1. 1. نبودن فضا و مکان مناسب در آموزشگاه جهت انجام کار با وسایل آموزشی و … باعث عدم استفاده معلمین پنجم ابتدایی از وسایل آموزشی در تدریس شده است.

   

1. 1. تفاوت قایل نشدن بین معلمانی که از این وسایل استفاده می‌کنند و با معلمانی که استفاده نمی کنند از سوی مسئولین باعث عدم استفاده معلمین پنجم ابتدایی از وسایل آموزشی در امر تدریس است.

1. نامناسب بودن وسایل موجود در آموزشگاه و فرضیات دیگری از این قبیل است که موجب عدم استفاده معلمین این گونه کلاسها در حین تدریس از وسایل آموزش شده و مانع بزرگی در سر راه آموزش و پرورش اصولی و صحیح دانش آموزان گردیده است.

جامعه نمونه و نمونه آماری : از میان ۲۸۵ مدرسه شهر کرمانشاه تعداد ۵۴۹کلاس پنجم موجود بود از میان مجموعه آموزگاران کلاس‌های پنجم تعداد یک صد نفر به روش خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شده است.

ابزار اندازه گیری : ابزار اصلی جمع‌ آوری اطلاعات در این تحقیق که از آن استفاده شده پرسشنامه است از نوع بسته پاسخ و به میزان ۱۷ سوال به ‌عنوان علل و عوامل مختلف عدم استفاده از وسایل آموزشی در کلاس‌های مدارس ابتدایی بویژه در کلاس‌های پنجم شهرستان کرمانشاه .

نتایج کلی پژوهش

از بررسی نتایج به صورت کمی و کیفی ‌به این نتیجه می‌رسیم که عوامل و فرضیاتی را که ‌در مورد علل عدم استفاده معلمین از وسایل آموزشی و کمک آموزشی در امر تدریس در نظر گرفته و به خاطر بعضی از آن ها بیشترین اثر را دارند مانند فرضیه های شماره ۳ و ۵ و سایر عوامل نیز تا حدود درصد مشخص شده مؤثر بوده که از آن ها نباید غافل شد لیکن اساسی ترین و مؤثر ترین عوامل همین چند فرضیه بود یعنی عامل تراکم کلاس که باید به نحو ممکن این تراکم را تقلیل و تعدیل نمود و عامل دوم نبودن فضا و مکان مناسب در آموزشگاه که باید به طرق مختلف این کمبود را هم برطرف نمود.

۵-۲- تحقیق بر روی دانش آموزان دوره ابتدایی مناطق ۲و۱۰و۱۷ تهران

• • پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی رشته آموزش ابتدایی

موضوع : بررسی تاثیر استفاده از وسایل کمک آموزشی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی مناطق ۲و ۱۰و ۱۷ تهران

استاد راهنما : خانم دکتر پروین ترکمنی آذر

محقق : زهره دراج

سال تحصیلی : ۷۷-۷۶

مرکز آموزش عالی ضمن خدمت فرهنگیان شهید باهنر

بیان مسئله : آیا استفاده از وسایل کمک آموزشی در تدریس باعث افزایش یادگیری در دانش آموزان می شود ؟

هدف از طرح مسئله بررسی مقدار وسایل کمک آموزشی که در مدارس ابتدایی موجود است و همچنین بررسی اینکه معلمان چه مقدار از این وسایل آموزشی استفاده می‌کنند و چه عاملی باعث می شود که عده ای از این وسایل استفاده نمی کنند و همچنین چه عاملی موجب می شود که عده ای از این وسایل استفاده کنند و در نهایت هدف این است که متوجه شویم معلمینی که از این وسایل استفاده می‌کنند چه مقدار تاثیر در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می‌گذارد.

فرضیه تحقیق

1. 1. نداشتن تسلط کافی معلمان در استفاده از وسایل کمک آموزشی باعث می شود که آن ها از به کار بردن وسایل صرفنظر کنند.

1. 1. کمبود و مناسب نبودن وسایل کمک آموزشی باعث می شود که معلمان از این وسایل در تدریس استفاده نکنند.

1. 1. حجم زیاد کتب و کمبود وقت باعث عدم استفاده معلمان از وسایل کمک آموزشی می شود.

1. 1. استفاده از وسایل کمک آموزشی در تدریس باعث علاقه مندی دانش آموزان به درس می شود.

1. 1. در دروسی که از وسایل کمک آموزشی استفاده می شود پیشرفت دانش آموزان در آن درسها بیشتر است.

1. ارزشیبابی مدیر از کار معلمان باعث به کارگیری وسایل کمک آموزشی می شود.

جامعه آماری : شامل معلمان مدارس ابتدایی از دو مدرسه منطقه ۲ و دو مدرسه منطقه یک و دو مدرسه منطقه ۱۷ بودند و تعداد ۲۸۰ دانش آموز پایه چهارم و پنجم ابتدایی از این سه منطقه می‌باشند گروه نمونه آماری شامل ۱۰۰ نفر از معلمین پنج پایه مدارس ابتدایی از سه منطقه ۲ و ۱ و ۱۷ است که به روش تصادفی انتخاب شده اند و ۲۸۰ نفر دانش آموز از این سه منطقه که این ها هم به روش تصادفی انتخاب شدند.

ابزار گردآوری اطلاعات : تعداد ۱۰۰ پرسشنامه برای نظر خواهی از معلمان تهیه شد که این پرسش نامه دارای ۲۲ سوال و از نوع ۳ گزینه ای بله ، خیر ، تا حدودی بود و برای ۲۸۰ نفر دانش آموز هم پرسشنامه تهیه شد که شامل ۷ سوال بود.

نتایج کلی

نتیجه ای که از این تحقیق می گیریم این است که استفاده از وسایل کمک آموزشی در امر تدریس باعث افزایش یادگیری در دانش آموزان می شود و همچنین متوجه می‌شویم وقتی دانش آموزان مطالب را ببیند لمس کنند بسازند و خراب کنند این کار باعث یادگیری دائمی و پیشرفت تحصیلی آنان می شود استفاده از وسایل کمک آموزشی باعث می شود مطالب از جنبه حفظی خارج شده و به درک و فهم بیانجامد استفاده از وسایل کمک آموزشی باعث خلاقیت دانش آموزان می شود و استعداد های آنان را شکوفا می‌کند و همچنین باعث علاقه مندی آنان به درس می شود

۶-۲- تحقیق بر روی مدارس ابتدایی ناحیه ۴ کرج و دانشجویان ضمن خدمت

• پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی رشته آموزش ابتدایی

موضوع : بررسی تاثیر مواد کمک آموزشی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

استاد راهنما : جناب آقای مهندس مرتضی مجد فر

محقق : ملک ملکی

سال اجرا: دی ماه ۷۲

مرکز آموزش عالی فرهنگیان تهران شهید مدنی

هدف کلی : آگاهی از مثمر به ثمر بودن مواد کمک آموزشی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از دید معلمین

تعریف مسئله و اهمیت تحقیق : تکنولوژی آموزشی چیست ؟ آیا مواد کمک آموزشی به ‌عنوان بخشی از تکنولوژی آموزشی در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثر است ؟

به ‌عنوان یک معلم علاقه مند بودم نقش تکنولوژی آموزشی را در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان بدانم و این کار مستلزم آن بود که مطالعه ای در زمینه تکنولوژی آموزشی داشته باشم لذا برای رسیدن به هدف خود ابتدا به مطالعاتی در رابطه با تکنولوژی آموزشی مبادرت ورزیدم آنگاه با توجه به وسیع بودن موضوع بر آن شدم که نظر همکاران خود را در این زمینه مورد تجزیه و تحلیل قرار دهم چرا که مهمترین عامل در به کارگیری مواد کمک آموزشی مشخص معلم است.

فرضیه‌ها

1. 1. مواد کمک آموزشی باعث ایجاد انگیزه در دانش آموزان می شود.

1. 1. دانش آموزان با بهره گرفتن از مواد کمک آموزشی تئوریها را با واقعیات خارج از کلاس بهتر تطبیق می‌دهند.

1. در دروسی که از مواد کمک آموزشی استفاده می‌کنند پیشرفت تحصیلی دانش آموزان محسوس تر است .

روش تحقیق و ابزار کار و جامعه آماری :

سود یکی از با اهمیت­ترین اقلام صورت­های مالی است که در شرکت­ها به عنوان یکی از معیارهای تصمیم ­گیری برای ارزیابی عملکرد و تعیین ارزش بنگاه اقتصادی محسوب می‌شود. هدف از گزارش سود بر اساس بیانیه شماره یک مفاهیم حسابداری هیات استانداردهای حسابداری مالی^[۵]، تامین و ارائه اطلاعات مفید برای اندازه‌گیری عملکرد و کارایی مدیریت، پیش ­بینی آینده واحد انتفاعی و توزیع آتی سود سهام، مبنایی برای تشخیص مالیات، بررسی قیمت محصولات، بررسی مخاطرات سرمایه ­گذاری در شرکت یا اعتباردهی و … برای ذی­نفعان می‌باشد. در تعیین ارزش شرکت علاوه بر کمیت سود، به کیفیت آن (زمینه بالقوه رشد سود و میزان احتمال تحقق سودهای آتی) نیز باید توجه کرد (احمدپور، ۱۳۸۸).

به طور کلی، هر چه سود گزارش شده به استفاده­کنندگان کمک کند تا تصمیمات بهتری بگیرند، آن سود با کیفیت­تر محسوب می­ شود اما به دلیل آن که افراد از اطلاعات در تصمیمات متفاوتی استفاده ‌می‌کنند امکان ارائه یک تعریف جامع از سود وجود ندارد. از طرف دیگر سایر معیارها نیز بر مفید بودن اطلاعات سود تأثیر می­ گذارد. از جمله این اطلاعات (غیرمالی)، توانایی تجزیه و تحلیل و پردازش اطلاعات توسط استفاده­کنندگان و سایر محدودیت­های بالقوه­ای است که بر سر راه استفاده­کننده قرار ‌می‌گیرد (شیپر و وینسنت^[۶]، ۲۰۰۳).

کیفیت سود دارای جنبه­ های متفاوتی است و از این رو تعاریف متفاوت و معیارهای اندازه ­گیری متفاوتی در رابطه با آن مطرح شده است که مهمترین آن به شرح زیر است:

روساین سودی^[۷] (۱۹۹۹) را با کیفیت­تر می­داند که پایدارتر باشد. از دید ریچاردسن و همکاران^[۸] (۲۰۰۱) کیفیت سود درجه ثبات عملکرد عایداتی در دوره آتی است. تعریف بنیش و وارگاس (۲۰۰۲) از کیفیت سود احتمال پایداری عایدات آتی تعریف می­ کند. پنمن و ژانگ^[۹] (۲۰۰۲) کیفیت سود را توانایی سود در نشان دادن عایدات آتی تعریف ‌می‌کنند. از دیدگاه هاج (۲۰۰۳) کیفیت سود درجه تفاوت سود خالص گزارش شده از عایدات واقعی است.تعریف میخاییل و همکاران^[۱۰] (۲۰۰۳) از کیفیت سود عبارت است از درجه ارتباط عایدات گذشته یک شرکت با جریان نقد آتی آن. وایت^[۱۱] (۲۰۰۳) کیفیت سود را میزان محافظه ­کاری اعمال شده در سود گزارش شده می­داند. لاگی و مارکورات (۲۰۰۴) سودی را با کیفیت می­داند که میزان محتوای اطلاعاتی بیشتری داشته باشد. کرسکن هایتر و ملومارد^[۱۲] (۲۰۰۴) سود با کیفیت را سودی می­داند که محتوای اطلاعاتی بیشتری داشته باشد و به ارزش شرکت در بلندمدت نزدیک­تر باشد.

برای کیفیت سود معیارهای متفاوتی ارائه شده است. از جمله پایداری سود (پایداری سود به معنای تکرارپذیری (استمرار) سود جاری است. هر چه پایداری سود بیشتر باشد، یعنی شرکت توان بیشتری برای حفظ سودهای جاری دارد و فرض می­ شود کیفیت سود شرکت بالاتر است.)^[۱۳]، قابلیت پیش ­بینی و نوسان­پذیری و همچنین معیارهایی که ارتباط بین سود و ارقام تعهدی و جریانات نقدی را بررسی نماید.

۲-۳-۲- نظریه کیفیت سود

نظریه کیفیت سود برای اولین بار توسط تحلیل گران مالی و کارگزاران بورس مطرح شد، زیر آن ها احساس می­کردند سود گزارش شده میزان قدرت سود یک شرکت را آن چنان که در ذهن مجسم ‌می‌کنند، نشان نمی­دهد. آن ها دریافتند که پیش ­بینی سودهای آتی بر مبنای نتایج گزارش شده، کار مشکلی است ضمناً تحلیل گران دریافتند که تجزیه و تحلیل صورت­های مالی شرکت­ها به دلیل نقاط ضعف متعدد در اندازه ­گیری اطلاعات حسابداری کار مشکلی ‌می‌باشد.

سوال اساسی این است که چرا تحلیل­گران مالی در ارزیابی خود از سود خالص گزارش شده و یا سود هر سهم شرکت (بدون تعدیل) استفاده نمی­کنند و جانب احتیاط را رعایت می­نمایند. پاسخ این است که در تعیین ارزش شرکت فقط به کمیت سود نگاه نمی­ شود، بلکه باید به کیفیت آن نیز توجه شود. تحلیل گران مالی تلاش ‌می‌کنند تا چشم انداز سود شرکت­ها را ارزیابی کنند. چشم انداز سود به ترکیب ویژگی­های مطلوب و نامطلوب سود خالص اشاره دارد. برای مثال، شرکتی که عناصر و اقلام با ثباتی در صورت سود و زیانش وجود دارد نسبت به شرکتی که این اقلام و عناصر در صورت سود و زیان آن با ثبات نیست، کیفیت سود بالاتری دارد. همین امر به تحلیل گران اجازه می‌دهد، سود آتی شرکت را با قابلیت اطمینان بیشتری پیش‌بینی نمایند.

۲-۳-۳- دیدگاه­ های مختلف ‌در مورد کیفیت سود

وجود زمینه ­های مناسب برای «دستکاری سود»ناشی از تضاد منافع و همچنین به علت پاره ای از محدودیت های ذاتی حسابداری از جمله:

الف) نارسایی­های موجود در فرایند برآوردها و پیش‌بینی های آتی؛

ب) امکان استفاده از روش­های متعدد حسابداری باعث شده است که سود واقعی یک واحد اقتصادی از سود گزارش شده در صورت­های مالی متفاوت باشد.

محققان و دست اندرکاران حرفه حسابداری اهمیت سود به عنوان یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی عملکرد و تعیین کننده ارزش شرکت ناگریز به ارزیابی سود گزارش شده توسط واحدهای اقتصادی می­باشند. برای ارزیابی این سود از مفهومی بنام کیفیت سود استفاده می شود.

در مقالات مختلف در تعریف مفهوم کیفیت سود به دو ویژگی برای تعیین کیفیت سود اشاره شده است: یکی از آن­ها سودمندی تصمیم ­گیری و دیگری ارتباط بین این دو مفهوم و سود اقتصادی مد نظر آقای هیکس ‌می‌باشد. به عبارت دیگر کیفیت سود عبارت است از بیان صادقانه سود گزارش شده، از سود مدنظر آقای هیکس. منظور از بیان صادقانه تطابق بین توصیف انجام شده و آن چیزی که ادعای آن را دارد، می‌باشد. یعنی کیفیت سود بالا نشان دهنده مفید بودن اطلاعات سود برای تصمیم گیری استفاده کنندگان و همچنین مطابقت بیشتر آن با سود اقتصادی هیکس ‌می‌باشد. اما به دلیل آن­که افراد از اطلاعات در تصمیمات متفاوتی استفاده ‌می‌کنند، امکان ارائه یک تعریف جامع از سود وجود ندارد.

برخی تحلیل­گران مالی، کیفیت سود را به ‌عنوان سود عادی و مستمر، تکرارپذیر و ایجاد کننده جریان نقدی حاصل از عملیات می­دانند، آن­ها متعقدند که کیفیت سود رقمی بین سود خالص گزارش شده و جریان نقدی حاصل از عملیات منهای ارقام غیر تکراری ‌می‌باشد.

تاکنون متخصصان مالی نتوانسته­اند به یک محاسبه مستقل از سود که از نظر آن­ها کیفیت لازم را دارا باشد دست یابند. در این حالت، متخصصان مالی با انجام تعدیلات مناسب، می ­توانند به یک دامنه که به شکل صحیح­تر نشانگر کیفیت سود نسبت به سود خالص گزارش شده باشد، دست یابند. ‌بنابرین‏ مفهوم کیفیت سود، یک امر تعریف شده ثابت نیست که بتوان به آن دست یافت. بلکه مفهومی است نسبی که به ارتباط آن با دیدگاه ­ها و نگرش­ها بستگی دارد.

دیدگاه­ های مختلفی ‌در مورد ارزیابی کیفیت سود وجود دارد که ذیلاً تعدادی از آن ها مورد بررسی قرار ‌می‌گیرد.

«هانت» مدیر مالی شرکت جنرال میلز معتقد است که در ارزیابی کیفیت سود دو مورد ارزیابی می­ شود: یکی از تناسب داشتن سود فعلی شرکت با سودهای گذشته و دیگری برداشت بازار از کیفیت سود شرکت که در نسبت P/E متجلی می­ شود.

به نظر می‌رسد پس از تشریح انواع جریان های هموارسود، به دست آوردن تعریفی از هموارسازی مورد نظر در این تحقیق(هموارسازی مصنوعی)، تسهیل شده باشد. محورمشترک در تعریف های ارائه شده توسط محققین هموارسازی، تأکید بر کاهش نوسان های دوره ای ارقام سودهای گزارش شده، در چار چوب اصول و روش متداول حسابداری است.

کاهش عمدی افت و خیزهای سود در سطح های مختلف، امروزه رفتاری در شرکت هاست. هموارسازی بیانگر تلاش مدیریت برای کاستن از نوسانهای سود است، تا حدی که در محدوده ی خط مشی ها حسابداری و مدیریت منطقی و قابل قبول محسوب می شود^[۳۴].

۲-۶-۳ هموارسازی ازطریق طبقه بندی^[۳۵]

مدیران با بهره گرفتن از طبقه بندی رویدادها، دست به هموارسازی سود می‌زنند به عنوان مثال عادی یا غیرعادی تلقی کردن برخی اقلام سود(زیان)منجر به افزایش یا کاهش سود عملیاتی خواهد شد.

۲-۶-۴ انگیزه های هموار سازی

برای هموارسازی سود، انگیزه های متعددی برشمرده شده است که می توان به تأثیر ‌بر قیت و ریسک سهام، دستکاری پاداش، جبران خدمات مدیران، رهایی از محدودیت های قراردادهای بدهی و…اشاره کرد. باید یادآورشد که انگیزه برای هموارسازی، محدود به مدیران سطح بالا نمی شود. مدیران پایین دست نیزسعی برهموارسازی دارند تا ازدیدگاه مدیران رده بالا عملکرد خوبی نشان داده باشند. آن ها سعی می‌کنند به بودجه تعیین شده دسترسی پیدا کنند و همچنین درسطح مناسب کارایی، فعالیت کنند(اعتمادی، ۱۳۸۹، ص۱۳۴-۱۳۰).

۲-۶- ۵ نظریه های”آناند موهان جول^[۳۶]” و” آنجان وی . تاگور^[۳۷]“

هموارسازی واقعی همراه با تصمیماتی است که برتوزیع وجوه نقد شرکت تأثیر می‌گذارند و باعث ازبین رفتن ارزش شرکت می‌شوند. تغییر درزمان سرمایه گذاری وقتی که سود به طور مصنوعی هموار شده جریانات نقدی را تحت تأثیر قرار نمی دهد. این نوع هموارسازی با استفاده ازانعطاف پذیری گزارشگری به دست می‌آید که توسط (هیات تدوین استانداردهای حسابداری^[۳۸]) فراهم شده است.

۲-۶-۶ نظریه های ” داس چر” و “مالکوم”^[۳۹]

وجه تمایز بین هموارسازی واقعی ومصنوعی رابدین صورت بیان کردند: چنانچه یک معامله واقعی بدون درنظر گرفتن تأثیر آن برهموارسازی سود انجام شود، هموارسازی واقعی بوده است. درحالی که هموارسازی سود به فرایند حسابداری اطلاق می شود که باعث انتقال هزینه ویا درآمد از یک دوره به دوره دیگر می‌گردد. هموارسازی مصنوعی هنگامی حاصل می شود که مدیران قدرت تصمیم گیری دارند مثلا پروژه پژوهشاتی سرمایه ای شود یا عمرمفید والگوی تخصیص آن طی عمرمفید تعیین شود.

محققان متعددی سعی برتفکیک اثرات سه نوع هموارسازی از یکدیگر داشتند اما نتیجه پژوهش های آنان نشان می‌دهد که تفکیک اثرات سه نوع هموارسازی از یکدیگر امکان پذیر نیست ‌و فرآیند هموارسازی سود ناشی از اثرات هرسه نوع هموارسازی است. آنچه درمطالعات انجام شده بیشتر مورد توجه قرارگرفته ، هموارسازی مصنوعی بوده است وشاخص های ارائه شده برای تعیین هموارسازی نیز براین نوع هموارسازی تمرکز دارند.

۲-۶-۷ مدل “روزن بوم^[۴۰]” ، “ون درگوت^[۴۱]” و” مرتنز^[۴۲]“

هموارسازی سود یک استراتژی بلند مدت است که مدیران شرکت ها برای کاستن از نواسانات سود گزارش شده اتخاذ می‌کنند. برای هموارسازی سود باید ابزارهای متعددی را به خدمت گرفت. به همین دلیل توانایی مدیریت برای هموارسازی را می توان با ابزارهایی که برای هموارسازی سود به کار گرفته اندازه گیری کرد.

شاخصی که “روزن بوم” ، “ون درگوت” و “مرتنز” برای اندازه گیری ضریب هموارسازی سود بکارگرفته اند به صورت زیر تعریف می شود.

Dcfi تغییرات ‌در وجوه نقد عملیاتی شرکت i وDoli تغییرات درسودعملیاتی شرکت i است. روش شناسی فوق تغییرات وجوه نقد عملیاتی را باسود عملیاتی مقایسه می‌کند. یادآوری می شود که وجوه نقد ناشی از عملیات کمتر درمعرض دستکاری حسابداری است تا سود عملیاتی. مدیریت با انتخاب آزادانه اصولی ازGAAP ، وجوه نقد ناشی از عملیات را به سختی می‌تواند تحت تأثیر این انتخاب ها قراردهد.

۲-۶-۸ نظریه های “میلک” و “جیاکومینو^[۴۳]“

محاسبه واستفاده از وجوه نقد ناشی از عملیات ، تحریفها را حذف می‌کند. با توجه به اینکه شرکت ها از روش های مختلف استهلاک استفاده کرده وعمرمفید متفاوتی برای دارایی ها قائل می‌شوند وجوه نقد ناشی از عملیات ، نقایص مقایسه سود شرکت ها را حذف می‌کند. راپاپورت^[۴۴] نیز با نظر آنان موافق بوده و عقیده دارد که روش های حسابداری ، وجوه نقد ناشی از عملیات را تحت تأثیر قرار نمی دهد.

۲-۶-۹ شاخص ایکل

شاخص ایکل در سال ۱۹۸۱ جهت تفکیک هموارسازی واقعی از هموارسازی مصنوعی توسط ایکل طراحی گردید. وی با فرض اینکه سود تابع خطی از فروش بوده و نیز فروش ناخالص هیچگاه به صورت طبیعی قابل هموار شدن نمی باشد، این شاخص را ارائه نمود. شاخص ایکل(که آن را CYخواهیم نامید)از نسبت تغییرات سود به تغییرات فروش به عنوان معیار شناسایی رفتار هموارسازی و به صورت زیر استفاده می کند:

CVΔ I=CY

CVΔ S

که درآنCV Δ I ضریب تغییرات سود و CV Δ Sضریب تغییرات فروش می‌باشد. هر گاه CY از یک کوچکتر باشد بدین معنا است که فروش به نسبت سود از تغییرات و نوسانات بیشتری برخوردار بوده است. با توجه به یکی از فروض ایکل مبنی براینکه سود و فروش رابطه خطی با هم دارند، لذا کوچکتر از یک بودن شاخص، می‌تواند قویا^ً وجود عمل هموارسازی به منظور کاهش نوسانات سود را نتیجه دهد. در صورتی که این شاخص برابر یک شود، رابطه بین سود و فروش خطی است و همینطور عدم وجود هموارسازی سود را بیان می کند، اما اگر شاخص ایکل عدد بزرگتر از یک را نشان دهد، این موضوع بیانگر فزونی تغییرات سود به تغییرات فروش بوده و این نشانه عدم وجود عمل هموارسازی می‌باشد.

ایکل ‌در مورد شاخص خود، هیچ سطح از سود را به طور خاص توصیه نمی نماید و از تمامی سطوح سود می توان در این رابطه استفاده نمود؛ بدین معنا که در صورت کسر، می توان ضریب تغییرات سود عملیاتی، سود ناخالص و همینطور سود خالص قبل از کسر مالیات را قرار داده و با ضریب تغییرات فروش مقایسه نمود. شاخص ایکل طی سال‌های متمادی و توسط بسیاری از محققین از جمله آلبرشت و ریچاردسون ^[۴۵](۱۹۹۰)، آشاری و همکارانش ^[۴۶](۱۹۹۴) و میچلسون و همکارانش ^[۴۷](۱۹۹۵) مورد استفاده قرار گرفته است.

۲-۷ گفتار ششم :پیشینه پژوهش

۲-۷-۱ پیشینه داخلی

پیشکاری (۱۳۷۵) در پژوهش خود تحت عنوان “بررسی مدیریت سرمایه در گردش در شرکت های منتخب ایرانی ” که از طریق پرسشنامه انجام شده است سؤالات زیر را مطرح ‌کرده‌است:

آیا مدیریت سرمایه در گردش در شرکت های ایرانی وجود دارند؟

۲-آیا روش های مختلفی که در ارزیابی سرمایه در گردش استفاده می شود بر بهای تمام شده کالا یا خدمات آن ها تأثیر دارد؟

۳-آیا میزان سرمایه در گردش مناسب در شرکت های نمونه اندازه گیری می شود؟

در کل از پرسشنامه های بیست شرکت که به طـور نمـونه انتخـاب شده بودند، دریافتند که ۶۷ درصد از شرکت ها از روشی که برای مدیریت سرمایه در گردش خود استفاده می‌کنند باعث تأثیر بر بهای تمام شده کالا یا خدمات خود شده اند و نیز این که ۷۱ درصد از شرکت ها با مدیریت مناسب سرمایه در گردش خود توانسته اند حجم بهینه ای از سرمایه در گردش را انتخاب کنند.

شکل گیری روانشناسی شناختی

شکل گیری روانشناسی شناختی مصادف بود با زمانی که در مبانی روانشناسی رفتاری تشکیک به وجود آمد. در اوایل دهه ی ۱۹۶۰ مسایلی در پژوهش های روانشناسی یادگیری مطرح شد که نظریه های رفتاری قادر به ‌پاسخ‌گویی‌ آن ها نبودند. از جمله ی این مسایل وجود سازماندهی در پژوهش های یادآوری آزاد بود؛ ‌به این ترتیب که وقتی یک فهرست از لغات را به افراد می‌دادند تا آن ها را حفظ و سپس بازگو کنند، اغلب افراد به دسته بندی و طبقه بندی این لغات می پرداختند و در هنگام یادآوری، لغات را نه به ترتیبی که به آن ها ارائه شده بود (محرک)،بلکه با سازماندهی جدیدی که گاهی هم مبنای آن برای پژوهشگران روشن نبود به یاد می آوردند و بازگو می‌کردند. این پدیده از دیدگاه نظریه های رفتاری قابل توجیه نبود و پاسخ روشنی برای آن نداشتند (فردانش، ۱۳۸۸).

نمونه دیگر مسایلی که نشان می‌داد فراگیر در هنگام یادگیری به خلاف رفتارگرایان منفعل نیست، انتخاب محرک به وسیله فراگیر (محرک عمل کننده) از میان چندین محرکی (محرک اسمی) بود که پژوهشگران به او ارائه می کرد؛ به عبارت دیگر، هرگاه چندمحرک به فراگیر ارائه می شد، دیگر انتخاب پژوهشگر نبود که تعیین می کرد فراگیر به کدام محرک پاسخ دهد، بلکه این انتخاب فراگیر بود که پاسخ را تعیین می کرد. به همین دلیل این طبقه بندی ‌در مورد محرک ها (محرک اسمی و محرک عمل کننده) ابداع شد. این سئوال که چرا فراگیر به طور یکسان به همه ی محرک ها پاسخ نمی دهد و در بین آن ها دست به انتخاب می زند و مبنا و ملاک چنین انتخابی چیست؟ و این انتخاب کجا رخ می‌دهد و چه چیز و چه عواملی بر این انتخاب ها حاکم است؟ و سؤالات بسیار دیگر از دیدگاه رفتارگرایی پاسخی نداشت (همان منبع).

طرح سؤالات فوق پژوهشگران را به شناسایی طبیعت سیستم یادگیرنده و اوضاع حاکم بر یادگیری تشویق و ترغیب کرد.بدین ترتیب دیدگاه جدیدی در روانشناسی تربیتی پایه گذاری شد که آن را امروزه روانشناسی شناختی می نامیم. در این دیدگاه تأکید بر شناسایی انواع فعالیت های ذهنی مانند تصور، تفکر، نحوه ی نگه داری اطلاعات، حافظه و قابلیت انسان در ایجاد تغییر و تحول در اطلاعات و حل مسأله است. این دیدگاه، دیگر بر رفتار تأکید ندارد زیرا معتقد است که یادگیری به معنای کسب دانش و ساختار معلومات در درون ذهن فرد است و رفتار در واقع نمایشی خارجی است از آن چه در ذهن رخ می‌دهد. ‌بنابرین‏، رفتار را نتیجه ی معلومات و دانش می‌داند و نه خود آن چیزی که انسان یاد می‌گیرد. در نتیجه روانشناسان شناختی به جای مطالعه رابطه عملی و غیرتئوریک بین محرک و پاسخ، به بررسی آن بخش از فراگردها و فعالیت های ذهنی پرداختند که واسطه ی ارتباط بین محرک و پاسخ بود (کدیور، ۱۳۷۸).

در این دیدگاه موضوعات زیر مورد توجه قرار گرفت:

۱٫ بررسی یادگیری به عنوان یک فراگرد فعال و سازنده؛ ۲- وجود فراگردهای برتر در یادگیری (فراگردهای فراشناختی)؛ ۳- خاصیت فزایندگی یادگیری و نقشی که معلومات پیش دانسته در این فرایند دارد؛ ۴- توجه به چگونگی نگه داری و سازماندهی اطلاعات در ذهن؛ ۵- توجه به موضوعات و عملکردهای یادگیری از دیدگاه فراگردهای شناختی موجود در آن ها (فرادانش، ۱۳۸۸).

و اما ‌در مورد راهبردهای شناختی باید گفت؛ گرچه راهبردهای شناختی تحت عناوین مختلفی در سال های متمادی مطالعه شده اند، اما شروع آن ها به برونر[۱۵]،گودنو و اوستین[۱۶] بر می‌گردد. که برای اولین بار از ساختار کنونی و در مفهوم امروزی آن از این اصطلاح استفاده کردند (گلاور؛ برونینگ و رانینگ، ترجمه خرازی، ۱۳۸۵).

اصطلاح شناخت، به فرآیندهای درونی ذهنی یا راه هایی که در آن اطلاعات پردازش می‌شوند، یعنی راه هایی که ما به وسیله ی آن ها اطلاعات را مورد توجه قرار می‌دهیم، آن ها را تشخیص می‌دهیم و به رمز در می آوریم و در حافظه ذخیره می‌سازیم، و هر وقت که نیاز داشته باشیم آن ها را از حافظه فرا می خوانیم و مورد استفاده قرار می‌دهیم، گفته می شود (بایلر و اسنومن[۱۷]، ۱۹۹۳).

قبل از پرداختن به مطالعه پژوهش های صورت گرفته در گذشته راجع به موضوع پژوهش فعلی، ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت است که بسیاری از پژوهشگران داخل یا خارج از کشور، در پژوهش های خود، راهبردهای شناختی را با فراشناختی یک جا دیده و به بررسی آن ها پرداخته‌اند. ‌بنابرین‏ منطقی به نظر می‌رسد که میدان پژوهش را گسترده گرفته، و قبل از هر چیز مقداری مقوله ی فراشناخت را برای خوانندگان معرفی نماییم. فلاول در سال ۱۹۷۶ نخستین فردی بود که فراشناخت را معرفی کرد و در تعریف آن گفت؛ فراشناخت به دانش یک فرد در رابطه با فرآیندهای شناختی و بازده های خویش یا هر چیزی که به آن فرآیندها مربوط است، اطلاق می شود. اگر چه می توان فراشناخت را به سادگی «به تفکر درباره تفکر خود شخص» تعبیر کرد (فلاول[۱۸]، ترجمه، ماهر، ۱۳۷۷).

اما فراشناخت ساختار پیچیده ای است که نقش محوری را در نظریه های تغییر مفهومی بر عهده دارد. به ویژه نظریه هایی که در ردیف نگرش های ساختارگرایانه نسبت به یادگیری و روش های آموزش اکتشافی هدایت شده قرار می گیرند (انصاری، ۱۳۸۰).

لین[۱۹] (۲۰۰۱) بیان می‌کند که فعالیت های فراشناختی عامل مؤثری است. برای یادگیرندگان تا از نقاط قوت و ضعف شان در یادگیری آگاه شوند و به اصلاح نقاط ضعف خود بپردازند و آن ها کلیدی برای موفقیت در یادگیری شان هستند (همان منبع).

به نظر سیف (۱۳۹۰) راهبردهای فراشناختی عمده را می توان در سه دسته قرار داد؛

۱٫ راهبردهای برنامه ریزی؛ ۲٫ راهبردهای واپایش و نظارت؛ ۳٫ راهبردهای نظم دهی

راهبردهای برنامه ریزی ۱٫ تعیین هدف برای یادگیری
۲٫ پیش‌بینی زمان لازم برای یادگیری و مطالعه

۳٫ پیش‌بینی سرعت مناسب برای مطالعه

۴٫ تحلیل چگونگی برخورد با موضوع یادگیری

۵٫انتخاب راهبردهای یادگیری «راهبردهای شناختی»

راهبردهای واپایش و نظارت ۱٫ ارزیابی از پیشرفت
۲٫ نظارت بر توجه

۳٫ طرح سئوال در ضمن مطالعه و یادگیری

۴٫ واپایش مطالعه

۵٫ واپایش سرعت مطالعه

راهبردهای نظم دهی ۱٫ تعدیل سرعت مطالعه و یادگیری
۲٫ اصلاح یا تغییر راهبردهای یادگیری «راهبردهای شناختی»

به نقل از سیف، ۱۳۹۰

راهبردهای شناختی و فراشناختی تدابیری هستند که به یادگیری و یادآوری کمک خواهند کرد. هرچند این راهبردها قابل یادگیری هستند ولی بعضی از یادگیرندگان از عهده یادگیری آن بر نمی آیند و لازم است در این زمینه آموزش ببینند (سیف، ۱۳۹۰).

هرچند گانیه[۲۰] شناخت و فراشناخت را از هم جدا نمی داند ولی تمایز آن ها در این است که فرایند شناخت مربوط به تفکر است در حالی که فراشناخت مربوط به تفکر ‌در مورد تفکر است (بایلر و اسنومن، ۱۹۹۳).

1. 1. فرایند نوآوری مبتنی بر دانش افزایی و یادگیری است: فرایند نوآوری موجب تقویت دانش جدید می شود و متکی بر هوش و خلاقیت فردی و یادگیری متقابل است. و به دلیل سرعت تجربیات جدید حاصل از فرایند نوآوری، پیوند و ارتباط سریع و تنگاتنگ تمام افراد درگیر در امر نوآوری در هر نقطه از فرایند آن، ضروری است. برخی از نویسندگان فرایند نوآوری را فرایند بررسی موشکافانه و یادگیری^[۵۵] می دانند. بدین معنی که شرکت ها محصولات خود را با بررسی دقیق بازارهای بالقوه شروع می‌کنند و یک نمونه اولیه از محصول را ارائه می‌دهند. سپس با یادگیری از بررسی های به عمل آمده دوباره به بررسی موشکافانه جهت توسعه محصول خود اقدام می‌کنند و این فرایند بررسی و یادگیری به صورت وظیفه ای مستمر در سازمان در می‌آید.

   

1. 1. فرایند نوآوری در تقابل با برخی فعالیت هاست: نوآوری اغلب مستلزم حذف برخی فعالیت ها در سازمان خواهد بود و به نوعی در تقابل با آن ها قرار می‌گیرد. برای مثال پی گیری و اجرای طرح موتور خنک کننده توسط هوا در شرکت هوندا^[۵۶] منابع و وقت طرح توسعه موتورهای خنک کننده آبی را به خود اختصاص داد. برخی اوقات تقابل فعالیت ها با طرح های نو موجب به خطر افتادن قدرت و اساساً تهدیدی برای ائتلاف های درون سازمانی خواهد شد.

1. فرایند نوآوری از مرزهای بخش های مختلف درون سازمانی و برون سازمانی فرآتر می رود: فرایند نوآوری مستلزم تبادل اطلاعات در بخش های مختلف سازمان و خارج از آن است و نیز واحد های مختلفی درگیر فرایند نوآوری می‌شوند. منبع بسیاری از ایده ها نیز فراتر از بخش های مختلف سازمان و ناشی از تبادل اطلاعات بین رشته‌های مختلف است.

در مجموع فرایند نوآوری و ماهیت نوآوری پویا است و پویایی آن را می توان با منحنی S بیان نمود(شکل ۲-۴). منحنی S شمایی از رابطه بین تلاش برای بهبود محصول یا فرایند و نتایج حاصل از آن سرمایه گذاری می‌باشد. منحنیS نشان می‌دهد که منحنی یادگیری از سمت چپ نمودار شروع شده است و کاهش بازگشت سرمایه در سمت راست بالای نمودار نشان دهنده رسیدن به محدودیت های تکنولوژی است.

میزان تلاش برای

بهبود محصول

نتایج حاصله از سرمایه گذاری برای محصول جدید

شکل ۲-۴٫ رابطه میزان تلاش برای بهبود محصول و نتایج حاصل از سرمایه گذاری

‌بنابرین‏ وقتی که شرکتی ‌به این محدودیت برسد هر نوع پیشرفتی هزینه بر است و نهایتاًً به جایی می‌رسد که هیچ سودی از عملکرد به دست نمی آید. برای مثال بهبود تکنولوژی لوکوموتیو بخار در انگلستان در اوایل دهه ۱۹۵۰ ادامه داشت، بهبود تکنولوژی دیزل و کشش های الکتریکی در اواخر دهه ۱۹۴۰ حاکمیت مطلق لوکوموتیوهای بخار را از بین برد. رسیدن به چنین محدودیت هایی نشان می‌دهد که کدام تکنولوژی، محصول و یا فرایند تولید خطر منسوخ شدن را دارند. چنین اطلاعاتی می‌تواند برای پیش‌بینی تغییرات ضروری باشد و از صرف منابع بر روی چنین تکنولوژی هایی که بازده ندارد، جلوگیری کند. توانایی استراتژیک مدیریت برای تشخیص این محدودیت ها برای تعیین موفقیت و یا شکست سرمایه گذاری یک شرکت ‌در مورد نوآوری حیاتی است. شناخت این محدودیت ها به شرکت کمک می‌کند تا ‌در مورد تکنولوژی جدید و یا بهبود تکنولوژی فعلی اقدام نماید. در بسیاری از شرکت ها تلاش برای بهبود محصول و یا فرایند، به صورت مستمر صورت نمی گیرد و در نتیجه وقفه هایی در منحنی S رخ می‌دهد (شکل ۲-۵). برای مثال منحنی سمت راست شکل ۲-۵ نشان می‌دهد که وقفه در نوآوری جدید صورت گرفته که این امر ممکن است ناشی از توسعه تکنولوژی قدیمی و یا توسعه دانش فنی جدیدی باشد.

وقفه

تلاش برای

بهبود

محصول

نتایج حاصله از سرمایه گذاری برای محصول جدید

شکل۲-۵٫ وقفه بین دو نوآوری

کاهش این وقفه ها مستلزم عملیات تطبیقی و انعطافی از طریق نهادی کردن بهبود و نوآوری در شرکت می‌باشد. نهادی کردن نوآوری بدین معنی است که ارائه طرح های جدید و اجرای آن به صورت امری مستمر و بدون وقفه صورت گیرد و تمام افراد سطوح مختلف سازمان در آن درگیر باشند و به عبارتی ارائه طرح های جدید به چرخه رفتاری آن ها منتقل شده و به صورت یک هنجار در گروه و سازمان در آمده باشد (سلطانی تیرانی، ۱۳۸۷).

۲-۹-الگوهای نوآوری

۲-۹-۱-الگوهای نوآوری سازمانی

الگوهای سنتی توسعه نوآوری، روابط بین مراحل آن را خطی و مرحله به مرحله رو به جلو تلقی می‌کردند، ولی الگوهای جدید این روابط را غیر خطی، چرخه ای و تعاملی می دانند.

دو نمونه از الگوی سنتی و خطی توسعه فناوری، الگوی “فشار فناوری” یا “فشار علم”^[۵۷] و “کشش بازار” یا “کشش تقاضا” ^[۵۸]می‌باشند. چنان که قبلاً نیز گفته شد، بعد از جنگ جهانی الگوی ذهنی سیاستمداران تحت تأثیر بیانیه “علم، مرز بی پایان” قرار گرفت که توسط وانوارد بوش^[۵۹] در سال ۱۹۴۵ ارائه شد و توسعه علوم پایه از طریق توسعه دانشگاه ها و گسترش آموزش را در اولویت اول سیاست ها قرار می‌داد. الگوی فشار فناوری (شکل۲-۶) سال ها وجه غالب را در دیدگاه توسعه ای داشت.

علوم پایه

بازار یابی

تولید

مهندسی

فروش

شکل ۲-۶٫ الگوی نوآوری، الگوی فشار علم/ تکنولوژی

اما در تحلیل دقیقتر مشاهده می شود که اولاً دستاوردهای فناوری در جنگ جهانی دوم نشان از اهمیت هماهنگی بین دولت، دانشگاه و کاربران (در این مورد نظامیان) بوده و در شرایطی انجام گردیده که عزم ملی برای جهش های فناوری وجود داشت و به نوعی می توان آن را اقتصاد دستوری تلقی کرد. ثانیاًً بالاترین دستاوردها زمانی حاصل می شود که یک بازار بزرگ توسط متقاضیان هوشمند و جدی وجود داشته باشد. به عبارت دیگر، کاربر محوری را می توان مشخصه اصلی دستاوردهای بزرگ فناوری های نظامی و به ویژه پروژه منهاتن (بمب اتم، کشف هواپیمای دشمن) دانست.

در طول حدود دو دهه بعد، الگوی جدیدی مورد توجه اندیشمندانی مانند کارتر و ویلیامز^[۶۰] و اشموکلر^[۶۱] قرار گرفت که به مدل کشش بازار و یا کشش تقاضا معروف شد (شکل۲-۷).

توسعه

نیازهای بازار

تولید

فروش

شکل ۲-۷٫ الگوی نوآوری، کشش بازار/تقاضا