این همه، رایانه ها، امروزه به شکل گسترده‌ای در حل مسائل ریاضی مورد استفاده قرار می‌گیرند. ریشه این اصطلاح به کاربرد واژه «برنامه» در ارتش ایالات متحده برمی‌گردد که در اشاره به طرحهای لجستیک و آموزشی به کار می‌رفت که دانتزیگ آن را مورد مطالعه قرار می‌داد.

۴-۳- شاخه های اصلی برنامه ریزی ریاضی

1. 1. برنامه‌ریزی محدب به بررسی حالتی می‌پردازد که تابع هدف محدب است و قیودی اگر وجود داشته باشند یک مجموعه محدب را شکل می‌دهند. می‌توان آن را حالت خاصی از برنامه‌ریزی غیرخطی یا تعمیمی از برنامه‌ریزی درجه دوم محدب دانست.

      1. 1. برنامه‌ریزی خطی نوعی از برنامه ریزی محدب است که به بررسی مواردی می‌پردازد که در آن تابع هدف خطی است و مجموعه قیود با بهره گرفتن از معادلات و نامعادلات خطی مشخص می‌شود. چنین مجموعه‌ای اگر کران‌دار باشد چندوجهی یا کثیرالوجوه خوانده می‌شود.
      1. 1. برنامه‌ریزی مخروط مرتبه دوم نوعی از برنامه ریزی محدب است که شامل انواع خاصی از برنامه های درجه دوم است.
      1. 1. برنامه ریزی شبه‌معین نوعی از برنامه ریزی محدب و تعمیمی است از برنامه‌ریزی خطی و درجه دوم که متغیرهای تحت بررسی آن، ماتریس‌های شبه‌معین است.
      1. برنامه‌ریزی مخروطی شکل عمومی برنامه‌ریزی محدب است. برنامه‌ریزی خطی، برنامه‌ریزی مخروط مرتبه دوم و برنامه ریزی شبه‌معین را می‌توان به عنوان حالت خاصی از این نوع برنامه ریزی دانست.

1. 1. برنامه‌ریزی عدد صحیح به بررسی آن دسته از برنامه‌ریزی‌های خطی می‌پردازد که در آن همه و یا برخی از متغیرها، تنها مقادیر صحیح اتخاذ می‌کنند.

1. 1. برنامه ریزی درجه دوم در تابع هدف آن جملات از مرتبه دو ظاهر می‌شوند، در حالی که مجموعه مقادیر ممکن به وسیله معادلات و نامعادلات خطی مشخص‌نمایی می‌شود. حالات خاصی از تابع هدف را می‌توان تحت برنامه ریزی محدب ‌بررسی کرد.

1. 1. برنامه‌ریزی غیرخطی به بررسی مواردی می‌پردازد که در آن تابع هدف یا قیود و یا هردوی آن ها حاوی بخشی غیرخطی هستند.

1. 1. برنامه‌ریزی تصادفی به بررسی مواردی می‌پردازد که در آن برخی قیود یا پارامترها به متغیرهای تصادفی بستگی دارند.

1. 1. برنامه‌ریزی ترکیبیاتی‌ مسائلی را مدنظر دارد که مجموعه جواب‌های ممکن گسسته اند و یا می‌توانند به شکل گسسته تبدیل شوند.

1. 1. برنامه‌ریزی با بعد نامتناهی مواردی را بررسی می‌کند که مجموعه جواب‌های ممکن یک زیر مجموعه از فضای با بعد نامتناهی است. یک نمونه آن فضای توابع است.

1. 1. برنامه‌ریزی فصلی که در آن حداقل یک قید باید ارضا شود ولی لزومی برای برقراری همه قیود نیست.

1. برنامه‌ریزی مسیری اختصاص به بهینه‌یابی مسیر وسایل نقلیه هوایی فضایی دارد.

در برخی زیر‌شاخه‌ها، تکنیک‌ها اصولا برای بهینه‌سازی پویا، یعنی بهینه‌سازی در طول زمان به کار می‌رود:

1. 1. حساب تغییرات با درنظرگرفتن اینکه چنانچه تغییر کوچکی در مسیر انتخابی بدهیم، تابع هدف چه تغییری می‌کند، در بهینه‌یابی تابع هدف در نقاط زمانی بسیار به کار گرفته می‌شود.

1. 1. کنترل بهینه تعمیمی است از حساب تغییرات.

1. 1. برنامه‌ریزی پویا مواردی را بررسی می‌کند که استراتژی بهینه یابی ‌بر مبنای‌ تقسیم مسئله به مسائل کوچکتر استوار است. معادله‌ای که روابط بین این مسائل کوچکتر را بررسی می‌کند معادله بلمن خوانده می‌شود.

1. برنامه‌ریزی ریاضی با قیود تساوی که در آن قیود شامل نامعادلات تغییر یابنده و یا comlementarity است.

-۴-۴انواع مسائل بهینه سازی و تقسیم بندی آن ها

در ریاضیات، مسئله بهینه‌سازی، مسئله یافتن بهترین جواب از تمام جواب‌های ممکن است. مسئله بهینه‌سازی چهارتایی است که در آن

1. خود انگیزشی (برانگیختن خود)

افراد دارای این مهارت در زمینه‌‎‌های کاری بسیار مولد و اثربخش و خلاق هستند. از مهارت خودکنترلی احساسی می‌توان در زمانی که رسیدن به هدف زمانبر است و جلوگیری یا حذف تکانش برای موفقیت در کار استفاده کرد.

1. شناخت عواطف/ احساسات دیگران (همدلی)

اساسی‌ترین مهارت مرتبط با افراد توانایی ابراز همدلی است. این مهارت از طریق شناخت و درک وضعیت احساسی خودمان و آثار مرتبط با آن به دست می‌آید. افراد دارای مهارت همدلی؛ با موشکافی دقیق علایم ظاهری فرد می‌توانند به نیاز‎‌ها یا خواسته‌‎‌هایش پی ببرند و به عبارتی بدانند مخاطب چه انتظاری از او دارد.

1. روابط انسانی (مهارت‌‎‌های اجتماعی)

مهارت در کنترل احساسات و عواطف دیگران یکی از جنبه‌‎‌های مهم در برقراری ارتباطی موفق با دیگران محسوب می‌شود. افراد دارای این مهارت به عنوان انسان‌‎‌هایی خوش برخورد و ممتاز در روابط اجتماعی تلقی می‌شوند. قابلیت‌‎‌های این افراد باعث می‌شود آنان در رهبری؛ تعاملات فردی و ابراز عقیده اثربخش باشند. افراد می‌توانند از مؤلفه‌‎‌های هوش عاطفی در تعاملات فردی با دیگران و فعالیت‌‎‌هایشان استفاده نمایند.

جدول ۲-۲ چارچوب قابلیت احساسی (گلمن، ۱۹۹۸)

قابلیت فردی
خودآگاهی

1. 1. آگاهی احساسی: شناخت/ درک هیجانات خود و آثار آن

1. 1. خودارزیابی صحیح: شناخت/ درک نقاط قوت، ضعف و محدودیت‌‎‌های خود

1. خودباوری: احساس لیاقت، ارزشمندی و توانمندی

خودتنظیمی

1. 1. خودکنترلی: جلوگیری از بروز اختلالات هیجانی و تکانش‌‎‌های موجود

1. 1. وظیفه‌شناسی: پذیرش مسئولیت در قبال عملکرد فردی

1. 1. اعتمادسازی درونی: حفظ معیار‎‌های صداقت و درستکاری

1. 1. انطباق‌پذیری: انعطاف در پذیرش تغییر و کنترل آن

1. نوآوری: سازگاری در مواجهه با ایده‌‎‌ها، راهکار‎‌ها و اطلاعات جدید و بکر

انگیزش

1. 1. رشدگرایی: تلاش برای بهبود یا رسیدن به معیار‎‌های برتر

1. 1. تعهد: همسویی با اهداف گروه یا سازمان

1. 1. ابتکار عمل: آمادگی استفاده از فرصت ‎‌ها

1. خوش‌بینی: جدیت در رسیدن به اهداف به جای دیدن موانع و عوامل بازدارنده

جدول ۲-۳ قابلیت اجتماعی (گلمن، ۱۹۹۸)

قابلیت فردی
همدلی

1. 1. شناخت/ درک دیگران: شناخت عواطف و دیدگاه دیگران و تأثیر آن در تصمیمات

1. 1. بالندگی دیگران: اعتقاد به رشد دیگران و تقویت توانایی‌‎‌های آن‎‌ها

1. 1. خدمت‌مداری: پیش‌بینی، شناسایی و ارضاء نیاز‎‌های مشتریان

1. 1. هدایت تنوع: رشد فرصت‎‌ها از طریق به کارگیری افراد با فرهنگ‌‎‌ها و نژاد‎‌های مختلف

1. آگاهی سیاسی: مطالعه هیجان فعلی گروه و قدرت روابط

مهارت‌‎‌های اجتماعی

1. 1. نفوذگذاری: استفاده از فنون اثربخش برای متقاعد کردن دیگران

1. 1. ارتباطات: گوش دادن درست و ارسال پیام‌‎‌های قابل قبول

1. 1. مدیریت تعارض: گفتگو و رفع مخالفت‌‎‌ها

1. 1. رهبری: تقویت روحیه و هدایت افراد گروه‌‎‌ها

1. 1. تسریع تغییر: ابتکار یا مدیریت کردن تغییر

1. 1. تشریک مساعی و مشارکت: کار گروهی به منظور رسیدن به اهداف مشترک

1. ظرفیت‌‎‌های گروهی: ایجاد هم‌افزایی در گروه برای رسیدن به اهداف جمعی

مهارت‌‎‌های اجتماعی

1. 1. نفوذگذاری: استفاده از فنون اثربخش برای متقاعد کردن دیگران

1. 1. ارتباطات: گوش دادن درست و ارسال پیام‌‎‌های قابل قبول

1. 1. مدیریت تعارض: گفتگو و رفع مخالفت‌‎‌ها

1. 1. رهبری: تقویت روحیه و هدایت افراد گروه‌‎‌ها

1. 1. تسریع تغییر: ابتکار یا مدیریت کردن تغییر

1. 1. تشریک مساعی و مشارکت: کار گروهی به منظور رسیدن به اهداف مشترک

1. ظرفیت‌‎‌های گروهی: ایجاد هم‌افزایی در گروه برای رسیدن به اهداف جمعی

۲-۲-۳) هوش عاطفی و بهره هوشی

سال‌‎‌ها بود که بهره هوشی به عنوان مهم‌ترین پیش‌بینی کننده‎ی موفقیت آتی افراد در زندگی مطرح بود و تصور بر این بود، افرادی که دارای میزان ضریب هوشی بالاتری می‌باشند، نسبت به دیگران موفق‌تر خواهند بود. در نتیجه اینگونه تصورات، حتی در مدارس نیز سعی بر این بود که آگاهی و دانش بچه‌‎‌ها را تا حد ممکن افزایش دهند و به آموزش ب‎‌های زیادی داده می‌شد. اما تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که بهره‎ی هوشی به تن‎‌هائی نمی‌تواند پیش‌بینی کننده‎ی علل موفقیت افراد در کار یا زندگی باشد. چرا که می‌توان افرادی را مشاهده کرد که دارای ضریب هوشی بالائی هستند و در تحصیل موفق بود‎‌هاند اما در زندگی به عنوان یک فرد موفق مطرح نمی‌باشند (پون تنگ^[۳۲]، ۲۰۰۰).

فردی که از نظر بهره هوشی در سطح بالا، ولی فاقد هوشمندی عاطفی است، تقریباً کاریکاتوری از یک آدم خردمند است. در قلمرو ذهن چیره‌دست است ولی در دنیای شخصی خویش ضعیف است (خائف الهی و دوستار، ۱۳۸۲)، با وجود این گلمن بیان می‌کند که بهره‎ی هوشی به تن‎‌هائی نمی‌تواند پیش‌بینی کننده‎ی عملکرد شغلی افراد باشد. در سال ۱۹۸۴ تحقیقات ‎‌هانتر‎‌ها^[۳۳] نشان داد که در بهترین وضعیت، بهره هوشی پیش‌بینی کننده ۲۵ درصد موفقیت می‌باشد. در سال ۱۹۹۶ نیز استرنبرگ^[۳۴] با بررسی‌‎‌های مختلفی که در زمینه هوش انجام داد ‌به این نتیجه رسید که بهره‎ی هوشی می‌تواند حداکثر ۱۰ درصد و حداقل ۴ درصد، مسئول موفقیت‌‎‌های افراد باشد (کرنیس، ۲۰۰۰).

در حقیقت، ۸۰% موفقیت‌‎‌های افراد در کار به هوش عاطفی وابسته است و تن‎‌ها ۲۰% آن به بهره‎ی هوشی بستگی دارد. اغلب کسانی که دارای بهترین عملکرد هستند، هوش عاطفی بالایی دارند. این در حالی است که اکثر افرادی که عملکرد پائین‌ترین دارند، ‌به این علت نیست که مهارت‌‎‌های فنی کمتری نسبت به دیگران دارند، بلکه اکثراً این گونه افراد مهارت‌‎‌های بین فردی کمتری دارند، ارتباطات کاریشان ضعیف است، منفی‌باف هستند، هدف‌‎‌های بزرگی ندارند، و با دیدن اولین نشانه‌‎‌های شکست خود را می‌بازند. تعجب‌آور نیست که گلمن می‌گوید اهمیت هوش عاطفی همزمان با بالا رفتن مدیران در سلسله مراتب سازمانی افرایش می‌یابد چرا که اهمیت ارتباطات سازمانی زیاد می‌شود (جانسون و ایندویک، ۱۹۹۸).

گلمن در جریان تحقیقات خود به عنوان مشاور سازمان‌‎‌ها دریافت که در تمام مشاغل و در هر زمین‎‌های، رقابت‌‎‌های عاطفی دو برابر مهم‌تر از داشتن مهارت‌‎‌های شناختی است. تحقیقات او نشان داد که هوش عاطفی نقش مهم‌تر و بیشتری در سطوح بالای سازمانی بازی می‌کند و در سطوح بالای سازمانی کسانی که عملکرد بهتری نسبت به افراد متوسط دارند، تقریباً ۹۰% تفاوت در ویژگی‌‎‌هایشان قابل استناد به هوش عاطفی است تا توانایی‌‎‌های شناختی (گلمن، ۱۹۹۸).